1. اتاق فکر استان‌ها

نوع مطلب: خبر

خراسان رضوي 10 مرداد 1395 ساعت 14:34

قائم‌مقام مدیرعامل شرکت آب منطقه­‌ای خراسان رضوی اعلام کرد:

بیلان منفی آب استان 1240 میلیون مترمکعب در سال است

بیلان منفی آب استان 1240 میلیون مترمکعب در سال است

جلسه کارگروه محیط‌زیست، آب، کشاورزی و منابع طبیعی در تاریخ 31 تیرماه 95 با سخنرانی علایی قائم‌مقام مدیرعامل شرکت آب منطقه ای سخنرانی درزمینه تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی برگزار گردید

  • علایی، قائم‌مقام محترمِ مدیرعامل شرکت آب منطقه­‌ای و عضو اتاق فکر، طی سخنرانی خود خبر از رخدادهای مهمی درزمینه تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی استان دادند که محور اصلی آن‌ها در سه اقدام اساسی زیر خلاصه می‌شود:

  1. عزم و اقدام مُجدانه دادگستری و نیروی انتظامی محترم استان در پر کردن چاه‌های غیرمجاز و همراهی و مساعدت کشاورزانِ قانونیِ استان و شرکت آب منطقه­ای. از محل این اقدام، پس از اجرای کامل آن بالغ‌بر 200 میلیون مترمکعب از اضافه برداشت از منابع آب زیرزمینی کنترل خواهد شد و از آن مهم‌تر با عملِ حرام و غیرقانونی دست‌اندازی به انفال، حداقلِ برخوردِ قانونیِ موردِ انتظار صورت خواهد گرفت.
  2. عزم مبارک و مُجدانه کشاورزان محترم و زحمت­کش استان در صرفه‌جویی در مصرف آب و کاهش برداشت از منابع آب زیرزمینی به میزان 750 میلیون مترمکعب در یک دوره زمانی سه‌ساله.
  3. نصب و بهره‌برداری از کنتورهای هوشمندِ چاه‌ها که توسط شرکت محترم آب منطقه‌­ای و با همکاری کشاورزان محترم در حال انجام است.
  • ارائه تصویری اجمالی از شرایط منابع آب زیرزمینی استان با ذکر برخی آمارها، اهمیت اقدامات فوق را روشن‌تر خواهد ساخت:

استان خراسان رضوی 2/7 درصد از کل مساحت کشور و 7/7 درصد از کل جمعیت کشور را دربرمی گیرد. تراکم جمعیتی استان 50 نفر در کیلومترمربع است که در مقایسه با میانگین کشوریِ این عامل که 48 نفر در کیلومترمربع است اختلاف فاحشی ندارد. همچنین سهم مساحتیِ بهره‌مندی استان از نزولات جوی 223 هزار مترمکعب در هر کیلومترمربع است که کمی کمتر از میانگین کشوری آن یعنی 246 هزار مترمکعب در کیلومترمربع است و سهم بهره‌مندی سرانه استان از نزولات جوی که 4600 مترمکعب در سال است نیز کمتر از میانگین کشوری آن یعنی 5200 مترمکعب در سال به ازای هر نفر هست. عامل اخیر به‌خصوص نشان می‌دهد که ما شهروندان استان خراسان رضوی باید بیش از کلِ هم‌وطنانمان در مصرف آب صرفه‌جویی نماییم، چراکه اصولاً خداوند بهره سرانه ما را از نزولات جوی، کمتر از کل کشور مقرر داشته است.

اما در مقابل نگاهی به میزان اضافه برداشت از منابع آب زیرزمینی بی اندازیم: بیلان منفی یا میزان اضافه برداشت از آب زیرزمینی در کل کشور سالانه 5600 میلیون مترمکعب است که سهمِ مساحتیِ آن در سال، 3400 مترمکعب در هر کیلومترمربع و سهم سرانه آن 72 مترمکعب در سال به ازای هر ایرانی است. به عبارتی اگر تمامی ایرانیان سهم یکسانی در تخریب منابع آبِ سرزمین خود داشته باشند، هر ایرانی در سال 72 مترمکعب بیشتر ازآنچه خداوند برایش مقرر داشته از منابع آبی که متعلق به محیط‌زیست و نسل‌های آتی است، مصرف می­کند.

عمق فاجعه در استان خراسان رضوی با ارائه مقادیری که اکنون ذکر خواهد شد روشن می‌شود. بیلان منفی استان ما 1240 میلیون مترمکعب در سال است که 21 درصدِ بیلان منفیِ کل کشور را شامل می‌شود، درحالی‌که استان ما حدود 7 درصد مساحت و 8 درصد جمعیت کل کشور را در خود جای‌داده است. از زاویه‌­ای دیگر، در استان خراسان رضوی، 10700 مترمکعب در سال به ازای هر کیلومترمربع مساحت و 220 مترمکعب در سال به ازای هر شهروندِ استان، اضافه برداشت از آب زیرزمینی وجود دارد. 220 در مقابل 72 و 10700 در مقابل 3400 قرار دارد و این‌ها عمق فاجعه را نمایان می­سازد؛ یعنی اگر ما خراسانیان، چه به لحاظ سرانه مساحتی و چه به لحاظ سرانه جمعیتی، سهمی برای خود در تخریب آب و محیط‌زیست سرزمینمان قائل هستیم، با روند کنونی، 3 برابر سهم خود به میهنمان خیانت می­کنیم.

حال‌آنکه بر اساس مقایسه با سایر کشورها و با نیم‌نگاهی به سیاست­های افزایش جمعیت و روند گرم شدن کره زمین، وضعیت تصویر شده کشور اسفناک است، اما استان ما شرایطش 3 برابر وخیم‌تر از کل کشور است.

3 برابر بیمارتر از کشوری که خود جزو بیمارانِ اورژانسیِ آب و محیط‌زیست جهان است.

اگر تمامی ایرانیان «دست در دست هم داده‌­اند به مهر تا میهن خود کنند ویران»، ما خراسانی‌­ها، شاید چون خود را در این خاک و بوم ریشه­‌دارتر می­دانیم، با شتابی 3 برابرِ دیگر هم‌میهنانمان، کمر به نابودی خود بسته‌­ایم!

این بیماری اگرچه مزمن است اما هنوز به مرحله مرگبار خود نرسیده است.

این بیماری، محیط‌زیست ما را فرتوت و ناتوان کرده است، آن‌گونه که امید چندانی به بازیابی طراوت جوانی آن نیست (آنچه این روزها تحت عنوان طرح احیاء از آن یاد می­شود)؛ اما می­توان در عین کهن‌سالی هم با درک درستی از توانمندی خود، با رضایت نسبی زیست (آنچه این روزها تحت عنوان طرح تعادل بخشی از آن یاد می­ شود).

کنترلِ این بیماری، یعنی درمانِ نسبی آن.

و این درمانِ بِخرَدانه، نیازمند اقداماتی عاجل یا درمانی و اقداماتی بلندمدت با اصلاح الگوها و روندها است. اگر فهرستی از اقدامات درمانی موردنیاز فراهم آوریم، قطعاً سه اقدام برشمرده از سوی جناب مهندس علایی، در صدر اقدامات لازم و عاجل قرار دارد.

لذا لازم است که به هر نحو مقتضی بخش عمده ­ای از تلاش فعالان اجتماعی، مدیران استانی، دستگاه‌های اجرایی و قضایی، کشاورزان، تصمیم سازان و مشاوران، معلمین و اساتید دانشگاه بر همگرایی عمومی جهت اجرای موفق این سه اقدام متمرکز شود. اکنون‌که ایشان اعلام می­ دارند که کشاورزان گرامی، دادگستری محترم استان، نیروی انتظامی و شرکت آب منطقه­‌ای به اجماعی نسبی برای اجرا یا تکمیل این سه اقدام دست‌یافته‌اند، حداقل انتظاری که از تشکل­‌هایی مانند جمعیت ناجیان آب و اتاق فکر محیط‌زیست، آب، کشاورزی و منابع طبیعی می رود آن است که به حمایت از این رویداد بپردازند.

  • در این راستا و به‌طور مشخص موارد زیر پیشنهاد می ­شود:

تهیه متنی جهت تقدیر از کشاورزان محترم استان که در آن ضمن ارائه تصویری گویا و اجمالی از شرایط منابع آب استان، بر حمایت اتاق فکر از پیگیری انتظارات بجا و قانونی ایشان مانند توقف کامل صدور مجوز چاه و ارائه تسهیلات برای اجرای اقدامات صرفه جویانه در آب، تمرکز گردد. این متن باید به نحو مقتضی منتشر و پیگیری گردد.

تهیه نامه­ای طومار مانند برای استاندار محترم و با جمع‌آوری امضا، جهت درخواستِ مدیریت کلان موضوع، تشکیل کمیته راهبری و جهت‌بخشی اقدامات و تصمیمات استانی تا نیل به این اهداف سه‌گانه و تشویق کشاورزان جهت تداوم همکاری.

تهیه تقدیرنامه و برگزاری جلسه با مقامات مسئول در دادگستری و نیروی انتظامی استان جهت افزایش انگیزه و دلگرمی در ایشان.

تهیه نامه و برگزاری جلسه با مدیران آب و کشاورزی استان جهت تبادل‌نظر و تنظیم برنامه عمل.

اقدامات رسانه ­ای مفید و مؤثر بنا به صلاحدید جمع و افراد کلیدی.

تدوین:

سید محمدرضا علوی مقدم

کارشناس منابع آب

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.