1. حوزه‌های سیاستی
  2. >
  3. سیاست خارجی
  4. >
  5. نهادهای بین‌المللی و منطقه‌ای
  6. >
  7. اتحادیه اروپا

نوع مطلب: مرور سیاست

3 بهمن 1396 ساعت 11:42 شماره مسلسل: 3300467

ترامپ و چشم‌انداز راهبردی پسابرگزیت انگلستان

ترامپ و چشم‌انداز راهبردی پسابرگزیت انگلستان

چشم‌انداز راهبردی پسابرگزیت انگلستان تا حدود زیادی مشروط به استمرار روابط راهبردی فعلی انگلستان و آمریکا در حوزه‌های امنیتی و ژئواستراتژیک و همچنین ساخت روابطی راهبردی‌تر در حوزه‌های اقتصادی و تجاری بین دو کشور است.

سفر رئیس‌جمهور آمریکا به انگلستان ازجمله به دلیل نگرانی از مواجهه با اعتراض‌های گسترده عمومی لغو شد. به نظر می‌رسد خبرهایی ازاین‌دست در چارچوب چشم‌انداز راهبردی پسابرگزیت انگلستان واجد اهمیت خواهند بود. چشم‌انداز راهبردی پسابرگزیت انگلستان دو مؤلفه اصلی دارد. نخست آنکه انگلستان پس از برگزیت، به قدرتی ژئواکونومیک و یکی از رهبران اصلی تجارت آزاد جهان تبدیل شود و با چابکیِ حاصل از رهایی از ساختارهای بوروکراتیکِ پیر، کُند و غیرمنعطف اتحادیه اروپا، هم هزینه‌های خروج از اتحادیه اروپا را کاهش دهد و هم به حوزه‌های جدیدی برای کنشگری اقتصادی و تجاری دست یابد و به سمت گشودن بازارهای جدید جهانی حرکت کند. مؤلفه دوم نیز آن است که انگلستان در عرصه جهانی، بدل به قدرتی ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک شود.

نکته مهم آن است که برسازی این دنیای پسابرگزیتی برای انگلستان تا حدود زیادی مشروط به استمرار روابط راهبردی فعلی انگلستان و آمریکا در حوزه‌های امنیتی و ژئو استراتژیک و همچنین ساخت روابطی راهبردی‌تر در حوزه‌های اقتصادی و تجاری بین دو کشور است. حال‌آنکه، به نظر می‌رسد حکمرانی چهارساله و احتمالاً هشت‌ساله ترامپ، حداقل در کوتاه‌مدت و میان‌مدت، این دو مؤلفه اصلی چشم‌انداز راهبردی پسابرگزیت انگلستان را با مخاطره مواجه خواهد کرد.

حکمرانی ترامپ، حداقل در کوتاه‌مدت و میان‌مدت، چشم‌انداز راهبردی پسابرگزیت انگلستان را با مخاطره مواجه خواهد کرد.

1-برسازی روابط راهبردی‌تر انگلستان و آمریکا در حوزه تجاری و اقتصادی

در چشم‌انداز راهبردی انگلستان، انعقاد سریع توافقنامه تجارت آزاد با آمریکا، علاوه بر کاهش هزینه‌های خروج از اتحادیه اروپا، موجب فرادستی نسبی این کشور در مذاکرات خروج با طرف‌های اروپایی می‌شود. توافقنامه تجارت آزاد انگلستان و آمریکا، موجب کاهش شدید تعرفه‌های کالایی و کشاورزی و کاهش برخی از موانع غیر تعرفه‌ای در حوزه خدمات مالی خواهد شد. بررسی‌های اقتصادی نیز بر نقش توافقنامه تجارت آزاد با آمریکا در کاهش هزینه‌های خروج صحه گذاشته‌اند. به‌عنوان‌مثال بر اساس مطالعات موسسه رند، سناریوی انعقاد توافقنامه تجارت آزاد با آمریکا در مقایسه با سناریوی خروج کامل انگلستان از اتحادیه اروپا و تنظیم روابط این کشور با این اتحادیه بر اساس موازین سازمان تجارت جهانی، در یک بازه زمانی ده‌ساله، برای انگلستان هفتاد میلیارد دلار آورده اقتصادی بیشتر خواهد داشت. (رند، 2017)

تحقق سناریوی انعقاد توافقنامه تجارت آزاد با آمریکا با چند ابهام و چالش مهم مواجه است. نخستین چالش، بیشتر پارادایمی است. به این معنا که انگلستان باید پاسخ روشنی برای این پرسش‌ها بیابد که آیا این کشور در تفکر حمایت گرایانه و دکترین "نخست آمریکا"ی کاخ سفید، یک استثناء تلقی می‌شود. دیگر آنکه آیا آمریکا انگلستان را به اتحادیه اروپایِ ازنظر تجاری به‌مراتب قدرتمندتر، ترجیح خواهد داد؟(1) چالش و ابهام فنی سناریوی انعقاد توافقنامه تجارت آزاد با آمریکا نیز وجوه مختلفی دارد.

نخست آنکه، بسیاری از برگزیتیرها در خصوص انعقاد توافقنامه تجارت آزاد با آمریکا تا ماه مارس 2019 یعنی روز پایان مذاکرات خروج مطمئن بودند. حال‌آنکه به نظر می‌رسد به دلایل مختلف، نهایی شدن این توافقنامه تا این تاریخ و در بازه زمانی کوتاه‌مدت تقریباً غیرممکن است. دیگر آنکه، در صورت نهایی شدن توافقنامه تجارت آزاد با آمریکا نیز، انگلستان مجبور خواهد بود با بخش‌های مهمی از استانداردهای کسب‌وکار آمریکا منطبق شود. مسئله‌ای که با منطق برگزیت سازگار نیست. از هم‌اکنون نیز نگرانی‌هایی در خصوص انطباق انگلستان با استانداردهای زیست‌محیطی و رفاهی ضعیف‌تر آمریکا مطرح شده است. (آی نیوز 2017)

2- استمرار روابط راهبردی آمریکا و انگلستان در حوزه‌های امنیتی و ژئو استراتژیک

استمرار روابط راهبردی آمریکا و انگلستان در حوزه‌های امنیتی و ژئو استراتژیک نیز از چند زاویه با ابهام مواجه است:

2-1- سطح اندک اعتماد افکار عمومی به کاخ سفید

اگر بپذیریم شاخصه اعتماد افکار عمومی به ساختار حکمرانی کشور مقابل، در استمرار روابط راهبردی دو کشور عاملی تعیین‌کننده است، این شاخصه در حوزه روابط دو کشورِ انگلستان و آمریکا چندان مناسب به نظر نمی‌رسد. به‌عنوان‌مثال بر اساس نتایج نظرسنجی اخیر روزنامه آبزرور، تنها 18 درصد شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی، معتقد بودند که ترامپ دوست مردم انگلستان است. در ضمن تقریباً دوسوم شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی، ترامپ را برای ثبات نظام بین‌الملل خطرناک و 71 درصد او را غیرقابل‌اعتماد دانسته‌اند. (ساویج، 2018)

در یکی از نظرسنجی‌ها، تنها 18 درصد مردم انگلستان معتقد بودند که ترامپ دوست آنهاست.

2-2- چالش روابط راهبردی از منظر نظم لیبرال

قرار گرفتن انگلستان در کنار ترامپ از منظر نظم لیبرال نیز برای این کشور بسیار دشوار خواهد بود. اگر نظم لیبرال را مبتنی بر ایده حفظ صلح جهانی از طریق تجارت آزاد و آماده بودن برای مداخله نظامی در صورت تهدید این نظم در نظر بگیریم، رابطه راهبردی انگلستان و آمریکا یکی از مصادیق حفظ نظم لیبرال پس از جنگ جهانی دوم بوده است. درواقع، حتی در دوره‌های تضعیف رویکردهای چندجانبه گرایانه آمریکا ازجمله همراه نکردن اروپا و سازمان ملل در جنگ عراق، اتحاد آنگلوساکسونی، پیش‌ران اصلی مدیریت نظم جهانی لیبرال بوده است. بااین‌وجود به نظر می‌رسد ناسیونالیسم تهاجمی آقای ترامپ و کنش‌های برخلاف نظم لیبرال او، استمرار پیوندهای امنیتی و ژئوپلیتیکی انگلستان را با آمریکا با ابهام و چالش مواجه کرده است. به‌عنوان‌مثال، اقدام ترامپ در اعلام انتقال سفارت آمریکا به بیت‌المقدس که اقدامی برخلاف رویه‌ها و کنوانسیون‌های دیپلماتیک در روابط یورو آتلانتیکی بود، با اعتراض و واکنش اروپا و حتی انگلستان مواجه شد.

2-3-گرایش‌های پوپولیستی و ضد نخبه گرایانه ترامپ و روابط راهبردی آمریکا و انگلستان

گرایش‌های پوپولیستی و ضد نخبه گرایانه ترامپ نیز می‌تواند بر روابط ویژه و راهبردی انگلستان و آمریکا آسیب برساند. می‌دانیم که سیاست خارجی و روابط ویژه کشورها باهم، تا حدود زیادی مبتنی بر ساختارها و نهادهای نخبگی است. حال‌آنکه کنش‌ها و ازجمله رتوریک ترامپ در مواجهه با مسائل انگلستان، تضعیف‌کننده این نهادهای بر سازنده روابط ویژه دو کشور بوده است.(2) به‌عنوان‌مثال رئیس‌جمهور آمریکا در یکی از توئیت های خود، آمار افزایش جرائم در انگلیس و ولز را با "افزایش تروریسم اسلامی رادیکال" مرتبط دانست و مطرح ساخت که انگلستان در مواجهه با این پدیده، نرم بوده است. بدیهی است وقتی از چنین عباراتی آن‌هم در توییتر استفاده شود، این مردم و نه نخبگان هستند که مورد خطاب قرار می‌گیرند و همچنین این نظام همبستگی دائمی با انگلستان برای تهدید تروریسم است که آسیب می‌بیند. (مارگلیس، 2017)

دستاورد

به نظر می‌رسد انگاره معامله جادویی با آمریکا برای حل بسیاری از مشکلات تجاری و صنعتی پسابرگزیت انگلستان تضعیف شده است. در ضمن، چشم‌انداز راهبردی پسابرگزیت انگلستان، حداقل از منظر نقش آمریکا در آن، تضعیف شده است. بااین‌وجود، تحقق سناریوی فروپاشی اتحاد آنگلوساکسونی نیز به چند علت بعید به نظر می‌رسد. نخست آنکه آمریکا محدود به ترامپ و کاخ سفید نیست و تعینات ساختاری چه در سپهر سیاسی آمریکا و چه در عرصه نظام بین‌الملل، سطحی از پیوندهای راهبردی آمریکا و انگلستان را تضمین می‌کند. در این چارچوب، به نظر می‌رسد گرچه کنش‌های ضد لیبرال رئیس‌جمهور آمریکا، بر روابط ویژه و راهبردی آمریکا با انگلستان در سه حوزه سلاح هسته‌ای؛ همکاری‌های اطلاعاتی و همکاری نیروهای ویژه تأثیر منفی بر جای خواهد گذارد، نقش‌آفرینی این سه حوزه به‌عنوان مهم‌ترین حوزه‌های اعتماد ساز در روابط دو کشور استمرار خواهد داشت. دیگر آنکه حتی در چارچوب تعریفی مضیق‌تر از منافع آمریکا در چارچوب دکترین "نخست آمریکا" و محاسبه دقیق سود و زیان کنش‌های خارجی، سیاست "موازنه از راه دور"(3) آمریکا همچنان استمرار خواهد یافت. سیاستی که موفقیتش به همراهی متحدی چون انگلستان بستگی تام دارد.

پانوشت‌ها

1- انگلستان برای آمریکا شریک تجاری کوچکی محسوب می‌شود. در روابط تجاری آمریکا با 43 اقتصاد بزرگ دنیا، سهم صادرات به انگلستان، تنها نزدیک به 5 درصد است حال‌آنکه سهم بقیه کشورهای عضو اتحادیه اروپا نزدیک به 21 درصد است. (بیوندی، 2017)

2-رئیس‌جمهور آمریکا در انتخاب وزیر امور خارجه و نماینده این کشور در سازمان ملل متحد نیز سنت جاریِ انتخاب مدیران ارشد وزارت امور خارجه از میان دانشگاهیان، ژنرال‌ها و سناتورها را نقض کرد.

3- Offshore Balancing

منابع

-Biondi, Fillppo, 2017, Trade flows between the US, UK and EU 27: what goes where? Bruegel, JANUARY 27, in: http://bruegel.org/2017/01/trade-flows-between-the-us-uk-and-eu27-what-goes-where/

-Inews.co.uk, 2017, Exclusive: UK demands secrecy in Brexit trade talks with US, December 18

Margulies, Ben, 2017, How Donald Trump’s populism may threaten the US-UK Special Relationship, LSE USAPP blog

-Rand, 2017, Alternate forms of Brexit and their implications for the United Kingdom, the European Union and the United States

- Savage, Michael, 2018, Trump row could kill off swift post-Brexit trade deal, says former UK envoy, 14 Jan

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

مطالب مرتبط

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.