1. اتاق فکر استان‌ها

نوع مطلب: خبر

كرمان 9 تیر 1395 ساعت 13:36

برگزاری دومین نشست تخصصی کارگروه محیط‌زیست و کشاورزی اتاق فکر کرمان

پیامدهای خشک شدن تالاب جازموریان

پیامدهای خشک شدن تالاب جازموریان

دومین نشست تخصصی کارگروه محیط‌زیست و کشاورزی اتاق فکر استان با موضوع «تالاب جازموریان؛ چالش‌ها و راهکارها» با حضور متخصصین، مسئولین و نمایندگان دستگاه‌های مرتبط شمال و جنوب استان کرمان در محل سالن کنفرانس سازمان مرکزی دانشگاه شهید باهنر کرمان در مورخ 17 خرداد 95 برگزار شد.<br/>

حاضرین

لیلا یزدانپناه سرپرست اتاق فکر، حسین معصومی رئیس دانشکده کشاورزی، قاسم محمدی نژاد رئیس پژوهشکده باغبانی و مدیر کارگروه محیط‌زیست و کشاورزی اتاق فکر، بهمن پناهی رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان، احمد آیین رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان، رضا کامیاب مقدس رئیس جهاد دانشگاهی استان، احمد فرید مسئول کمیسیون کشاورزی جنوب استان، قاسم شکری زاده نمایندۀ اداره کل محیط‌زیست استان، امیر سعادت­فر متخصص منابع طبیعی، سهیل فرید مشاور محیط‌زیست سازمان جهاد کشاورزی شمال استان، ناصر طاهری مدیر حفظ نباتات جهاد کشاورزی استان کرمان، علی‌اصغر شاهی متخصص بیابان­‌زدایی و تثبیت شن اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمان، مجید نظری زاده مسئول اداره بیابان­‌زدایی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری شمال استان، احمد علوی دبیر اندیشکدۀ تدبیر آب ایران، محمدهادی فرپور متخصص علوم خاک، قاسم رحیمی نیا معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری جنوب کرمان، علی قادری ادارۀ کل منابع طبیعی و آبخیزداری جنوب کرمان، محمد شاهرخی معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری جنوب کرمان، منصور شکیبی ادارۀ کل منابع طبیعی و آبخیزداری جنوب کرمان، مجید محمودآبادی متخصص فرسایش و رسوب، محمدباقر رهنما متخصص آب، علیجان آبکار متخصص آبخیزداری، ارسلان شکرچیان رئیس بخش منابع طبیعی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، حمیدرضا جلالی متخصص علوم خاک، کوروش قادری متخصص آب، امیر جلالی مسئول ایستگاه تحقیقاتی رودبار، اسماعیل مقبلی دامنه عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان، سونیا عقیقی دبیر کارگروه و مریم ایرانمنش دبیر اتاق فکر استان کرمان.

مقدمه

در ابتدای نشست اهمیت تالاب جازموریان و لزوم ساماندهی تیم راهبری، تحقیقاتی و اجرایی مبتنی بر پتانسیل علمی و اجرایی داخل استان­‌های کرمان و سیستان و بلوچستان متشکل از حدود 200 محقق کشاورزی و منابع طبیعی در دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشاورزی و منابع طبیعی، سازمان­‌های جهاد کشاورزی و منابع طبیعی استان­‌های ذی‌ربط با محوریت سازمان حفاظت محیط‌زیست و دانشگاه شهید باهنر کرمان بحث گردید و اشاره شد که تالاب مذکور به‌عنوان یکی از چالش­‌های محیط زیستی کشور مطرح است به‌طوریکه خاستگاه بخش مهمی از ریزگردهای کشور گردیده است. این تالاب علاوه بر کارکردهای محیط زیستی، نقش مهمی در وضعیت اقتصادی و اجتماعی یکی از مهم­ترین قطب­‌های کشاورزی کشور (دشت‌های حاصلخیز جیرفت، رودبار و قلعه گنج، ایرانشهر) نیز دارد. از این‌رو ضرورت تدوین طرح جامع مدیریت تالاب جهت هماهنگ‌­سازی و هدفمند کردن طرح‌­ها و پروژه­‌ها در حوزه­‌های مختلف بیش‌ از پیش احساس می­‌گردد و تأکید گردید اجرای این طرح چه در فاز مطالعاتی و چه اجرا توسط یک سازمان اجرایی و یا دانشگاهی، رویکردی بخشی‌نگر است که بدون ایجاد تیم تحقیقاتی و اجرایی متشکل از نیروهای خبره استان با مدیریت سازمان حفاظت محیط‌زیست و دانشگاه مادر استان منجر به شکست خواهد شد.

در چشم‌­انداز کلی برنامۀ جامع مدیریت تالاب جازموریان دستیابی به میزان آب موردنیاز تالاب، تنوع زیستی غنی، بهره‌­برداری اصولی و حفاظت پایدار از آن مدنظر است. به‌طوریکه با مدیریت جامع و یکپارچه، زمینۀ دسترسی به مدیریت زیست‌بومی برای تالاب جازموریان فراهم می‌گردد. در این نوع مدیریت، مشارکت جوامع محلی با دستگاه‌های اجرایی کشور سبب توسعۀ پایدار و حفظ آب‌وخاک در این منطقه می­‌شود. با تدوین برنامه جامع مدیریتی تالاب امکان استفادۀ اصولی از منابع تالاب در بین جوامع محلی گسترش می‌­­یابد و با افزایش مشارکت بین دستگاه­‌ها از سیاست‌گذاری‌های متضاد جلوگیری می­‌گردد. در برنامۀ جامع بایستی ارزش‌­ها و تهدیدات پیشروی تالاب مشخص گردد تا با انجام فرایند مشارکتی، برنامه‌­های مدیریتی موفق در بخش­‌های مختلف ارائه گردند.

ویژگی‌­های تالاب جازموریان

هامون جازموریان مابین کوه‌­های مکران و شاهسواران قرار دارد که از خاور به باختر تقریباً به درازای 300 کیلومتر و از شمال به جنوب به پهنای 100 کیلومتر گسترده شده است. در اصطلاح محلی پوشش گیاهی را جاز می­‌نامند و انبوهی و کثرت آن را موریان می­ گویند. به همین سبب، این ناحیه به جازموریان معروف شده است. مساحت حوزۀ آبریز آن 69600 کیلومترمربع و ارتفاع آن در پست­ ترین نقطه، 300 متر از سطح دریا است. محدودۀ آبگیر کامل دریاچه در مواقع پرآبی حدود 3300 کیلومتر­مربع و در مواقع کم‌آبی به‌طور متوسط 2500 کیلومترمربع است.
رود­های هلیل­رود و بمپور مهم‌ترین منابع تأمین‌کنندۀ آب تالاب می­‌باشند. برخلاف تمام هامون­‌های بستۀ درونی ایران، خاک­‌های هامون جازموریان چندان شور نیست و زمین آن از قلوه‌سنگ‌ها و لایه­‌های شنی و آهکی تشکیل‌شده است. هامون جازموریان در دوره‌­های اخیر زمین‌شناسی مسدود شده است و درگذشته رودهای هلیل رود و بم پور در جنوب باختری آن به دریای عمان می­ ریختند. چین­خوردگی زمین، دره را مسدود ساخته و آن را به‌صورت هامون کنونی درآورده است. هامون جازموریان برخلاف هامون­‌های دیگر، آب شیرین دارد و شوری آن بسیار کم است. علت شیرینی این است که آب در آن ساکن نیست و زهکش طبیعی دارد. در فصول بارانی در قسمت­ های عمیق این دریاچه آب مشاهده می‌­شود ولی در سایر مواقع به شکل مرداب و باتلاق درمی‌آید.

پس از بحث در مورد اهمیت، ویژگی­‌ها، ارزش‌­ها و تهدیدات پیش روی تالاب جازموریان و نحوۀ شکل­ گیری کارگروه مطالعاتی و اجرایی با مشارکت تمامی دستگاه­ های مرتبط جهت احیای تالاب جازموریان با استفاده حداکثری از توان داخلی دو استان، متخصصین حاضر در جلسه بر احیای تالاب جازموریان با در نظر گرفتن راهکارهای ارائه‌شده در ذیل تأکید داشتند:

  1. تشکیل کنسرسیومی متشکل از دانشگاه‌­ها، مراکز تحقیقاتی، استانداری­ ها و دستگاه­ های اجرایی تأثیرگذار در حوضۀ آبریز جازموریان دو استان کرمان و سیستان و بلوچستان و همچنین متخصصین مطرح خارج از دو استان.
  2. تشکیل کارگروه ­هایی متشکل از متخصصین استان­‌های کرمان و سیستان و بلوچستان در راستای اهداف برنامۀ جامع مدیریت حوضۀ آبریز تالاب جازموریان.
  3. اشتراک‌­گذاری اطلاعات و طرح­ های مطالعاتی موجود در حوضۀ آبریز تالاب جازموریان در تمامی دستگاه‌­های مرتبط دو استان.
  4. انجام طرح­های مطالعاتی مشخص‌شده در هر کارگروه تخصصی و ارائۀ راهکارهای اجرایی بر اساس آن­ها.
  5. تهیه و تدوین برنامۀ جامع مدیریتی حوضۀ آبریز تالاب جازموریان در قالب مدیریت اکوسیستمی با رویکرد مشارکتی کلیۀ ذی­نفعان.
  6. تعیین شاخص­‌های پایش در کارگروه­‌های تشکیل‌شده جهت ارزیابی برنامۀ جامع مدیریت تالاب و اقدامات اجرایی صورت گرفته.
  7. شناخت نقاط قوت و ضعف برنامۀ جامع مدیریت تالاب و رفع نواقص آن بر اساس اطلاعات حاصل از پایش برنامه.
  8. تشکیل کارگروه ملی تالاب جازموریان با مشارکت متخصصین و صاحب‌نظران استان­‌های کرمان و سیستان و بلوچستان و در صورت نیاز دعوت به همکاری متخصصان خارج از استان­های مذکور.
  9. تدوین سند اجرایی برنامه مدیریت تالاب جازموریان توسط کنسرسیوم تشکیل‌شده تحت نظارت سازمان حفاظت محیط‌زیست و کارگروه ملی تالاب جازموریان.
  10. ابلاغ سند اجرایی توسط کارگروه ملی تالاب جازموریان به‌تمامی دستگاه­‌ها و سازمان­‌های مرتبط.
استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.