1. اتاق فکر استان‌ها

نوع مطلب: خبر

لرستان 12 خرداد 1395 ساعت 15:25

در کارگروه علم، فناوری و نوآوری لرستان مطرح شد

سیاست‌زدگی و شعارزدگی سیستم آموزش عالی

سیاست‌زدگی و شعارزدگی سیستم آموزش عالی

جلسه کارگروه علم، فناوری و نوآوری اتاق فکر استان لرستان با حضور جمعی از اعضا یکشنبه مورخ 19 اردیبهشت95 در محل سالن کنفرانس دانشگاه لرستان برگزار گردید.

حاضرین

سید پیمان هاشمی، امیر اکباتانی، رضا زارعی سهامیه، علیرضا غیاثوند

مقدمه

در ابتدای جلسه دکتر غیاثوند مسئول کارگروه علم و فناوری به‌صورت خلاصه به اهداف و ضروریات کارگروه علم و فناوری اشاره نمودند و در ادامه اعضا کارگروه نظرات خود را بیان نمودند.

اهم نکات

  1. مشکلات اساسی در سیستم آموزش عالی وجود دارد که پرداختن به حاشیه‌ها آن‌ها را حل نخواهد کرد. پاسخ بخش بزرگی از این مشکلات را نه داخل دانشگاه بلکه در جامعه و فرهنگ باید جستجو کرد. از طرفی باید فکر اساسی برای حل معضلات آموزش عالی نمود که بخش از آن به سیاست، اقتصاد و جامعه برمی‌گردد. یکی از این موارد تعدد مراکز تصمیم‌گیری برای آموزش عالی است که هماهنگ نبوده و برنامه‌های مقطعی و غیرعلمی به سیستم اعمال می‌کنند.
  2. در سیستم آموزش عالی ما عزم جدی همراه برنامه‌ریزی برای رشد وجود ندارد و بیشتر شعاری است. تولید آب‌سنگین یک زمینه علمی- صنعتی بود که با عزم جدی، برنامه‌ریزی دقیق و هزینه‌های متناسب جوانان ایرانی آن را عملی نمودند.
  3. سیستم آموزش عالی ما خصوصاً در لرستان به‌شدت سیاست زده و شعارزده است؛ مثلاً در مورد سخنان اخیر مقام معظم رهبری در مورد نقش زبان‌های خارجی در انتقال و تثبیت فرهنگ بیگانه، برای مقهور کردن جناح سیاسی رقیب، هرکس تفسیر خاصی از فرمایشات ایشان ارائه می‌کند. درحالی‌که این فرمایشات ریشه اساسی و منطقی داشته و مربوط به جنبه فرهنگی است نه جنبه علمی آن. چراکه حتی گاهی برای شناخت و ارتقا فرهنگ اسلامی، نیاز به مطالعه متون انگلیسی است و یادگیری آن لازم است.
  4. یکی از مشکلات ریشه‌ای آموزش عالی تصمیم‌گیری‌های غیرتخصصی وزارت علوم بدون نظرخواهی و دخالت دانشگاهیان است که منجر به تصویب برنامه‌های ناکارآمد می‌گردد و علاوه بر ایجاد مشکل هزینه‌ها و پتانسیل‌ها را به هدر می‌دهد. یک مورد کاهش چشمگیر ساعت دروس عملی است که مثلاً در رشته زمین‌شناسی کیفیت آموزش را به‌شدت خدشه‌دار کرده است. بازدیدهای علمی تحت مزاحمت و فشار شدید برخی بخش‌های دانشگاه بوده و کیفیت بسیار کمی دارند.
  5. مهم‌ترین بخش عملکرد دانشگاه‌ها آموزش است که متأسفانه در سال‌های اخیر به لحاظ کیفی و کمی به‌شدت افت کرده است. کاهش تعداد واحدها، کاهش ساعات کلاسی و از همه مهم‌تر ورود اساتید کم‌توان به دانشگاه‌ها و عادت شدن کم‌کاری اعضا هیئت‌علمی هر یک بخش از این مسئله هستند.
  6. دانشگاه لرستان در سیستم امتحانات و نمره دهی مشکلات جدی دارد و درواقع تنها با تغییرات اساسی و جدی این مشکلات حل می‌شود. متأسفانه تقلب نیز در موارد معدودی اما به‌صورت جدی مشاهده می‌شود و برای برخی دانشجویان یک‌روال عادی شده است.
  7. دانشگاه‌ها دارای سه نسل یا سه دوره بوده‌اند که نسل اول آموزشی، نسل دوم آموزشی-پژوهشی و نسل سوم کارآفرین هستند. ما در دانشگاه‌های نسل اول و دوم هرچند تقلیدی عمل کرده‌ایم اما تا حدودی موفق بوده‌ایم؛ بنابراین باید برای نسل سوم بامطالعه دقیق و بر اساس نیاز جامعه عمل کنیم تا توان کارآفرینی و پژوهش محوری را افزایش دهیم. البته این قابلیت می‌بایست از دوران کودکی توسط خانواده و نیز آموزش‌وپرورش به کودکان آموخته شود.
  8. در کل سیستم آموزش عالی ما و خصوصاً دانشگاه لرستان، دایر نمودن رشته بر اساس نیازسنجی نبوده است. لذا قبلاً لیسانس بیکار داشتیم و اکنون دکتری بیکار نیز داریم. وقت آن رسیده که این مشکل به‌صورت ریشه‌ای حل شود. می‌بایست پذیرش دانشجو بر اساس نیاز بازار کار و مزیت‌های نسبی و رقابتی مناطق مختلف کشور انجام پذیرد؛ اما این موضوع زمانی ثمربخش خواهد بود که نسبت به بازنمودن فضای سیاسی، شفاف‌سازی اقتصاد و فاصله گرفتن از اقتصاد رانتی و خروج شبه‌دولتی ها از اقتصاد، اقدام‌های جدی صورت پذیرد.
  9. یکی از مشکلات نظام آموزشی نبودن قوانین سخت‌گیرانه نظام مالکیت فکری یا همان حق چاپ و نشر (Copyright) است که باعث دلسرد شدن تولیدکنندگان فکر و علم می‌شود و در مواردی نتایج کار خود را از دست می‌دهند بدون اینکه بهره‌ای از آن ببرند.
  10. برخی سیاست‌های آموزشی ما، ارتباط علمی با دنیا را تضعیف می‌کند، درحالی‌که مسلم است هیچ کشوری بدون این ارتباطات ازلحاظ علمی رشد نخواهد کرد. علم امروز یک صنعت و رقابت است و بدون شناخت رقبا راه بجایی نخواهیم برد.
  11. یک مشکل بسیار جدی در نظام آموزشی و فکری ما ضعف فرهنگ کار و جذابیت پشت‌میزنشینی و حفظ میز است و ریشه آن فرهنگی است.
  12. یکی دیگر از مشکلات عام در کشور ما عدم مدیریت جامع در امور هست که این موضوع در آموزش عالی جدی‌تر است. تصمیم‌گیری‌های جزیره‌ای در دانشگاه‌های دولتی، پیام نور، علمی کاربردی و دانشگاه‌های آزاد عدم کارایی و هدر دادن منابع عظیم انسانی و مالی را به دنبال داشته است.
  13. فعالیت دانشگاه آزاد، پیام نور و علمی کاربردی به‌صورت بسیار جدی باید قانونمند و محدود شود؛ زیرا اولاً نیاز محور نیستند. ثانیاً کیفیت آموزشی بسیار پایین دارند. ثالثاً با سرگرم نمودن و کشتن وقت در جوانان پتانسیل و نیروی مولد آن‌ها را هدر می‌دهند. افزایش مشکلات بغرنج فرهنگی و اجتماعی نیز از تبعات آموزش غیراصولی در این دانشگاه‌هاست بدون برآورده کردن نیاز بازار کار.
  14. آموزش عالی کار و رسالت دانشگاه است. دانشگاهی که همه ضروریات و عوامل را در اختیار داشته باشد. لذا سازمان‌ها و نهادهایی که فقط برای کسب سود و یا ایجاد پرستیژ مرکز آموزش عالی دایر نموده‌اند باید بدون اغماض تعطیل شوند و امکانات آن‌ها در اختیار دانشگاه‌های اصلی قرار گیرد. چه لزومی دارد که شهرداری، جهاد سازندگی، مترو، سازمان مدیریت و... هرکدام یک مرکز آموزش عالی داشته باشند. آیا واقعاً این مراکز در طول سال‌های فعالیت خود جز صدور مدارک راحت الوصول و افزایش مدرک کار دیگری کرده‌اند؟ آیا نتایج تحقیقاتی-علمی و عملی داشته‌اند؟ آیا در رشد علمی کشور دخیل بوده‌اند؟
  15. فرهنگ‌سازی در مورد اینکه تنها راه موفقیت فرزندان راه‌یابی به دانشگاه نیست و هدایت بسیاری از دانش آموزان به سمت آموزش‌های فنی حرفه‌ای بسیار ضروری است. البته این موضوع نیازمند اهتمام جدی به ارتقا کیفیت مراکز فنی و حرفه‌ای هست.
  16. ضابطه‌مند نمودن هیئت‌امنا برای جذب و به‌کارگیری کارکنان و اصلاح نحوه ارزیابی اعضای هیئت‌علمی و سخت‌گیرانه نمودن امتیازبندی برای تثبیت در این سمت و منوط نمودن آن به مجموعه‌ای از فعالیت‌های علمی و آموزشی. متأسفانه افراد کم‌سواد و کم‌توان زیادی، خصوصاً در دوره دولت‌های نهم و دهم، به‌عنوان هیئت‌علمی وارد سیستم آموزشی شده‌اند و یک دور باطل بی‌سوادی به راه انداخته‌اند. این افراد چون توان علمی ندارند به سیاسی‌کاری و غوغا سالاری روی می‌آورند و اثرات تخریبی علمی، اجتماعی و فرهنگی این گروه دهه‌های متوالی گریبان گیر کل کشور خواهد بود.
  17. برخی سرفصل‌های دروس بسیار قدیمی هستند و برخی اصولاً سازگاری با مقتضیات و نیازهای جامعه ندارند. لذا اهتمام به اصلاح و به‌روزرسانی منابع درسی در رشته‌های مختلف باید در دستور کار قرار گیرد.
  18. تلاش برای کاهش مشکلات آموزش عالی مختص وزارت علوم تحقیقات و فناوری نیست و همه دستگاه‌های کشور و خصوصاً آموزش‌وپرورش، بهداشت درمان آموزش پزشکی، معاونت علمی و فناوری رییس‌جمهور و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در آن دخیل خواهند بود.
  19. بومی‌گرایی و بومی‌سازی دانشگاه‌ها ممکن است به‌ظاهر کار را برای عده‌ای ساده‌تر کند اما درواقع یک حرکت خطرناک در جهت محدود کردن تعامل فرهنگی و رشد فکری و جزیره‌ای کردن کشور است. تعامل فرهنگی و اجتماعی در هر جامعه یکی از اصولی‌ترین روش‌های ارتقاء فرهنگی است. لرستانی باید در تهران و شیراز و... تحصیل کند و تبریزی و مشهدی و... باید بافرهنگ لرستان آشنا شوند. این‌ها جامعه را قدرتمند خواهد ساخت.
  20. ایجاد مراکز اقماری برای دانشگاه لرستان نه‌تنها لطفی به شهرستان‌های استان نبوده بلکه یک ظلم آشکار به‌کل نظام آموزش عالی استان و ظلمی پنهان در حق مردم آن شهرها بوده است. این مراکز نه‌تنها بودجه دانشگاه مادر را که خود درگیر کمبودهای جدی است، بلعیده‌اند بلکه نیازهای حداقلی دانشجویان خود را هم نتوانسته‌اند فراهم کنند. اگر ما دانشگاه مرکز استان را تقویت کنیم و از لحاظ کمی و کیفی به سطح استاندارد برسانیم، آیا بهتر نیست جوان ما چند ده کیلومتر مسافت را طی کند و در آن تحصیل کند تا اینکه ما او را در یک شهر کوچک و در یک مرکز محروم از حداقل‌های آموزشی درگیر کنیم و حتی فرصت تعامل فرهنگی و رشد اجتماعی را از او بگیریم؟

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.
علیرضا میکاییلی (دانشیار گروه محیط زیست - گرگان)

31 خرداد 1395 ساعت 18:40

چرا نرمهای جهانشمول مد نظر قرار نمی‌گیرند؟
"تجربه علمی جهانشمول" برای مثال امروزه در جهان علمی و آکادمیک رویکرد (Innovation Education system) مطالعه و بررسی شده است؟
"دانشگاه و سیستم آکادمیک خلاق و نوآوردر جهان" چیست و چه میگوید
و.... "دانشگاه کارآفرین در ایران" (آنهم در شرایط رکود تورمی اقتصاد) چه میگوید.
لطفا موارد (لینک‌ها)ررسی شوند.

در یکی از آدرسهای زیر فایل پی-دی-اف هست. لطفا دانلود و مطالعه نمایید.
امکان ضمیمه در اینجا وجود ندارد...
به دست وزیر محترم علوم هم برسد، خیلی خوب میشود.

تشکر
میکاییلی


Innovative Education Systems (www.iestoday.com )
Educator Innovator - The future of learning, today‎
Transforming Education Systems Around the World | Innovation Unit
(www.innovationunit.org/.../transforming-education-systems-around- )
Creating Innovators: Why America's Education System Is Obsolete ...
[PDF]Innovations in education for better skills and higher employability
(www.eenee.de/dms/EENEE/Analytical_Reports/EENEE_AR23.pdf)
Why Are Finland's Schools Successful? | Innovation | Smithsonian
The World's Top 10 Most Innovative Companies In Education | Fast ...
And….
جستجو در:
https://www.google.com/search?q=Innovation+Education+system&ie=utf-8&oe=utf-8&client=firefox-b