1. حوزه‌های سیاستی
  2. >
  3. سیاست اقتصادی
  4. >
  5. خدمات
  6. >
  7. هتلداری و گردشگری

نوع مطلب: خلاصه سیاستی

6 بهمن 1394 ساعت 18:16 شماره مسلسل: 2200169

گردشگری سلامت: مطالعه مقایسه‌ای تایلند، سنگاپور و مالزی

گردشگری سلامت: مطالعه مقایسه‌ای تایلند، سنگاپور و مالزی

گردشگری سلامت، مسافرت به دیگر کشورها به‌منظور بهره‌مندی از خدمات ﭘزشکی است. عوامل متعددی منجر به گسترش گردشگری سلامت شده است که از آن جمله می‌توان به هزینه بالای زندگی در کشورهای صنعتی و زمان انتظار همراه با در دسترس‌بودن جایگزین‌های ارزان در کشورهای درحال‌توسعه، اشاره کرد.


مقدمه

گردشگری سلامت مسافرت به دیگر کشورها به‌منظور بهره‌مندی از خدمات ﭘزشکی است. عوامل متعددی منجر به گسترش گردشگری سلامت شده است که از آن جمله می‌توان به هزینه بالای زندگی در کشورهای صنعتی، زمان انتظار همراه با در دسترس‌بودن جایگزین‌های ارزان در کشورهای درحال‌توسعه، اشاره نمود (۱). برای مثال برای یک پیوند مفصل ران در انگلستان و کانادا بیمار باید یک سال و یا بیشتر در نوبت منتظر باشد. لیکن در سنگاپور، تایلند و مالزی یک بیمار می‌تواند یک روز پس از ورود تحت مراقبت و درمان قرار گیرد (۱).

در آسیای جنوب شرقی، بخش بهداشت و درمان به‌سرعت در حال گسترش است. همچنین گردشگری سلامت به‌عنوان یک فرصت کسب‌وکار سودآور در حال پیشرفت است و کشورهای این منطقه درصدد گسترش خدمات بهداشت و درمان با کیفیت بالا و قیمت رقابتی هستند. مالزی، سنگاپور و تایلند به دنبال ایجاد مزیت نسبی در ارائه خدمات پزشکی بر اساس ساختار سازمانی نظام سلامت خود هستند و به‌ عنوان مراکز اصلی گردشگری سلامت در جنوب شرق آسیا به شمار می‌روند (جدول ۱). برای مثال تایلند تسهیلاتی برای عمل جراحی زیبایی و تغییر جنسیت ارائه می‌کند و بزرگ‌ترین بیمارستان خصوصی آسیا، بیمارستان بین‌المللی بومرانگارد را داراست. همچنین سازمان بهداشت جهانی سیستم درمان سنگاپور را در رده نخست آسیا و ششم جهان ارزیابی کرده است. سنگاپور به دنبال جذب بیشتر گردشگران سلامت از طریق ارائه خدمات پیشرفته در عمل‌های قلب و عروق، جراحی مغز و اعصاب، کاردرمانی و سلول درمانی است. مالزی از بسیاری جهات در زمینه پزشکی شبیه به کشور سنگاپور است؛ اما آنچه مالزی را متمایز می‌کند، آزمایش‌های پزشکی ارزان‌قیمت این کشور است. در مالزی در قالب دو بسته سلامت مرد خوب و زن خوب، آزمایش‌های پزشکی جداگانه‌ای با هزینه پایین و مقرون‌به‌صرفه برای بررسی سلامت فیزیکی زنان و مردان طراحی شده است. اسکن تراکم استخوان، آزمایش‌های خون و تصاویر اشعه ایکس از مقرون‌به‌صرفه‌ترین خدمات درمانی هستند که در کشور مالزی ارائه می‌شوند (۱).در سال ۲۰۰۶ سنگاپور، مالزی و تایلند میزبان ۲ میلیون گردشگر سلامت بوده‌اند و درآمد این کشورها در حوزه گردشگری سلامت بالغ‌بر ۳ میلیارد دلار بوده است (جدول ۲).

جدول ۱: مقایسه سیستم بهداشت و درمان در سه کشور مالزی، تایلند و سنگاپور (۸)

کشور

تایلند

مالزی

سنگاپور

ساختار سازمانی

گسترش بیمارستان‌های خصوصی

رشد بخش خصوصی در حوزه بهداشت و درمان به همراه نیروی کار واجد شرایط

توسعه بخش دولتی و خصوصی به شکل متوازن

استراتژی ملی

- قطب و مرکز بهداشت و درمان منطقه

-گسترش زیرساخت‌های گردشگری

استراتژی صنعتی برای توسعه گردشگری

توسعه صنایع پزشکی

تأثیر سیاست گزاری

افزایش نابرابری در ارائه خدمات بهداشت و درمان در حوزه شهری و روستایی

-تقسیم بخش دولتی و خصوصی

-نابرابری نژادی بین بخش خصوصی و دولتی

شکاف درآمدی محدود بین بخش دولتی و خصوصی

جدول ۲: صادرات خدمات بهداشت و درمان (۲۶, ۲۴, ۲۲)

کشور

درآمد تخمینی

تعداد بیماران خارجی

ملیت بیماران

(به ترتیب تعداد)

تخصص

تایلند (۲۰۰۶)

۱۰۱ میلیارد دلار

۱.۴ میلیون

ژاپن، آمریکا، کره جنوبی، انگلیس، خاورمیانه، کشورهای عضو آ سه آن

جراحی زیبایی و تغییر جنسیت

سنگاپور (۲۰۰۷)

۱۰۲ میلیارد دلار

۵۷۱۰۰۰

اندونزی، مالزی، خاورمیانه

عمل جراحی قلب، تعویض مفصل، پیوند کبد

مالزی (۲۰۰۷)

۷۸ میلیون دلار

۳۴۱۲۸۸

اندونزی، سنگاپور، ژاپن، هند، اروپا

جراحی قلب و زیبایی

در حال حاضر در تایلند وزارت بازرگانی، وزارت توسعه صادرات و وزارت بهداشت با همکاری بیمارستان‌های خصوصی از مجریان اصلی سیاست گزاری سلامت و گردشگری سلامت هستند (۱۶). در مالزی نیز وزارت بهداشت کمیته‌ای برای گسترش گردشگری سلامت در سال ۲۰۰۳ تشکیل داد (۷). از بین این سه کشور سنگاپور سیاست گزاری‌های یکپارچه‌ای را در حمایت از گردشگری سلامت داراست (۲۶) که بازتاب اولویت این کشور برای رشد و توسعه اقتصادی است. در سنگاپور وزارت تجارت و هیئت توسعه اقتصادی صنعت و وزارت بهداشت از مجریان سیاست گزاری سلامت و جذب بیماران خارجی با هدف تبدیل‌شدن به قطب منطقه در حوزه گردشگری سلامت هستند (۱۱, ۱۴).

بخش خصوصی و دولتی در حوزه بهداشت و درمان

به‌طورکلی خدمات بهداشت و درمان در این سه کشور تحت سلطه بخش دولتی است اما بیمارستان‌های خصوصی نیز پیوسته در حال رشد هستند. در مالزی و تایلند بخش بهداشت و درمان در بخش دولتی و خصوصی به شکل نابرابر در مناطق شهری و روستایی توزیع شده است. ارائه‌دهندگان خدمات درمانی در بخش خصوصی در مناطق شهری متمرکزشده‌اند. بیمارستان‌های خصوصی اغلب کوچک هستند و خدماتشان برای افراد با درآمد بالا یا بیماران خارجی است (۳). در طول دوره رشد اقتصادی، به دلیل کیفیت پایین خدمات در بخش دولتی جمعیت مرفه‌تر به متقاضیان خدمات بهداشت و درمان در بخش خصوصی تبدیل شدند. درنتیجه بخش دولتی ارائه‌دهنده خدمات برای جمعیتی با درآمد پایین است که نمی‌تواند هزینه‌های بخش خصوصی را پرداخت کند. این فرآیند در تایلند و مالزی منجر به توسعه سیستم بهداشت و درمان در دو سطح شده است (۱۵). علاوه بر این یارانه‌های دولتی برای رشد بخش خصوصی، از طریق معافیت‌‌های مالیاتی و دسترسی به زمین، منجر به رشد بخش خصوصی در نظام سلامت شده است. برای مثال در مالزی شاهد مشوق‌‌های مالیاتی در برای ساختن بیمارستان، استفاده از تجهیزات پزشکی، آموزش کارکنان در ارتقا خدمات دیده می‌شود (۶). درنتیجه بخش خصوصی تشویق به سرمایه گزاری می‌شود، درحالی‌که بسیاری از ساخت‌وسازهای بیمارستان‌های دولتی به دلیل بودجه ناکافی متوقف شده است (۲۱). درحالی‌که در سنگاپور بین سال ‌های ۱۹۹۸ و ۲۰۰۸ رشد بیمارستان‌های خصوصی در توازن با رشد بیمارستان‌های دولتی بوده است (۲۳). سنگاپور از زمان استقلال در سال ۱۹۸۵ به بیمارستان‌ها خودمختاری بیشتری اعطا کرده است و رقابت در بازار تحت حاکمیت دولت با هدف کاهش هزینه‌ها و ارتقا کیفیت بوده است (۱۷). همچنین درآمد حاصل از گردشگری سلامت مشمول مالیات می‌شود و سود حاصل از آن در نظام سلامت سرمایه‌گذاری می‌شود.

جدول ۳: خدمات بهداشت و درمان در بخش دولتی و خصوصی

بیمارستان‌ها

تعداد تخت‌ها

تعداد تخت به ازای هر ۱۰۰۰ نفر

کلینیک

دولتی%

خصوصی%

دولتی%

خصوصی%

دولتی%

خصوصی%

تایلند

۶۷.۹%

(۲۰۰۷)

۳۲.۱%

(۲۰۰۶)

۶۹۰۳%

(۲۰۰۶)

۳۰.۷%

(۲۰۰۶)

۲۲

(۲۰۰۲)

۸۰.۵%

(۲۰۰۷)

۱۹.۵%

(۲۰۰۶)

سنگاپور

۶۳.۶%

(۲۰۰۹)

۳۶.۴%

(۲۰۰۹)

۸۰.۶%

(۲۰۰۹)

۱۹۰۴%

(۲۰۰۹)

۳۲

(۲۰۰۷)

۱.۵%

(۲۰۰۵)

۹۸.۵%

(۲۰۰۵)

مالزی

۴۰.۶%

(۲۰۰۸)

۵۹.۴%

(۲۰۰۸)

۷۷۰۹%

(۲۰۰۸)

۲۲.۱%

(۲۰۰۸)

۱۸

(۲۰۰۷)

۳۷.۱%

(۲۰۰۸)

۶۷.۹%

(۲۰۰۸)

تأمین مالی خدمات بهداشت و درمان

در سنگاپور و مالزی درحالی‌که هزینه ‌های بهداشت و درمان در بخش دولتی روبه کاهش است در بخش خصوصی رو به افزایش است. در تایلند نیز ۱۴.۱% از کل هزینه‌‌های دولت را بخش بهداشت و درمان شامل می‌شود. در سال ۲۰۰۸ این رقم در مالزی (۶.۹%) و در سنگاپور (۸.۲%) است. همان‌طور که جدول شماره ۴ نشان می‌دهد هزینه‌‌های بهداشت و درمان در تایلند در بخش دولتی بیشتر از مالزی و سنگاپور است درحالی‌که در مالزی و سنگاپور هزینه‌‌های بهداشت و درمان در بخش خصوصی از دولت پیشی گرفته است (۱۵). همچنین مالزی و سنگاپور به دنبال استفاده از ابزار تأمین مالی افراد هستند که از جمله آنها طرح بیمه اجباری دولت در سنگاپور و مالیات در مالزی، حساب پس‌انداز بهداشت و درمان در سنگاپور medisave))، حساب صندوق کارمندان در مالزی و بیمه خصوصی است. در تایلند نیز دولت متعهد به سرمایه‌گذاری در بخش بهداشت و درمان است مانند طرح بیمه تأمین اجتماعی و این روند از سال ۲۰۰۲ روبه افزایش است (۱۹، ۱۸، ۲۱). پرداخت هزینه‌های بهداشت و درمان از طریق مالیات یا بیمه که از آن به‌عنوان out of pockets)) یا (opps) یاد می‌کنند، با توجه به شفافیت قیمت‌ها که در اینترنت موجود است منجر به رقابت در بخش خصوصی در ارائه خدمات بهداشت و درمان بر اساس قیمت می‌شود. هزینه‌‌های بهداشت و درمان و پرداخت‌های گردشگری سلامت نیز از طریق سیستم (opps) انجام می‌شود، اما این پرداخت‌ها به‌عنوان بخشی از پوشش بیمه سازماندهی می‌شود. به‌عنوان‌مثال حساب پس‌انداز بهداشت و درمان در سنگاپور برای بستری‌شدن در برخی بیمارستان‌ها استفاده می‌شود (۱۲). حمایت کمپانی‌‌های بیمه به‌منظور کاهش هزینه‌‌های درمانی بیماران خارجی می‌تواند به رشد صنعت گردشگری سلامت کمک کند. افزایش گردشگری سلامت ممکن است منجر به افزایش هزینه‌‌های درمانی برای بیماران داخلی شود. مکانیسم مالی توزیع مجدد ثروت مانند اعمال سیاست گزاری هایی همچون مالیات بر درآمد حاصل از گردشگری سلامت در سیستم بهداشت و درمان مجدداً سرمایه گزاری شود می‌تواند این افزایش خدمات درمانی را جبران کند (۵).همچنین بیمارستان‌های خصوصی می‌توانند به درصد مشخصی از بیماران خارجی و داخلی خدمات درمانی تخصیص دهند.

جدول ۴: هزینه ‌های خدمات بهداشت و درمان

کشور

هزینه ‌های سلامت به‌عنوان مجموع % از تولید ناخالص داخلی (۲۰۰۸)

مخارج دولت برای بهداشت و درمان نسبت به‌کل هزینه ‌های دولت (۲۰۰۸)

هزینه ‌های سلامت بخش دولتی از کل هزینه ‌های سلامت

هزینه ‌های بخش خصوصی نسبت به کل هزینه ‌های سلامت (۲۰۰۸)

تایلند

۴%

۱۴.۱%

۷۵.۱%

۲۴.۹%

سنگاپور

۳.۴%

۸.۲%

۳۵%

۶۵%

مالزی

۴.۳%

۶.۹%

۴۴.۱%

۵۵.۹%

منابع انسانی و متخصصان

در آسیای جنوب شرقی کمبود نیروی متخصص در حوزه بهداشت و درمان وجود دارد. از سوی دیگر تقاضا برای خدمات بهداشت و درمان در این کشورها از سوی بیماران خارجی روبه افزایش است و این کشورها به‌منظور تأمین نیازهای بهداشت و درمان مردم با مشکل عرضه نیروی متخصص آموزش‌دیده در حوزه بهداشت و درمان مواجه هستند (۲۸، ۱۰). در تایلند و مالزی نسبت پایین دکتر به بیمار وجود دارد (جدول ۵). همچنین مهاجرت پزشکان از سنگاپور و مالزی به دیگر کشورها از دیگر مشکلات است. در میان کشورهای آ سه آن، این دو کشور بالاترین سطح مهاجرت نیروی متخصص را دارند (۴). درحالی‌که در تایلند مهاجرت به خارج از کشوری در سطح پایینی است اما مهاجرت درون کشوری و از نواحی روستایی به نواحی شهری در میان کارکنان بخش بهداشت و درمان در سطح بالایی قرار دارد (۱۶، ۲۷). در پاسخ به کمبود نیروی متخصص در حوزه بهداشت و درمان، سنگاپور قادر به جذب کارکنان خدمات بهداشت و درمان از فیلیپین و مالزی بوده است (۲).

همچنین افزایش تقاضا برای خدمات بهداشت و درمان منجر به افزایش تعداد دانشکده‌‌های پرستاری و پزشکی در سراسر آسیای جنوب شرقی شده است. برای مثال دانشکده پرستاری Mahidol university)) در تایلند به‌منظور ارائه تسهیلات و خدمات به دانشجویان دارای ارتباط با دانشکده‌های پرستاری در سوئد، کانادا، کره، استرالیا، انگلیس و آمریکا به‌منظور مبادلات دانشجویی و آموزش است. دانشکده پزشکی دانشگاه ملی سنگاپور نیز دارای همکاری با دانشگاه دوک در آمریکا، دانشگاه سان وی در مالزی و دانشگاه موناش استرالیا است. چنین مشارکتی منجر به افزایش ظرفیت در منابع انسانی در حوزه بهداشت و درمان می‌شود. نکته حائز اهمیت این است که این مشارکت‌ها در حوزه آموزش پزشکی به بالا بردن کیفیت منابع انسانی کمک می‌کند که منجر به ترویج و گسترش گردشگری سلامت می‌شود (۲۵) (جدول ۵).

با توجه به حقوق بالاتر و حجم کار کمتر در بخش خصوصی، حفظ متخصصان در حوزه درمان در بخش دولتی تبدیل به یک چالش در مالزی و تایلند شده است. درحالی‌که کشور سنگاپور توانسته است شکاف درآمدی بین بخش دولتی و خصوصی را به‌خوبی مدیریت نماید؛ تایلند و مالزی با شکاف درآمدی گسترده بین بخش دولتی و خصوصی روبرو هستند و گردشگری سلامت این پتانسیل را دارد که متخصصان متقاضی کار در بخش خصوصی را از بخش دولتی به سمت بخش خصوصی جذب و این شکاف را تشدید کند (۱۰، ۱۸). به همین دلیل در تایلند و مالزی پزشکان در بخش خصوصی متمرکزشده‌اند. برای مثال در مالزی، فقط ۳۰% از متخصصان در بخش دولتی کار می‌کنند (۲۰) درحالی‌که در سنگاپور ۶۵% از متخصصان در بخش دولتی مشغول به کار هستند (۱۳). در تایلند آموزش پزشکی و هزینه‌‌های آموزش بر عهده بخش دولتی است و بیمارستان‌های خصوصی در هزینه‌‌های آموزش مشارکت نمی‌کنند (۳).

در تایلند به‌منظور کاهش فرار مغزها در حوزه پزشکی، مشخص‌کردن هزینه‌‌های استاندارد برای بخش درمان بدون در نظر گرفتن اینکه بیمار داخلی است یا خارجی، ایجاد توازن در دستمزدهای پزشکان شاغل در بخش دولتی و خصوصی سیاست‌هایی تنظیم‌شده است.

جدول ۵: منابع انسانی برای سلامت (۲۳)

کشور

تعداد پزشکان به ازای هر ۱۰۰۰ نفر

پزشکان بخش دولتی%

پزشکان بخش خصوصی

تعداد پرستار به ازای هر ۱۰۰۰ نفر

تعداد پرستاران بخش دولتی

تعداد پرستاران بخش خصوصی

تایلند

۰.۴

(۲۰۰۰)

۷۸.۴

(۲۰۰۵)

۲۶.۱

(۲۰۰۵)

۲.۸

(۲۰۰۰)

۷۸.۸

(۲۰۰۵)

۱۲.۲

(۲۰۰۵)

سنگاپور

۱.۵

(۲۰۰۳)

۵۴.۸

(۲۰۰۹)

۴۵.۲

(۲۰۰۹)

۴.۵

(۲۰۰۳)

۶۸.۵

(۲۰۰۹)

۳۱.۵

(۲۰۰۹)

مالزی

۰.۷

(۲۰۰۲)

۶۰.۱

(۲۰۰۸)

۳۹.۹

(۲۰۰۸)

۱.۸

(۲۰۰۲)

۷۱.۲

(۲۰۰۸)

۲۸.۸

(۲۰۰۸)

مقررات کنترل کیفیت

سه کشور مالزی، سنگاپور و تایلند توانسته‌اند به اعتبارنامه کمیسیون مشترک بین‌المللی آمریکا (JCI) دست یابند. ایمنی، مورداعتمادبودن، انجام تحقیقات پیشرفته و اعتبار بین‌المللی کشور در زمینه پزشکی، آن را به یک مرکز رهبری در آسیا بدل کرده است. در سال ۲۰۰۶ بیمارستان‌های ﺳـﻨﮕﺎﭘﻮر ﻣﻮﻓـﻖ ﺑـﻪ اﺧـﺬ ﮔﻮاﻫیﻨﺎﻣـﻪ اﻋﺘﺒـﺎر از ﺳـﻮی کﻤیﺴیﻮن ﻣﺸﺘﺮک بین‌المللی آﻣﺮیکﺎ (JCI) ﺷﺪﻧﺪ و ایﻦ ﻣﺮاکﺰ درﻣﺎﻧی در ﺗﻼش ﺑﺮای اﺧﺬ گواهی‌های ﻣﺸﺎﺑﻬی در سیستم‌های اروﭘﺎیی و آﺳیﺎیی ﻧیﺰ ﻫﺴﺘﻨﺪ. اخذ گواهی‌نامه اعتبار از سوی کمیسیون مشترک بین‌المللی یک نشانه مهم کیفیت برای جذب گردشگران سلامت است. همچنین انجمن بیمارستان‌های خصوصی مالزی و انجمن پزشکی مالزی مجوز رسمی بین‌المللی توسط (ISQua) که هم‌تراز با اعتبارنامه کمیسیون مشترک بین‌المللی آمریکاست دریافت کردند. دریافت مجوز و استانداردهای بین‌المللی برای هر دو بخش دولتی و خصوصی یک الگوی نظارتی را برای کشورهایی که به دنبال گردشگری سلامت هستند ارائه می‌دهد. هدف از آن ایجاد اطمینان از اینکه بیماران داخلی و گردشگران سلامت از خدمات بهداشت و درمان با سطح استاندارد و کیفیت مشابه بهره‌مند می‌شوند و بخش دولتی و خصوصی از استانداردهای مشابه برخوردار هستند است (۹).

نتیجه‌گیری

در این مطالعه افزایش گردشگری سلامت در تایلند، مالزی و سنگاپور تشریح و وجود نگرانی در مورد تأثیر آن بر سیستم بهداشت و درمان یعنی تشدید توزیع نابرابر منابع بین بخش دولتی و خصوصی مطرح شد. گردشگری سلامت می‌تواند منافع اقتصادی برای کشورها نظیر منابع اضافی برای سرمایه گزاری در بخش بهداشت و درمان ایجاد کند. همچنین مدیران و سیاست‌گذاران بخش بهداشت و درمان، مزایای مالی حاصل از گردشگری سلامت را برای بیماران داخلی و خارجی استفاده می‌کنند.


منابع

۱. دفتر بررسی بازار کالا و خدمات، توریسم درمانی در جهان و ایران، ۱۳۸۶. تهران.

2- Arunanondchai J, Fink C: Trade in health services in the ASEAN region. Health Promotion International 2007, 21(Suppl 1): 59-66.

3- Arunanondchai J, Fink C: Trade in health services in the ASEAN region. World Bank Policy Research Working Paper 2007, 4147.

4-Bhargava A, Docquier F, Moullan Y: New medical brain drain data set.2010 [http://perso.uclouvain.be/frederic.docquier/oxlight.htm], Accessed .2011-102

5- Chanda R: Trade in health services. Bulletin of the World Health Organisation 2002, 80:158-163.

6- Chee HL: Medical tourism in Malaysia: international movement of healthcare consumers and the commodification of healthcare. Asia Research Institute, National University of Singapore, submitted 2007, Accessed 03-04-2011.

7- Chee HL: Medical tourism and the state in Malaysia and Singapore. Global Social Policy 2010, 10(3): 357-336 .28

8- Chongsuvivatwong V, Phua KH, Yap MT, Pocock NS, Hashim JH, Chhem R, Wilopo SA, Lopez AD: Health and health-care systems in southeast Asia: diversity and transitions. Lancet 2011, 377(9763): 37-429.

9- Hazarika I: Medical tourism: its potential impact on the health workforce and health systems in India. Health Policy and Planning 2010, 25:248-251.

10- Kanchanachitra C, Lindelow M, Johnston T, Hanvoravongchai P, Lorenzo FM, Huong NL, Wilopo SA, De la Rosa JF: Human resources for health in southeast Asia: shortages, distributional challenges, and international trade in health services. Lancet 2011, 377(9767):769-781.

11- MOH Singapore: Roles and priorities. Ministry of Health Singapore; 2008 [http://www.moh.gov.sg/mohcorp/about.aspx?id=116], Accessed 14-7-2010.

12- MOH Singapore: Medisave for approved overseas hospitalization. MOH press release; 2010.

13- MOH Singapore: Health facts. Ministry of Health Singapore; 2008 [http:// www.moh.gov.sg/mohcorp/statistics.aspx?id=5966], Accessed 14-7-2010.

14- MTI Singapore: Developing Singapore as a compelling hub for healthcare services in Asia. Health Sector Working Group, Ministry of Trade and Industry Singapore; 2002.

15- O’Donnell O, Doorslaer E, Rannan-Eliya RP, Somanathan A, Adhikari SR, Harbianto D, Garg CC, Hanvoravongchai P, Huq MN, Karan A, Leung GM, Ng CW, Pande BR, Tin K, Tisayaticom K, Trisnantoro L, Zhang Y, Zhao Y: The incidence of public spending on healthcare: comparative evidence from Asia. World Bank Economic Review 2007, 21(1):93-123.

16- Pachanee C, Wibulpolprasert S: Incoherent policies on universal coverage of health insurance and promotion of international trade in health services in Thailand. Health Policy and Planning 2006, 21(4):310-318.

17- Phua KH: Attacking hospital performance on two fronts: network corporatization and financing reforms in Singapore. In Innovations in health service delivery: the corporatization of public hospitals Edited by: Preker AS, Harding A. Washington DC: Health, Nutrition and Population Series World Bank; 2003:451-485.

18- Phua KH: Health care financing reforms in the Asia-Pacific region. Public Administration and Policy 2003, 12(1):13-36.

19-Phua KH, Chew AH: Towards a comparative analysis of health system reforms in the Asia - Pacific region. Asia Pacific Journal of Public Health 2002, 14(1):9-16.

20- Quek D: The Malaysian healthcare system: a review. Intensive workshop on health systems in transition: 29 - 30 April 2009; Kuala Lumpur University of Malaya; 2009.

21- Ramesh M, Xun W: Realigning public and private health care in Southeast Asia. The Pacific Review 2008, 21(2):171-187.

22-Singapore Medicine: Media Factsheet: Singapore, more than just a world class healthcare destination. Singapore Medicine; 2010.

23-SingStat: Yearbook of Statistics 2009. Singapore Department of Statistics; 2009.

24-Tourism Malaysia: Media info: Health tourism in Malaysia. Communications and Publicity Division, Tourism Malaysia; 2008 [http://www.tourism.gov.my/corporate/images/media/features/Health%20Tourism%20Oct%202008.pdf], Accessed 29-9-2010.

25-Turner L: First world health care at third world prices: globalization, bioethics and medical tourism. Biosocieties 2007, 2:303-325.

26-UNESCAP: Medical travel in Asia and the Pacific: challenges and opportunities. Thailand, United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific; 2007 [http://www.unescap.org/ESID/hds/lastestadd/ MedicalTourismReport09.pdf], Accessed 29-09-2010

27-Wibulpolprasert S, Pengpaibon P: Integrated strategies to tackle the inequitable distribution of doctors in Thailand: four decades of experience. Human Resources for Health 2003, 1(12) [http://www.humanresources-health.com/content/1/1/12], Accessed 04-03-2011.

28-WHO: World health report 2006. Geneva, Switzerland; 2006.

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.