1. حوزه‌های سیاستی
  2. >
  3. سیاست بهداشت و سلامت
  4. >
  5. درمان
  6. >
  7. مراكز تشخیص و درمانی

نوع مطلب: خلاصه سیاستی

9 اسفند 1394 ساعت 13:00 شماره مسلسل: 5500181

چالش‌های رادیوتراپی در ایران

چالش‌های رادیوتراپی در ایران

امروزه در دنیا برای درمان بیماری سرطان از روش‌های پزشکی پیشرفته و علمی استفاده می‌شود. یکی از این روش‌ها پرتودرمانی یا رادیوتراپی است. پرتودرمانی (رادیوتراپی) با دو هدف درمانی و تسکینی درمان سرطان و به عنوان یک تکنیک‌درمانی استفاده می‌شود.


مقدمه

امروزه در دنیا برای درمان بیماری سرطان از روش‌های پزشکی پیشرفته و علمی استفاده می‌گردد. یکی از این روش‌ها پرتودرمانی یا رادیوتراپی است. پرتودرمانی(رادیوتراپی) با دو هدف درمانی و تسکینی درمان سرطان و به عنوان یک تکنیک‌درمانی استفاده می‌شود. این روش به هر بافتی که در مسیر آن باشد، توسط اشعه‌هایی همچون ایکس و گاما و... آسیب می‌رساند و اگر بافت مورد نظر، بافت درگیر سرطان باشد، به علت نقص در توانایی سلول‌های آن برای ترمیم دی ان آ، (DNA)ریشه‌کن می‌شود.

پرتودرمانی (رادیوتراپی) به سه صورت انجام می‌گیرد:

الف) تله‌تراپی یا پرتودرمانی خارجی (اکسترنال)

ب) براکی‌تراپی یا پرتودرمانی داخلی با منابع کپسول‌دار

ج) درمان سیستمیک با رادیوداروها

تله‌تراپی یا همان رادیوتراپی اکسترنال که مردم عادی جامعه از آن به عنوان برق‌دادن یاد می‌کنند، رایج‌ترین شکل استفاده از پرتودرمانی می‌باشد.این شکل از درمان سرطان، عموماً توسط شتاب‌دهنده خطی (لیناک) و کبالت60 صورت می‌پذیرد.

رادیوتراپی در ایران از آغاز تا امروز

نخستین بخش رادیوتراپی ایران، سال 1347 در بیمارستان امام خمینی(ره) تهران ا فتتاح گردید و نخستین دستگاه کبالت 60 در همین تاریخ نصب و شروع به درمان نمود. در ابتدای امر، درمان توسط چند پزشک اهل هندوستان مدیریت می‌شده است اما پس از گذشت سال‌ها،پرفسور ملکی و پرفسور افشاری که از متخصصان رادیولوژی در آن برهه زمانی بودند، مدیریت درمان را به دست گرفتند.

با گذشت چندین سال از افتتاح اولین مرکز رادیوتراپی در ایران، رشته رادیوتراپی در سطح آموزش تکنسین‌های رادیوتراپی و دوره تخصص پزشکی ایجاد و به آموزش پزشکان و تکنسین‌های رادیوتراپی پرداخته شد ودر طی گذر زمان، تغییرات قابل توجهی را پشت‌سرنهاد. هم اکنون در مقطع کارشناسی و تخصص پزشکی در دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران، دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه‌های علوم پزشکی چند شهر دیگر در حال آموزش می‌باشد. علاوه بر رشد آکادمیکی، از لحاظ بالینی، تکنیک‌ها و متدهای درمانی رشد چشمگیری داشته و کیفیت درمان را با وجود مشکلات بر سر راه، بهبود بخشیده است.

با توسعه و گسترش علم فیزیک‌پزشکی به موازات رادیوتراپی و به دنبال آن آموزش فیزیست‌های رادیوتراپی در مقطع ارشد و دکترا ، کیفیت و صحت طراحی‌های درمان بسیار ارتقا یافته و درمان‌های ارائه شده توسط تیم درمان که شامل پزشک متخصص رادیوتراپی، فیزیست و تکنولوژیست رادیوتراپی می‌باشد؛ یک مثلث درمانی را علیه سرطان تشکیل می‌دهند، بهینه و کارا شده است و هر ضلع مثلت تکمیل‌کننده اضلاع دیگر با هدف ریشه‌کن ساختن سرطان است.

چالش‌های موجود در رادیوتراپی در ایران

الف) بعد درمانی

با توجه به مطالب گفته شده که گواه پیشرفت‌های این رشته نسبت به دهه‌های گذشته در ایران است، اما هم چنان رادیوتراپی ایران در مقایسه با دنیا، به مرحله تکامل و برابری با متدهای روز جهان نرسیده است و از برخی تکنیک‌های روز درمانی و از برخی تجهیزات مدرن دنیا بی‌بهره مانده است، که آن نیز به دلیل وجود تحریم‌های ناعادلانه در حوزه بهداشت و درمان در کنار سایر حوزه‌های دیگر در سال‌های متمادی بوده است که از واردات تجهیزات پیشرفته درمانی ممانعت به عمل می‌آمده است و همین امر سبب اجبار تیم درمان به استفاده از دستگاه‌های دست چندم کشورهای دیگر و یا دستگاه‌های بی‌کیفیت چینی که به علت خرابی‌های مکرر وقفه در درمان ایجاد و کیفیت درمان را کاهش می‌دهند، شده است.

بعد اجتماعی رادیوتراپی حاکی از عدم شناخت کافی عموم جامعه از این تکنیک درمانی است.

ب) بعد آکادمیک و اشتغال

به دلیل انگشت شماربودن مراکز رادیوتراپی در مراکز دولتی، که ریشه در عدم امکانات کافی و نبود تجهیزات مدرن دارد، مشکلاتی از لحاظ اشتغال برای فارغ‌التحصیلان این رشته ایجاد کرده است و حتی مراکز دولتی برای اجرای طرح فارغ‌التحصیلان، با دست باز خواستار تمام نیروهای فارغ‌التحصیل نباشند. هم چنین این رشته در فهرست اسامی رشته‌های موردنیاز در استخدام‌های پیمانی نهادهای دولتی، به رسمیت شناخته نمی‌شود در صورتی که رشته‌های دیگر وزارت بهداشت همیشه در فهرست درخواست نیرو قرار دارند و این خود نیز ریشه در دو دلیل اساسی دارد:

1) فقدان مراکزدرمانی مجهز به رادیوتراپی

2) عدم به رسمیت شناختن این رشته درمانی که بسیار نقش کلیدی و کاربردی را در آینده‌ی درمان سرطان بر دوش می‌کشد که این دلیل دوم ریشه در چالش سوم یعنی بعد اجتماعی نیز دارد.

ج) بعد اجتماعی

بعد اجتماعی رادیوتراپی حاکی از عدم شناخت کافی عموم جامعه با این تکنیک درمانی است. افراد مراجعه‌کننده به بخش رادیوتراپی برای درمان دارای هراس و سردرگمی بی‌مورد ناشی از عدم اطلاعات کافی هستند و پرسش‌های فراوان پیرامون این شیوه درمان و روش اجرای آن دارند، که ریشه در عدم معرفی صحیح این رشته در سطح جامعه و بهترین ابزار ارتباط با عموم جامعه یعنی رسانه توسط متخصصین این امر می‌باشد و باعث گمنام بودن این رشته در سطح جامعه شده است و جز افراد تحصیلکرده در حوزه‌های بهداشت و درمان و یا افراد پس از ابتلا، مابقی جامعه آگاهی لازم را ندارند و چه بسا اسم آن را نیز نشنیده‌اند.

پیشنهادها

1) با توجه به کمبود مراکز و عدم تجهیزات کافی حتی‌الامکان تا زمان نهایی لغو تحریم‌های ظالمانه در سایه برجام و ورود دستگاه‌های مدرن درمانی،گزینش این رشته در مقطع لیسانس یک سال درمیان صورت پذیرد شاید راهی باشد تا از جمعیت متقاضیان کار در این رشته اندکی کاسته شود.

2) تبلیغات صحیح و مناسب با نیاز جامعه در رسانه و بحث و گفتگو پیرامون این شیوه درمانی توسط متخصصان امر در این رشته پراهمیت.

3) ایجاد زمینه اشتغال مناسب برای نیروهای جوان و تازه نفس متخصص در این رشته و به رسمیت شناخته‌شدن آن در استخدام‌های دولتی.

در پایان ذکر این نکته مثبت لازم است که درمان رادیوتراپی در مراکز دولتی از پوشش بیمه‌ای بسیار خوبی برخوردار است که تا حدودی از بار نگرانی بر دوش بیماران می‌کاهد و از جنبه‌های مثبت این درمان محسوب می‌شود. امید است در سایه‌ی توافقات اخیر علاوه بر گره‌گشایی از سایر معضلات موجود در بخش درمان، این رشته نیز مورد عنایت قرار گیرد و شاهد پیشرفت‌های شگرف در بعد درمان و اشتغال باشیم.

لینک عضویت در کانال تلگرام شبکه مطالعات سیاست‌گذاری عمومی


منابع:

  1. بیماریهای خون و انکولوژی (1388)/ با مقدمه و تحت نظارت مسعود ایروانی؛ ترجمه سینا نوشاد، آسیه شکیب؛ ویراستار علمی معصومه خیراندیش، محمدرضا شاکری. تهران:اندیشه رفیع: سماط.
  2. History of Cancer in Iran…..Mohammad Hossein Azizi(MD), Moslem Bahadori(MD) (2013).
استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.