1. حوزه‌های سیاستی
  2. >
  3. سیاست اجتماعی و فرهنگی
  4. >
  5. خانواده و جمعیت
  6. >
  7. تحولات خانواده

نوع مطلب: خبر

16 فروردین 1395 ساعت 09:14 شماره مسلسل: 7700189

تأثیر بیمه زنان خانه‌دار در سبک زندگی اسلامی

تأثیر بیمه زنان خانه‌دار در سبک زندگی اسلامی

هدف این مقاله پرداختن به بیمه زنان خانه‌دار به عنوان یک شغل مناسب برای زنان در جامعه اسلامی است، نتایج نشان می‌دهدکه این بیمه می‌تواند به‌عنوان یک شغل مناسب برای زنان محسوب شده و در تحکیم خانواده تأثیر به سزایی داشته باشد.


سازمان تأمین اجتماعی عهده‌دار رفاه مطلوب در سبک زندگی و بهره‌مندی از امکانات بهداشتی و درمانی به هنگام بیماری و همچنین احساس امنیت شغلی در برابر تهدیدهای مختلف آینده محسوب می‌گردد، هدف این مقاله پرداختن به بیمه زنان خانه‌دار به عنوان یک شغل مناسب برای زنان در جامعه اسلامی است؛ و از روش پژوهش مطالعه موردی، کتابخانه ای و اسنادی استفاده شده و یافته ها، مزایا و معایب بیمه زنان خانه دار را برمی شمرد، نتایج نشان می‌دهد که این بیمه می‌تواند به‌عنوان یک شغل مناسب برای زنان محسوب شده و در تحکیم خانواده تأثیر به سزایی داشته باشد.

تأمین اجتماعی نهادی بیمه‌گر

برخورداری از تأمین اجتماعی و داشتن رفاه مطلوب در زندگی و بهره‌مندی از امکانات بهداشتی و درمانی به هنگام بیماری و همچنین احساس امنیت در برابر تهدیدهای مختلف یکی از خواسته‌های اساسی انسان‌ها محسوب می‌گردد؛ و دولت‌ها نیز عموماٌ سعی می‌نمایند در تأمین این خواسته‌ی مهم تلاش نمایند. به این مسئله در جمهوری اسلامی ایران نیز توجه شده و در قانون اساسی کشور گنجانده‌ شده است.

در اصل بیست و نهم این قانون پیش‌بینی‌شده است که «برخورداری از تأمین اجتماعی ازنظر بازنشستگی، بیکاری، پیری، از کار افتادگی، بی‌سرپرستی، در راه ماندگی، حوادث و سوانح و نیاز به خدمات بهداشتی، درمانی و مراقبت‌های پزشکی به‌صورت بیمه و غیره حقی است همگانی.» و در نتیجه دولت مکلف گردیده است «طبق قوانین از محل درآمدهای عمومی و درامدهای حاصل از مشارکت مردم، خدمات و حمایت‌های مالی فوق را برای یک‌یک افراد کشور، تأمین کند «بر اساس آنچه در این اصل آمده است، منظور از نظام تأمین اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران» نظام جامعی است که جامعه و آحاد مردم را در برابر رویدادهای قابل‌انتظار و یا پیش بینی نشده‌ی اجتماعی، اقتصادی و طبیعی (مانند بیکاری، ازکارافتادگی، بازنشستگی، بیماری، فوت، آسیب‌های اجتماعی) موردحمایت و پوشش قرار می‌دهد» (طغرانگار،1383،175-176).

بیمه زنان خانه‌دار

طرح بیمه اجتماعی زنان خانه‌دار پیشنهادی از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی بود که برای بررسی در فراکسیون زنان و خانواده مجلس طراحی شد.

تأمین اجتماعی یکی از اصلی‌ترین مسائل در ایجاد آرامش بین مردم، به‌ویژه زنان است، با توجه به اینکه اغلب زنان خانه‌دار فاقد بیمه تأمین اجتماعی بوده که تعداد آنها تا سال آینده زیادتر و به‌نوعی نیازمند حمایت‌هایی بیشتری هستند. بخشی از زنان خانه‌دار دارای بیمه تأمین اجتماعی از طریق همسر و یا فرزندان ذکور خود هستند و برخی نیز زیرپوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و بهزیستی هستند و بقیه آنها تحت هیچ‌گونه پوشش توسط سازمان تأمین اجتماعی نیستند که باید موردحمایت قرار گیرند.

به‌منظور اجرای طرح بیمه زنان خانه‌دار ابتدا باید خانه‌داری شغل محسوب شده و بدان اهمیت داده شود، چون برای خانه‌داری ارزش اقتصادی در نظر گرفته نشده است بنابراین نمی‌توان از محل ارائه خدمات حق بیمه دریافت کرد. زنان خانه‌دار به دلیل داشتن سن 45 سال به بالا مشمول قانون تأمین اجتماعی برای استفاده از مزایای بازنشستگی نیستند و سوابق بیمه‌ای آنآن‌که مربوط به سازمان بهزیستی است لحاظ نمی‌شود که این موارد اشکالاتی را در اجرا ایجاد می‌کرد.

در سال 1387 سازمان تأمین اجتماعی به رفع موانع موجود و به‌منظور ارج نهادن به مقام زن، گسترش و توسعه امر بیمه به آحاد جامعه زنان خانه‌دار که با رعایت شرایط مقرر در بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد از تاریخ 17/9/1387 در زمره مشمولین قرار گرفته و در صورت تمایل می‌توانند به‌صورت خود اظهاری به‌عنوان و با انعقاد قرار و پرداخت حق بیمه مقرر از تعهدات قانونی برخوردار شوند. (ضیایی،1387،2-7)

مشمولین آیین‌نامه مذکور می‌توانند با پرداخت حق بیمه مقرر و به‌ موقع طبق مقررات از مزایای و حمایت‌های قانون ابلاغی به ترتیب زیر بهره‌مند گردند.

الف – بیمه بازنشستگی (شامل بازنشستگی و فوت بعد از بازنشستگی) با نرخ 12%

ب – بیمه فوت و بازنشستگی (شامل بازنشستگی و فوت قبل و بعد از بازنشستگی) با نرخ 14%

ج _ بیمه بازنشستگی ازکارافتادگی کلی و فوت با نرخ 18%

ضمناً به نرخ‌های پرداخت بیمه 2% نیز اضافه‌شده که این 2% سهم دولت می‌باشد، ضمن آن‌که متقاضیان می‌توانند علاوه بر پرداخت حق بیمه با نرخ‌های اعلام‌شده با پرداخت حق سرانه درمان مصوب هرسال طبق مقررات مربوطه از امکانات درمانی سازمانی تأمین اجتماعی نیز بهره‌مند شوند.

برای برخورداری از این قانون شرایط سنی برای بیمه‌شدگان زنان خانه‌دار را نیز لحاظ شده است. سن متقاضیان بیمه‌شدگان خانه‌دار فاقد سابقه پرداخت حق بیمه به این سازمان هستند در هنگام درخواست نباید از 45 سال تمام بیشتر باشد ودرصورتی که سن آنان بالاتر از سال ذکرشده باشد در صورت داشتن سابقه پرداخت حق بیمه قبلی به ازای نصف مدت سابقه به سقف سنی مجاز آن‌ها اضافه می‌شود، همچنین درخواست برای متقاضیانی که دارای حداقل 10 سال سابقه حق بیمه بوده بدون شرط سنی پذیرفته می‌شود. با این تفاسیرمی توان گفت که اولین زنان خانه‌داری که بازنشسته می‌شوند و از مزایای بازنشستگی استفاده می‌کننداگردرسال 87 درخواست داده وجزءبیمه شدگان قرارگرفته وفاقدسابقه پرداخت حق بیمه باشند با داشتن 55 سال سن در سال 1407 خواهد بود. (دوانی،348 ،1389)

اکنون زنان در جامعه می‌توانند وظیفه همسری و مادری خود را به‌عنوان شغل در نظر بگیرند.

مزایا

الف) ممانعت از سردی روابط با همسر: زن ویژگی‌های روحی متفاوتی از مرد دارد. از همین رو چالش‌هایی که در محیط کار به وجود می‌آید می‌تواند خستگی‌های روحی و جسمی را برای وی به وجود آورد و این بر روابط زناشویی و حتی کلامی زن تأثیر می‌گذارد و می‌تواند منجر به سردی ارتباط او با همسرش شده و حتی به جدایی بی انجامد.

ب) حضور زن در خانه: اشتغال زن سبب می شود تا زمان حضورش در کانون خانواده کاهش یابد و این مهم علاوه بر تأثیر بر روابط او با همسر و فرزندان را نیز متأثر می‌سازد. انتقال خستگی ناشی از کار به خانه و عدم آمادگی جسمانی و روانی برای برآوردن نیازهای روانی و عاطفی خانواده یکی دیگر از عوارض این حضور کم‌رنگ است.

ج) امکان بازنشستگی: زنان خانه‌دار بدون نیاز به خارج شدن از منزل می‌توانند به وظیفه مادری و همسری خود بپردازند و هم بازنشسته شده و از مزایای بازنشستگی مانند سایر مشاغل بهره‌مند شوند.

معایب

الف) حداکثر سن 45 سال تمام به لحاظ تحت پوشش قرار گرفتن بیمه مناسب نیست، و به جزءقشرمحدودی از زنان خانه‌دار که جوان هستند، بقیه بالای 45 سال تمام را دارند و به نظر می‌رسد می‌بایست حداکثر به‌طور متوسط 50 سال در نظر گرفت.

ب) حق بیمه پرداختی برای یک زن خانه‌دار بسیار زیاد محاسبه گردیده است؛ و با توجه به عدم شغل برای این زنان پرداخت 12 تا 18 درصدی حق بیمه از عهده یک زن خانه‌دار به‌تنهایی برنمی‌آید.

ج) پرداخت حق سرانه درمان برای زنان خانه‌دار جدا از حق بیمه پرداختی هزینه دیگری را بر آنها تحمیل می‌کند.

د) عدم پرداخت تعهدات کوتاه‌مدت ازجمله حمایت‌های درمانی در موارد بیماری، بارداری، حوادث و....

بیمه زنان خانه‌دار و سبک زندگی اسلامی

هنگامی‌که یک زن خانه‌دار در جامعه وظیفه همسری او به‌عنوان شغل پذیرفته شود و از این راه می‌تواند امرار معاش و آینده‌ای را برای خود در پیش رو داشته باشد بهتر و با خیال آسوده‌تری به وظیفه مادری و همسری خود عمل می‌کند. با تحت پوشش بیمه قرار گرفتن زنان خانه‌دار هم زنان شغل خود را به‌عنوان مادر و همسر باور می‌کنند همچنین نسبت به زنان شاغل دیگر احساس کمبود یا تحقیر نمی‌کنند، و با مشاهده مشکلات و عوارض زنان شاغل در زندگی زناشویی، بیشتر نسبت به شغل خود امیدوار و به وظیفه مادری و همسری خود می‌بالند.

او با استقلال مالی که در دوران بازنشستگی از آن برخوردار می‌گردد می‌تواند نیازهای روزمره خود، فرزندانش و نوه‌هایش را برطرف نماید و از این وضعیت لذت ببرد، بدون اینکه بار مالی را به همسرش تحمیل کند. این‌چنین استقلال و ارج نهادن به مقام زن تنها دریک جامعه اسلامی قابل تحقق است، که مصداق بارز آن را در میهن عزیزمان و رهنمودهای مدبرانه مقام رهبری شاهد هستیم.

نتیجه‌گیری و پیشنهاد

اهمیت سازمان تأمین اجتماعی به‌عنوان تأمین‌کننده رفاه و آینده بیمه‌ای هریک از افراد جامعه را برعهده‌دارد افراد می‌توانند با پرداخت حق بیمه، خود و افراد تحت تکفل را بیمه کرده و از مزایای تعهدات کوتاه‌مدت و خدمات درمانی تا زمان دریافت مستمری بازنشستگی استفاده نمایند و با توجه به نقش زن در خانواده به‌عنوان یک همسر و مادر و بیان اهمیت آن در راستای فرمایشات مقام معظم رهبری و رهنمودهای ایشان، سازمان تأمین اجتماعی نسبت به بیمه شدن زنان خانه‌دار اقدام نموده است. اکنون زنان در جامعه می‌توانند وظیفه همسری و مادری خود را به‌عنوان شغل در نظر بگیرند، و با آرامش به وظیفه خود عمل نمایند، این آسودگی و داشتن پشتوانه‌ای برای آینده مرهون سبک زندگی اسلامی است.

در اینجا پیشنهاد‌هایی در جهت بهبود این مسئله قابل‌توجه است:

در حال حاضر حداکثر سن برای مشمول شدن بیمه زنان خانه‌دار 45 سال است اگر این سن به حداکثر 50 سال تغییر یابد می‌تواند زنان بیشتری را تحت پوشش قرار دهد.

بخش بیشتری از هزینه بیمه را دولت بر عهده بگیرد تا بدین‌وسیله بار مالی کمتری بر عهده زنانی که درآمدزایی ندارند و باید حق بیمه خود را بپردازند، تحمیل شود.

پرداخت سرانه درمان از بیمه‌شدگان زن حذف گردد و آنها بتوانند مانند بیمه‌شدگان اجباری تأمین اجتماعی بدون پرداخت هزینه‌ای از خدمات درمانی استفاده نمایند.


مراجع

اشکوری، محمد فنایی(1377)؛ منزلت زن در اندیشه اسلام، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم

دوانی، غلامحسین(1389)؛ مجموعه قوانین و مقررات کار و تأمین اجتماعی، انتشارات کیومرث، تهران

ضیایی، حسینعلی(1387)؛ بیمه زنان خانه‌دار، بخشنامه شماره 644 امور فنی بیمه‌شدگان، سازمان تأمین اجتماعی، تهران

طغرانگار، حسن(1383)؛ حقوق سیاسی، اجتماعی زنان قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی،. تهران

منابع اینترنتی

چیذری، زهرا(1391)جایگاه اشتغال زنان در سبک زندگی اسلامی، پایگاه تحلیلی-تبیینی برهان. دسترسی در(20/11/1391(

http:/borhan.ir/nsite/fullstory/news/?id=4627

یامین پور، وحید(1391)زن پرده‌نشین نیست، ولی شاغل هم نیست، وبلاگ کیستی ما، دسترسی در(22/11/1391)

http:/kistiema.blogfa.com/post-189.aspx

لینک عضویت در کانال تلگرام شبکه مطالعات سیاست‌گذاری عمومی

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.
مینا شهنی

30 فروردین 1395 ساعت 11:52

سلام
حال شما خوبه
من مقاله ی شما رو خوندم ولی یه مشکل اساسی باهاش دارم جمله ای که در ابتدای مطلب هست "سازمان تأمین اجتماعی عهده‌دار رفاه مطلوب در سبک زندگی و بهره‌مندی از امکانات بهداشتی و درمانی به هنگام بیماری و همچنین احساس امنیت شغلی در برابر تهدیدهای مختلف آینده محسوب می‌گردد" به نظرم گزاره ی نادرستی است.
سازمان تامین اجتماعی یک سازمان عمومی غیر دولتی است که با پول بیمه شدگان اداره می شود در واقع می توان این سازمان را به نوعی صندوق بیمه ی خصوصی نام گذاشت که البته دولت نقش بسیار بسیار کوچکی مالی در این سازمان دارد.

نکته اینجاست که چنین سازمان هرگز نمی تواند مسولیت رفاه مردم را برعهده بگیرد چرا که مسولیت ایجاد و گسترش رفاه اجتماعی در کشورها بر عهده ی حاکمیت- دولت است.


با سپاس از شما

مینا شهنی
روزنامه نگار حوزه رفاه اجتماعی