1. اولویت‌های سیاستی
  2. >
  3. همكاری فناورانه

نوع مطلب: خبر

8 اردیبهشت 1395 ساعت 16:58

در مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری مطرح شد:

فضای حقوقی و مقررات‌گذاری ورود دانش فنی به ایران ابهام دارد

فضای حقوقی و مقررات‌گذاری ورود دانش فنی به ایران ابهام دارد

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در مرکز بررسی‌های استراتژیک از اهمیت محیط حقوقی انتقال تکنولوژی و کاستی‌های حوزه مقررات گذاری در ایران سخن گفت.

مهدی هداوند با تاکید بر اهمیت این موضوع خصوصا در شرایط پسابرجام و مهیا شدن شرایط مبادله با شرکت­ های خارجی گفت: خارجی­ ها به محیط حقوقی حساس هستند و ظرفیت­ ها و ریسک­ های فضاهای مختلف را می­ سنجند، ورود شرکت­‌های خارجی به دو صورت ورود سرمایه یا دانش فنی است. در خصوص جذب سرمایه فضای حقوقی و قانون­‌گذاری ضوابط مشخص ­تری نسبت به ورود دانش فنی دارد، اما فضای حقوقی ورود دانش فنی در ایران شفاف نیست.

وی ابهامات حوزه انتقال دانش فنی و تکنولوژی را جدی دانست و با اشاره به عدم وجود قانونگذاری جامع و منسجم در این زمینه گفت: سوالات مطرح در این زمینه است که نمونه قراردادهای انتقال تکنولوژی چیست؟ در مبادلات رویکرد قراردادی یا غیرقراردادی داشته باشیم؟ نحوه قیمت­ گذاری این تکنولوژی­ ها چگونه باشد؟ سطح عمق انتقال تکنولوژی چقدر باشد؟ با چه دامنه‌­ای انتقال تکنولوژی صورت گیرد؟ دولت یا بخش خصوصی در این زمینه تصمیم گیر باشد؟

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به اینکه بخش خصوصی ایرانی ارتباط گسترده و مداومی با جهان خارج نداشته است، افزود: بخش خصوصی قدرت چانه‌­زنی و توانایی جذب تکنولوژی را نداشته و در این زمینه لکنت زبان دارد، از این رو دولت برای افزایش قدرت بخش خصوصی بایستی به حوزه مقررات­ گذاری ورود کند. علاوه بر این به دلیل اینکه بخش خصوصی توجهی به منفعت بخش عمومی ندارد و لذا ممکن است تکنولوژی­ های قدیمی، فاقد ایمنی یا مضر برای محیط­زیست را وارد کند، همانطور که در بسیاری موارد منظور از انتقال فناوری، اپراتوری تجهیزات تکنولوژیک است که نازل‌­ترین سطح انتقال تکنولوژی است، از این رو نیازمند ورود جدی دولت به این عرصه هستیم.

هداوند با اشاره به سابقه چهل ساله سیاست‌گذاری در حوزه مقررات­ گذاری در کشورهای دیگر گفت: مقررات­ گذاری یکی از ابزارهای ورود دولت­ ها برای ورود به بازار کسب و کار است. اولین اقدام بریتانیا برای اصلاح سیاست­‌های مقررات­‌گذاری در سال 1979 و تاسیس نهادی با وظیفه نظارت بر سیاست­‌گذاری­ مقرراتی در این کشور با حق وتو بازمی‌گردد. همچنین در اتحادیه اروپا قراردادها به سه دسته سفید، خاکستری و سیاه تقسیم شده ­اند که بر اساس آنها یکسری مشاوره­‌ها و نکات قابل تامل به شرکت­ ها در هنگام قراردادهای خارجی یادآوری می­ شود.

وی نهادهای تنظیم­‌گر با ترکیبی از اعضای نهاد حاکمیت، بخش خصوصی و جامعه­ معدنی که به صورت هیات­ امنایی اداره می‌­شوند را از راهکارهای نهادی موثر در زمینه سیاستگذاری مقررات­ گذاری برشمرد و گفت: این نهادها به دیلی اینکه فراتر از تفکیک قوا و دولت­ ها هستند، می‌توانند فاصله میان قواها را پر کنند و برخلاف سیاست­‌گذاری­‌های کوتاه ­مدت متاثر از عمر کوتاه دولت­‌ها، یک سیاست را بیست الی سی سال دنبال کنند، در حال حاضر آمریکا رشد انفجاری این دسته از نهادها را شاهد است در حالیکه ما در ایران از آنها غفلت کرده­ ایم و معدود نهادهایی نظیر سازمان تنظیم مقررات رادیویی یا شورای عالی پول و اعتبار را داریم که در این دسته جای می‌­گیرند.

هداوند در توضیح مقررات­‌گذاری و الگوهای رایج در این زمینه گفت: مقررات­ گذاری دو نوع اقتصادی و اجتماعی دارد، نحوه عمل دولت­‌ها در حوزه مقررات­ گذاری اقتصادی دربرگیرنده فعالیت­‌هایی نظیر شرایط ورود به بازار مانند صدور مجوزها، کیفیت کالا و خدمات از طریق استانداردسازی و قیمت گذاری است. اما ملاحظه اصلی دولت­ها در حوزه مقررات­ گذاری اجتماعی ملاحظات بازتوزیعی است. این دسته از مقررات­ گذاری­ ها با هدف جلوگیری از آسیب دیدن مردم وضع می­ شوند. علاوه بر این دو الگوی بانک جهانی با عنوان «الگوی موثر» و الگوی سازمان همکاری اقتصادی و توسعه با عنوان «الگوی مقررات­ گذاری بهتر» به عنوان الگوهای اصلاحسیاست­‌های مقررات‌گذاری در دنیا مطرح هستند که در حال حاضر بیشتر سیاست­‌گذاری­‌های مقرراتی در ایران تحت تاثیر الگوی موثر بانک جهانی انجام می ­شود.

گفتنی است این نشست با عنوان «نارسایی­‌های مقررات­‌گذاری در ایران با تاکید بر مقررات­ گذاری انتقال فناوری»، هفدهمین نشست از سلسلهگفتگوهای راهبردی مرکز بررسی­‌های استراتژیک ریاست­ جمهوری بود که روز سه‌شنبه هفت اردی­بهشت 1395 برگزار شد.

لینک عضویت در کانال تلگرام شبکه مطالعات سیاست‌گذاری عمومی

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.