1. اتاق فکر استان‌ها

نوع مطلب: خبر

اصفهان 1 دی 1394 ساعت 14:35

مسائل و راهکارهای توسعه گردشگری اصفهان: مسئله اقامت

مسائل و راهکارهای توسعه گردشگری اصفهان: مسئله اقامت

محور اصلی این جلسات را دو سوال کلیدی شکل می داد. سوال نخست آن بود که آیا اصولا فعالین گردشگری و کارشناسان و مدیران حاضر اتفاق نظری بر وجود محدودیت در عرضه امکانات اقامتی استان دارند. و سوال دوم که پس از تایید وجود این محدودیت مطرح گردید به راهکارهای خروج از مشکل پرداخت.

مقدمه

کانون هم اندیشی گردشگری اتاق فکر استان اصفهان در مسیر بررسی مسائل کلیدی گردشگری استان یکی از نشست‌های تخصصی خود را به مسئله اقامت در استان و به خصوص شهر اصفهان اختصاص داد. برای بررسی این موضوع چند جلسه با حضور فعالین گردشگری اعم از برخی اساتید دانشگاه، نمایندگانی از سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان، شورای شهر اصفهان، اعضای اتحادیه هتلداران، نمایندگانی از صنف میهمان پذیرهای استان اصفهان، دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی فعال در حوزه گردشگر ورودی، راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی و نمایندگانی از مجمع میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان برگزار گردید. محور اصلی این جلسات را دو سوال کلیدی شکل می داد. سوال نخست آن بود که آیا اصولا فعالین گردشگری و کارشناسان و مدیران حاضر اتفاق نظری بر وجود محدودیت در عرضه امکانات اقامتی استان دارند. و سوال دوم که پس از تایید وجود این محدودیت مطرح گردید به راهکارهای خروج از مشکل پرداخت.

طرح مساله

در سه سال اخیر اظهار نظرهای مختلفی در خصوص میزان و کیفیت امکانات اقامتی در استان اصفهان از این سو و آن سو شنیده شده است. منتقدین بخصوص شهر اصفهان را به دلیل محدودیت در عرضه امکانات اقامتی مورد شماتت قرار داده و گاه حتی آن را گلوگاه توسعه گردشگری ورودی دانسته اند و فعالین صنعت اقامت در اصفهان با اشاره به پدیده فصلی بودن سفر و نیز ظرفیت های اقامتی استان می کوشند تا به این انتقادات پاسخ گویند. در بررسی های میدانی که از سوی کارشناسان مستقل انجام پذیرفته نیز کمابیش مسئله محدودیت امکانات اقامتی در اصفهان مورد تایید قرار گرفته اگر چه در خصوص این موضوع همچنان نکات ظریفی باقی می ماند که در این گزارش تا حد ممکن به آن ها پرداخته خواهد شد.

دکتر محمد زاهدی دبیر کانون هم اندیشی گردشگری اتاق فکر استان اصفهان ضمن بر شمردن چرایی طرح مسئله بررسی وضعیت صنعت اقامت در اصفهان، گزارشی در خصوص امکانات اقامتی استان ارائه نمود. بر اساس آخرین داده های موجود، تعدادهتل های شهر اصفهان 56 ، تعداد اتاق برابر 2204و تعداد تخت های این شهر معادل 5167 تخت می باشد این رقم برای استان معادل 93 هتل و 2995 اتاق و 7167 تخت اعلام شده است. تعدا هتل های شهر اصفهان بر اساس درجه بندی شامل تنها یک هتل 5 ستاره، چهار هتل 4 ستاره و مابقی هتل های یک تا سه ستاره هستند. رتبه کل کشور در میان 140 کشور مورد بررسی در گزارش رقابت پذیری گردشگری در سال 2015 از نظر نسبت اتاق به ازای هر یکصد هزار نفر جمعیت برابر 119 ارزیابی شده است که جایگاهی مطلوب نیست. ایشان همچنین به عنوان مجری مطالعات تدوین سند گردشگری شهر اصفهان اظهار داشت که ارزیابی یافته ها نشان می دهد که یکی از مهمترین چالش های گردشگری اصفهان محدودیت امکانات اقامتی است. شواهد دلالت بر آن دارد که به عنوان مثال تقریبا در چهار دهه اخیر هیچ واحد اقامتی جدیدی در حوزه میهمانپذیر های محیط شهر احداث نگردیده است و بسیاری از هتل های شهر نیازمند نوسازی می‌باشند.

برخی اعضای اتحادیه هتل داران در دفاع از وضعیت موجود و ضمن ارائه اطلاعات آماری ادعا داشتند که مشکل محدودیت امکانات اقامتی در اصفهان موضوع جدی ای نیست و از اولویت های مورد بررسی نباید قلمداد شود. ایشان اصرار بر آن داشتند که طرح موضوع اصولا بر اساس جو سازی­های انجام پذیرفته از سوی برخی افراد شناخته شده در تهران صورت می ­گیرد و استناد کافی ندارد. داده های آماری مطرح شده از سوی ایشان عمدتا بر دو محور تاکید داشت. نخست این که محدودیت ها به مقاطع خاصی از زمان باز می ­گردد و اگر گردشگر ورودی توزیع زمانی شود محدودیت خود را نشان نمی ­دهد. دیگر استناد ایشان به داده­های کل استان بود و داده­های مربوط به انواعی از اقامت نظیر اقامت مسافر در اتاق­های فاقد تخت ( اصطلاحا کف خوابی) در مناطق روستایی خاصه در شرق اصفهان را نیز در ارقام خود لحاظ می ­داشتند. همچنین اظهار داشتند که تقاضای برای اتاق در جهان به صورت هموار شده است و از نوسان برخوردار نیست.

در مقابل، سایر حاضران در جلسه چه صاحبان امکانات اقامتی( هتل داران و صاحبان میهمانپذیر ها)، معاونت گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، مدیران دفاتر وارد کننده گردشگر، راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی و کارشناسان حاضر با ادعای مطرح شده در خصوص کفایت امکانات اقامتی در اصفهان مخالفت خود را ابراز داشتند. زاهدی نیزضمن تاکید بر طبیعی بودن تقاضای دارای نوسان سینوسی در تقاضای اتاق به دلیل ذات به نسبت فصلی صنعت گردشگری اظهار داشتند که نه در سوابق تجربی و نه در ادبیات موجود در خصوص صنعت اقامت هیچ کجا نشانی از هموار بودن تقاضا و تثبیت آن در طول سال وجود ندارد. در واقع چنین است که مدیریت مقاصد گردشگری می ­کوشند به کمک برگزاری رویدادها در ایام غیر اوج سفر ظرفیت خالی هتل ها و سایر امکانات اقامتی را تکمیل نمایند. در ادامه جلسات و پس از این گفت‌وگوها در کل این توافق در جمع هم ‌اندیشان حاصل شد که پرداختن به توسعه امکانات اقامتی در اصفهان یک ضرورت محسوب می‌شود.

همچنین در ادامه جلسات امینی به ارائه گزارشی از روند احداث و تکمیل هتل ها در استان و شهر اصفهان پرداختند که برخی از موارد آن نظیر وضعیت هتل های هما، اجلاس و مواردی دیگر از سوی تنی چند از حاضران مورد نقد قرار گرفت. ایشان بر این اساس باور داشتند که ما در شرایط بحرانی از نظر اقامت قرار نداریم. این موضوع نیز از سوی اکثر حاضران در جلسه مورد نقد بود. امینی همچنین به وجود و فعالیت واحدهای اقامتی فاقد مجوز در اصفهان اشاره داشته و از برخی برخوردهای اداری نه چندان مطلوب با علاقمندان تاسیس هتل ها گلایه داشتند.

داوودی عضو شورای شهر اصفهان و رئیس کمیسیون حقوقی اقتصادی و گردشگری این شورا که در تصویب معافیت سرمایه گذاران علاقمند به احداث هتل از پرداخت عوارض قانونی متعلقه در شورای شهر اصفهان نیز نقشی ارزنده ایفا نموده بود نیز با اذعان به کمبود امکانات اقامتی خواستار حمایت از سرمایه گذاران در این حوزه شد و آمادگی شورای شهر اصفهان و مجموعه شهرداری برای حمایت از این حرکت را مورد تاکید قرار داد. ایشان اظهار داشتند که خوشبختانه امروز مقامات محلی به این نتیجه رسیده اند که با توجه به مجموعه شرایط موجود گردشگری باید مسیر توسعه آتی اصفهان را رقم بزند اما هنوز اقدامی جدی در این خصوص انجام نپذیرفته است.

راهکارها

  1. محدودیت امکانات اقامتی با تاکید بر شهر اصفهان از نظر کمیت و کیفیت خدمات موضوعی مورد تاکید است که باید توجه کافی مسولین در جهت حمایت از احداث واحدهای جدید اقامتی بخصوص در حیطه هتل های پنج و چهار ستاره و نیز نوسازی و بهسازی واحدهای اقامتی موجود را به سوی آن جلب نموده و همراهی و حمایت دولت از بخش خصوصی را در این راستا طلب نمود.
  2. مهمترین چالش عملیاتی سرمایه گذاری در اقامت، بهای زمین مورد نیاز برای احداث امکانات اقامتی است. زمین برای احداث هتل با هزینه فرصت تقاضای آن در بخش مسکن برای احداث مجموعه های آپارتمانی ( در بسیاری موارد لوکس، با توجه به محورها و محل های مناسب) مواجه است. در اختیار قراردادن زمین به قیمت منطقه بندی، لکه گذاری اراضی مناسب جهت استقرار هتل ها و سایر امکانات اقامتی از راهکارهای قابل تعقیب است. محدوده هایی از قبیل رینگ شرق و نیز شهید کشوری می تواند مورد توجه قرار گیرد.
  3. در حریم شهری با محدودیت شدید زمین مواجهیم. تغییر کاربری برخی از اراضی دارای کاربری کشاورزی در محدوده نیز با توجه به محدودیت منابع آبی برای کشت و نیز کارایی بالاتر استقرار هتل ها، راهکاری برای این موضوع است. پهنه هایی از قبیل مشتاق و آبشارسوم یا منطقه غرب در محدوده آتشگاه از این موارد هستند.
  4. استمرار حمایت از تبدیل خانه های تاریخی به منظور توسعه امکانات اقامتی با تسهیل شرایطی از قبیل پارکینگ قابل تعقیب است و در کوتاه مدت می تواند یاری رسان باشد.
  5. در حالی که نرخ بازدهی داخلی امکانات اقامتی در حدود 25 درصد ارزیابی می گردد، حمایت مالی از سرمایه گذاران علاقمند باید مورد توجه قرار گیرد با نرخ های کارمزد جاری بالای 20 درصد رغبتی به سرمایه گذاری در هتل سازی دیده نخواهد شد. این موضوع کلان باید از سوی اتاق فکر و البته مدیران ارشد استان به بدنه دولت منتقل گردد تا در این خصوص تدابیری از قبیل اعطای تسهیلات ترجیحی اندیشیده شود.
  6. ضوابط قانونی نظیر موضوع پارکینگ باید روانتر گردد. وقتی صحبت از گردشگر ورودی می شود این گردشگران عمدتا بدون خودرو شخصی و از طریق اسباب های حمل و نقل نظیر هواپیما جابجا می شوند.
  7. حرکت برای توسعه امکانات اقامتی باید مرتبا رصد شود و به موضوع ارزابی نیازها توجه گردد.
  8. فعالیت واحدهای موازی غیر مجاز باید مدیریت و کنترل گردد. مشکلات حاصل از عرضه خدمات اقامتی از سوی افراد فاقد صلاحیت و بدون مجوز باید رصد شده و با این گروه ها برخورد قانونی صورت پذیرد.
  9. بخش دولتی و عمومی باید از ورود به حوزه اقامت به عنوان عرضه کننده امکانات اقامتی و شکل دهی رقابت ناسالم با بخش خصوصی پرهیز نماید.
  10. تلاش برای جلب سرمایه گذاران خارجی و ورود برند های مطرح هتل داری به منظور ارتقا و روزآمد سازی سطح خدمات و نیز ورود سرمایه باید از سوی مدیریت استان جدی گرفته شود.
  11. نگرش به توسعه گردشگری باید از مرحله حرف خارج شود و نقش گروههای نفوذ در مقابله با توسعه گردشگری باید مدیریت شود.
  12. به موضوع مدیریت تقاضا باید توجه شود. برگزاری رویدادهای بزرگ به میزبانی اصفهان در شرایط جاری باید در فصول غیر اوج سفر ساماندهی شود. همچنین نهادهای مربوط باید بکوشند تا با معرفی رویدادهای جاذب گردشگران در ایام غیر اوج به تکمیل ظرفیت امکانات اقامتی و جاذبه های گردشگری اصفهان یاری رسانند.
  13. حمایت های مالیاتی گسترده تری برای جلب سرمایه گذاران به حوزه امکانات اقامتی لازم است.
  14. تعدد مراکز صاحب نفوذ بر فعالیت امکانات اقامتی باید مدیریت شود. کاستن از بوروکراسی در مسیر سرمایه گذاری باید جدی گرفته شود. هماهنگی بیشتری میان نهادهایی از قبیل سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، شهرداری و سایر متولیان لازم است.

تدوین گزارش: دکتر محمد زاهدی ( هیئت علمی دانشگاه پیام نور- دبیر کانون هم­‌اندیشی گردشگری) و نسرین سعیدی (کارشناس ارشد علوم اقتصادی- مدیر داخلی اتاق فکر)

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.