1. حوزه‌های سیاستی
  2. >
  3. سیاست خارجی
  4. >
  5. روابط خارجی و دیپلماسی عمومی
  6. >
  7. آمریكای شمالی

نوع مطلب: مرور سیاست

6 آذر 1396 ساعت 05:38 شماره مسلسل: ۳۳۰۰۴۲۴

روشنایی در میان تیرگی روابط

چشم‌انداز همکاری ترامپ و پوتین در خاورمیانه

چشم‌انداز همکاری ترامپ و پوتین در خاورمیانه

این نوشتار به بررسی فرازونشیب‌ها در روابط روسیه و آمریکا در شروع ریاست‌جمهوری ترامپ می‌پردازد و همچنین واگرایی و همگرایی منافع مسکو و واشنگتن در خاورمیانه را مورد ارزیابی قرار می‌دهد.

مقدمه

در طول کمپین انتخاباتی ریاست جمهوری آمریکا در سال 2016 ، ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه ، دیدگاه‌های مثبتی را در مورد دونالد ترامپ مطرح کرد . ترامپ نیز متقابلاً دیدگاه‌های مثبتی را در مورد پوتین مطرح کرد . در سایه بهبود روابط روسیه و آمریکا و منافع مشترکی که هر دو در بسیاری از مناطق دارند روند همکاری‌ها افزایش می‌یابد . همکاری واشنگتن و مسکو در مقابل داعش در عراق و عموماً در خاورمیانه ، مسائلی هستند که هر دو سود قابل‌ملاحظه‌ای می‌برند. همچنان که در سایر مناطق نیز منافع مشترکی دارند . ولیکن علی‌رغم امیدهایی برای بهبود کلی روابط امریکا و روسیه ، واشنگتن و مسکو در برخی مسائل از قبیل سوریه ، کریمه ، اوکراین شرقی ، تحریم‌ها و ناتو هنوز با هم اختلاف دارند همان‌طور که در گذشته هم داشتند . این مسائل در روابط دو دولت تأثیرگذار است . این عوامل چشم‌انداز همکاری مسکو و واشنگتن را در خاورمیانه پیچیده می‌کند . این نوشتار به بررسی فرازونشیب‌ها در روابط روسیه و آمریکا در شروع ریاست‌جمهوری ترامپ می‌پردازد و همچنین واگرایی و همگرایی منافع مسکو و واشنگتن در خاورمیانه را مورد ارزیابی قرار می‌دهد.

روابط آمریکا و روسیه : تیرگی‌ها کنار نمی‌روند

زمانی که ترامپ در نوامبر 2016 به ریاست جمهوری انتخاب شد در آغاز چشم‌انداز همکاری آمریکا و روسیه نسبتاً خوب به نظر می‌رسید . برخی از افراد نزدیک به ترامپ در طول کمپین انتخاباتی‌اش حامی بهبود روابط آمریکا و روسیه بودند . (1)

ترامپ قبل از اینکه رسماً کار خود را آغاز کند اشاره کرد که به دنبال افزایش سلاح‌های اتمی است . (2) درحالی‌که بسیار سخت است بدانیم که تا چه میزان دیدگاه‌های اعضای کابینه بر رئیس‌جمهور تأثیر خواهد گذاشت .برخی از افراد منصوب‌شده ترامپ شامل جیمز ماتیس وزیر دفاع و نیکی هالی سفیر آمریکا در سازمان ملل ، دیدگاه‌های منفی بسیاری در مورد روسیه بیان کردند . حتی رکس تیلرسون که برخی فکر می‌کردند حامی روسیه است تغییر موضع داد .

بعلاوه میشل فلین از پستش به‌عنوان مشاور امنیت ملی رد شد به علت اینکه محتوای مکالماتش را با سفیر روسیه در واشنگتن به‌طور کامل آشکار نکرده بود . (3) آنچه واضح است ترامپ سیاست‌های دولت اوباما را در برخی مناطق در خصوص روسیه شامل تحریم‌ها ، کریمه ، اوکراین شرقی و ناتو تغییر نداده است . (4) رشد نگرانی عمومی در آمریکا در مورد معاهدات ترامپ با برخی شرکای نزدیکش با روسیه حاکی بر آن است که تلاش‌های ترامپ برای بهبود روابط مسکو و واشنگتن می‌تواند نتایج سیاسی داخلی منفی برای رئیس‌جمهور داشته باشد . (5) درحالی‌که پوتین در مکالمه تلفنی خود پیشنهاد توسعه معاهده جدید در 28 ژانویه را داد داد ، ترامپ پاسخ داد که معامله بدی برای آمریکا است و روشن کرد که او خواهان افزایش سلاح‌های اتمی آمریکاست. (6) این پاسخی نبود که پوتین خواهان شنیدن آن بود . در حقیقت باور مثبتی که رسانه‌های روسیه بعد از انتخاب ترامپ و شروع کارش اتخاذ کرده بودند در میانه فوریه از بین رفت و با یک حس منفی جایگزین شد.(7)

آنچه در رسانه‌های روسیه اعلام شد ترامپ تغییراتی را در سیاست خارجی آمریکا ایجاب خواهد کرد که مطلوب مسکو باشد طی هفته‌های بعد از انتخابات آمریکا در میانه فوریه ، دیدگاه‌های مثبت تبدیل به دیدگاه‌های منفی شد . از زمانی که ترامپ به‌عنوان رقیب انتخاباتی در ابتدای 2016 ظاهر شد حتی تا بعد از شروع کارش در ژانویه ، اصرار بر این داشت که همکاری بین روسیه و آمریکا در حوزه خاورمیانه صورت بگیرد . این مسئله بخش بزرگی از مصالحه مسکو و واشنگتن بود .

اکنون مشخص است که این مصالحه به علت اختلافات در جاهای دیگر ( اوکراین ، اروپا و تسلیحات هسته‌ای ) رخ نخواهد داد . نگرانی‌های سیاسی که توسط جمهوری خواهان و دموکرات‌ها در طول معاهدات روسیه و آمریکا شکل گرفته است فرصت‌ها را برای همکاری محدود می‌کند . بنابراین آیا زمینه‌های مشترکی میان پوتین و ترامپ به نسبت دولت‌های قبلی آمریکا در خاورمیانه وجود دارد ؟

آیا واشنگتن و مسکو می‌توانند همکاری کنند یا حداقل از برخورد با یکدیگر دوری کنند زمانی که اختلافات جدی میان آن‌ها جای دیگر باقی می‌ماند ؟

روشنایی روابط روسیه و آمریکا در خاورمیانه

علی‌رغم اهمیت تعارض منافع ، پتانسیل برای همکاری میان روسیه و آمریکا در خصوص خاورمیانه همچنان باقی است . در مقایسه با دوران ریاست جمهوری باراک اوباما ، پوتین و ترامپ نشان داده‌اند که دیدگاه‌های مشترکی در مورد خاورمیانه دارند . آنچه برای پوتین اهمیت دارد عدم تلاش ترامپ برای گسترش روند دموکراسی در خاورمیانه و به‌جای آن تعامل بیشتر با دولت‌های تمامیت‌خواه منطقه است . بنابراین ترامپ در این مسئله به پوتین نزدیک است درحالی‌که اوباما یا جرج بوش سال 2003 طرح‌های جاه‌طلبانه در روند دموکراتیزه کردن خاورمیانه و طرح ایجاد خاورمیانه بزرگ را بیان کردند . (8 ) با این وجود در تعهد بوش و اوباما در ایجاد دموکراسی در خاورمیانه نباید اغراق کرد . آن‌ها زمانی این هدف را دنبال کردند که رسیدن به آن را دست‌یافتنی می‌دانستند . و زمانی که به آن نرسیدند از پیگیری اجتناب کردند . عدم موفقیت آن‌ها بدبینی پوتین را نسبت به ایجاد روند دموکراسی در خاورمیانه که هدف نهایی آن‌ها بود برانگیخت . پیگیری این هدف در سیاست ترامپ وجود ندارد . (9)این مسئله به‌تنهایی می‌تواند چشم‌انداز همکاری پوتین و ترامپ را در خاورمیانه افزایش دهد . درحالی‌که اختلافاتی در برخی مسائل از قبیل سوریه وجود دارد، یکسری منافع متقابلی نیز هستند که پتانسیل‌هایی را برای همکاری پوتین و ترامپ به وجود می‌آورد . مخالفت پوتین و ترامپ با حضور داعش در سوریه و حمایت کردهای سوریه که در حال نبرد با داعش هستند در دوران اوباما نیز وجود داشت .اما در گذشته پوتین و اوباما در مورد باقی ماندن بشارالاسد به‌عنوان رئیس‌جمهور سوریه به‌شدت اختلاف‌نظر داشتند.( پوتین این باور را داشت که بشار الاسد مخالف تروریسم است درحالی‌که اوباما نظر داشت که او حامی و مسبب تروریسم است ). (10)

درحالی‌که ترامپ از بشار الاسد حمایت نمی‌کند . به اذعان رسانه‌های روسی اصراری هم بر برکناری او ندارد . (11) از این رو نبرد با داعش می‌تواند حوزه‌ای باشد که ترامپ و پوتین با هم همکاری کنند . اما تعارضی میان گروه‌های رقیب در سوریه وجود دارد که به دنبال بیرون کردن داعش در قلمرویی هستند که آن را کنترل می‌کند . (12) طرح دولت ترامپ ، افزایش حضور نظامی آمریکا در سوریه در نبرد با برخوردهای داعش است . درحالی‌که پوتین اذعان دارد دولت‌های خارج از صحنه لازم است با تائید بشار اسد نیروهای مسلحشان را در سوریه صف‌آرایی کنند. با این وجود روسیه امیدوار است که حمایت اقتصادی آمریکا را در بازسازی سوریه به دست آورد این مسئله محرکه‌ای است که همکاری مسکو و واشنگتن را در سوریه افزایش می‌دهد . (13 )

روابط با ترکیه برای روسیه و همچنین آمریکا و دیگر کشورهای غربی مسئله‌ساز بوده است . زمانی که نیروهای ترکی خطوط هواپیمای جنگی روسیه را نزدیک مرز سوریه و ترکیه در نوامبر 2015 بستند روابط مسکو و آنکارا غیردوستانه شد . زمانی که رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه از پوتین به خاطر این حادثه معذرت‌خواهی کرد و در مقابل در کودتای نافرجام برخی از سران ارتش ترکیه در سال 2016 ، زمانی که پوتین از اردوغان حمایت کرد .روابط دو کشور بهبود پیدا کرد درحالی‌که دولت‌های غربی تلاش کردند که مخالف او باشند . (14) بعد از اینکه شورش‌هایی علیه رژیم بشار الاسد در سال 2011 آغاز شد اردوغان و اوباما خواهان برکناری و استعفای بشار الاسد بودند اما ترکیه و امریکا هر کدام گاهی با گروه‌های سوری مخالف بودند و زمانی هم این گروه‌ها را حمایت می‌کردند . (15 ) درحالی‌که آمریکا ( تحت ریاست جمهوری اوباما و ترامپ ) و روسیه از نیروهای کرد سوری در مبارزه علیه داعش حمایت می‌کردند . ترکیه بر این باور بود که نیروهای کرد سوری با حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) متصل هستند و این حزب به دنبال جدایی از ترکیه است . حمایت آمریکا از کردهای سوری این فرصت را در اختیار روسیه قرار می‌دهد که اردوغان را در حل این مسئله مورد حمایت قرار دهد. مسکو روابط خوبی با کردهای سوریه دارد و حامی راه‌حل فدرال برای تعارض شکل گرفته در سوریه است .(17 )

ترامپ و پوتین چالش‌های مشابهی دارند که در یک زمان مشترک تلاش می‌کنند که روابط حسنه با اردوغان را حفظ کنند و همچنین از کردهای سوریه حمایت کنند . در اسرائیل ، ترامپ حامی سرسخت بنجامین نتانیاهو است و در مورد مسئله فلسطین به نسبت دولت اوباما حس همدردی کمتری دارد .(18) روسیه ، البته بارها حمایت خود را از مسئله فلسطین بیان کرده است . هر چند که در دوره پوتین روابط روسیه و اسراییل قویاً رشد کرده است . روسیه و اسراییل همکاری‌های قوی در حوزه امنیتی و اقتصادی و فرهنگی دارند . درحالی‌که مسکو بارها حمایت خود را از مسئله فلسطین اعلام کرده و اسراییل را مورد انتقاد قرار داده است . ولیکن این مسئله منجر به پیشگیری همکاری‌های امنیتی و اقتصادی با اسراییل نشده است .(19) علی‌رغم حمایت لفظی مسکو ، پوتین کمک مادی جدی به فلسطین در مخالفت با اسراییل ارائه نداده است . ترامپ و پوتین همکاری‌های نزدیکی با دولت نتانیاهو دارند .(20)

پوتین و ترامپ در مصر حامی قوی دولت عبدالفتاح السیسی هستند .درحالی‌که اوباما صادرات اسلحه به مصر را بعد از سرنگونی دولت محمد مرسی با کودتای ارتش در سال 2013 محدود کرد . ترامپ و پوتین هر دو دیدگاه منفی در مورد اخوان المسلمین دارند که حامی محمد مرسی بودند و در مقابل دولت نظامی در قاهره را ترجیح می‌دهند . (21) پوتین و ترامپ دیدگاه‌های مشترکی در مصر دارند .

پوتین از اقدام اوباما و هم‌پیمانانش در لیبی در سرنگونی قذافی دوست و متحد روسیه و همچنین از آشوب‌هایی که پس از سقوط آن مورد حمایت آمریکا قرار گرفت ، ابراز ناراحتی کرد . ( 22 )

درحالی‌که آمریکا و هم‌پیمانانش از دولت مورد حمایت سازمان ملل در لیبی طرفداری می‌کردند . روسیه از یکی از چالشگران به نام خلیفه هیفتر حمایت می‌کرد . به گزارش رویتر ، روسیه نیروهای خود را در60 مایلی از غرب مصر هم‌مرز با لیبی صف‌آرایی کرده بود . تا قادر به کمک‌رسانی به این چالشگر باشند . ( 23) هر چند روسیه با واشنگتن در مورد لیبی همکاری نکرد ولیکن در آنجا با برخی از متحدان آمریکا از جمله مصر همکاری کرد . چرا که نگران یک دولت بی‌ثبات در لیبی بود که از قسمت شرقی با مصر هم‌مرز بود . ( 24 )

در برخی از تعارضات فعلی خاورمیانه از جمله یمن و عراق که آمریکا بیشتر درگیر است . مسکو تمایلی به درگیری نظامی ندارد . پوتین از اقدام جرج بوش در لشکرکشی به عراق در سال 2003 ، بدون اجازه شورای امنیت سازمان ملل ابراز تأسف کرد. روسیه خواهان روابط حسنه با دولت عراق در دوران جرج بوش و اوباما بود . و در جریان حملات تروریستی گروه داعش از دولت عراق و کردها حمایت می‌کرد . (25) ائتلاف نظامی عربستان و مداخله در یمن و حمایت از منصور هادی رئیس‌جمهور ، مورد حمایت اوباما و ترامپ قرار گرفت . پوتین ، همانند عراق در یمن عمیقاً دخالتی نکرد . پوتین در هماهنگی با جامعه بین‌المللی از دولت منصور هادی حمایت کرد . ( 26 )

پوتین و ترامپ در مورد عراق و یمن همکاری وسیعی ندارند ولیکن سعی دارند که بر علیه یکدیگر در این دو حوزه وارد عمل نشوند . هر چند که تعهدات پوتین و ایران در حمایت از هوتیس ( مخالف رئیس‌جمهور منصور هادی ) می‌تواند منجر به عدم توافق ترامپ و پوتین در یمن شود از این منظر که آمریکا از تلاش‌های عربستان در حمایت از منصور هادی بر علیه هوتیس جانبداری می‌کند .

دوران ریاست جمهوری اوباما ، روابط با دولت‌های شورای همکاری خلیج فارس کمی محدود شده بود . چرا که اوباما امید داشت در مسئله برنامه هسته‌ای ایران ، بهبودی روابط با تهران حاصل شود . دولت‌های عربی حاشیه خلیج فارس ، برنامه هسته‌ای ایران را بزرگترین تهدید منطقه می‌دانستند .

در عکس العمل به این دیدگاه ، اوباما خود را به تهران نزدیکتر کرد . برخی از دولت‌های عربی نیز خود را به روسیه نزدیک کردند . هر چند که روابط تهران و مسکو در سطح قوی قرار داشت .(27)

دیدگاه منفی ترامپ نسبت به ایران ، در سایه همکاری با دولت‌های عربی حاشیه خلیج فارس است . این کشورها همچنین روابط نسبتاً خوبی با روسیه دارند . از جمله قطر که با روسیه قرار دادهایی در صنایع پتروشیمی "روسنفت " بسته است . امارات نیز با روسیه در زمینه توسعه هواپیماهای جنگی مشغول به همکاری است . (28) هر چند همکاری روسیه با این دولتها همانند آمریکا وسیع نیست .

از دیگر اختلافات پوتین و ترامپ ، حمایت روسیه از رژیم بشارالاسد است . در خصوص عربستان سعودی نیز اختلافاتی وجود دارد . در خصوص برنامه هسته‌ای ایران نیز مسکو از تهران حمایت می‌کند . دولت‌های عربی حاشیه خلیج فارس نیز که این برنامه را تهدید می دانند با ترامپ همکاری وسیعی دارند . ایران یکی از دولت‌های خاورمیانه است که سیاست‌های ترامپ و پوتین به‌شدت در مورد آن واگرا است . پوتین ایران را مهمترین شریک خود در منطقه خصوصا در مورد سوریه می داند . ترامپ از ابتدای کارش امیدوار بود که بهبود روابط روسیه و امریکا می‌تواند محرکه‌ای باشد که پوتین را از ایران دور کند . (29) علی‌رغم اینکه ترامپ اعلام کرد که خواهان پاره کردن توافق هسته‌ای ایران است ولیکن بعد از اینکه کار خود را آغاز کرد اقدام عملی انجام نداد .

نتیجه گیری

ترامپ و پوتین دیدگاه تبادلی در عرصه سیاست خارجی دارند . این مسئله آن‌ها را قادر می‌کند که در هر منطقه ای که با هم منافع مشترک دارند و همگرا هستند ، همکاری داشته باشند . حتی زمانی که در برخی مناطق دیگر منافع مشترکی نداشته باشند. هر چند نمی توان نتیجه گرفت آمریکا و روسیه همکاری معناداری را در خاورمیانه دارند و فاکتورهای دیگر می‌تواند این همکاری را محدود کند . بدگمانی هایی میان جمهوری خواهان و دمکراتها نسبت به دیدگاه ترامپ در همکاری با روسیه وجود دارد که می بایست از سوی او مورد توجه قرار بگیرد . این نگرانی ها شامل این می شود که آیا ترامپ در راستای منافع آمریکا عمل می‌کند یا پوتین ؟

هر چند ترامپ و پوتین هر دو از دولت‌های مشابهی در خاورمیانه حمایت می‌کنند ولیکن نمی‌تواند برای همکاری‌های مثبت دو جانبه کافی باشد . به‌عنوان مثال هر چند که هر دو خواهان شکست داعش در سوریه و تحت کنترل در آوردن سرزمینهای آزاد شده توسط متحدانشان هستند . در این میان هر چقدر به موفقیت در شکست داعش نزدیکتر می شویم این مسئله به همان میزان می‌تواند به عدم هماهنگی آمریکا و روسیه منجر شود . مسئله دیگر این که هر چند آمریکا و روسیه روابط خوبی با بیشتر دولت‌های خاورمیانه دارند . این دولتها از تنش و رقابت روسیه و امریکا در سایر مناطق آگاهی کاملی دارند . در گذشته دولت‌های خاورمیانه با روسیه به صورت خاصی همکاری داشتند . این مسئله امریکا و دولت‌های غربی را به فراهم کردن تسلیحات نظامی و حمایت سیاسی تحریک می‌کرد . اکنون این دولت‌های منطقه ای حتی خواهان نزدیکی به روسیه نیستند . دولت‌های منطقه از بازگشت رقابت میان روسیه و آمریکا که فرصتی را فراهم می‌کند تا یکدیگر را از عرصه رقابت حذف کنند . خوشحال هستند . حضور فعال روسیه در خاورمیانه این امکان را بیشتر می‌کند . در نتیجه برخی از دولت‌های خاورمیانه از رقابت میان روسیه و آمریکا نهایت استفاده را خواهد برد . علی‌رغم موانعی که در برخی حوزه ها در خاورمیانه برای همکاری پوتین و ترامپ وجود دارد . ( مسئله هسته‌ای ایران و یمن که روسیه در برابر آن مقاومت می‌کند ) حمایت هر دو از دولت‌های مشابه در خاورمیانه تنشها را محدود می‌کند و همکاری میان طرفین را در این منطقه رونق می بخشد . همکاری موفقیت آمیز در این منطقه می‌تواند چشم‌انداز همکاری در سایر مناطق را هم افزایش دهد .

منابع

1.Helderman , Rosalind S. and Tom Hamburger, “Flynn Episode ‘Darkens the Cloud’ of Russia that Hangs over Trum Administration, The Washington Post, February 14, 2017.

2. Marello , Carol , “Trump Says He Wants to ‘Greatly Strengthen and Expand’ U.S. Nuclear Capability, The Washington Post, December 22, 2016.

3. Rubin , Jennifer , “Russia Hawks Won the Personnel Battle, but They Need to Do More, The Washington Post, February 22 , 2017

4 . Rogin ,Josh “Tillerson to Testify Russia Must Be Held to Account for Its Actions, The Washington Post, January 10, 2017.

5. Rubin, Jennifer , “Voters Don’t Like What They See from Trump on Russia,” The Washington Post, March 8, 2017.

6 . Roth ,Andrew , “Trump’s Russia Strategy Collides with Foreign Policy Reality in Leaked Call with Putin, The Washington Post, February 10, 2017.

7. Crowley , Michael , “Kremlin-Backed Media Turns on Trump,” Politico, March 7, 2017.

8 “President Bush Discusses Freedom in Iraq and Middle East,” The White House, President George W. Bush, November 6, 2003.

9. On how Putin views U.S. support for democratization in other countries as threatening, see Fiona Hill and Clifford G. Gaddy, Mr. Putin: Operative in the Kremlin (Washington, DC: Brookings Institution Press, 2015), 305-07.

10. Stent , Angela E. , The Limits of Partnership: U.S.-Russian Relations in the Twenty-First Century (Princeton: Princeton University Press, 2014), 249-50.

11.Muravive , Alexei , “Trump Administration Abandons US Initial Priority in Syria to Oust Assad, Sputnik International, March 6, 2017.

12 .Sly ,Liz , “With a Show of Stars and Stripes, U.S. Forces in Syria Try to Keep Warring Allies Apart, The Washington Post, March 8, 2017.

13. Russian hopes in this regard were aired at the recent Valdai Discussion Club conference on the Middle East held in Moscow, February 27-28, 2017.

14 .“Putin Mends Broken Relations with Turkey’s Erdogan,” BBC News, August 9, 2016.

15 .Idiz , Semih , “Turkish-US Ties Face Fresh Turbulence Over Iraq, Syria,” Al-Monitor, January 12, 2016.

16 .Khlebnikov ,Alexey , “The Kurds Could Bring Russia and the US Together in Syria,” Russia Direct, October 29, 2015;

17 .Bozarslan , Mahmut , “Syria Rejects Russian Proposal for Kurdish Federation,” Al-Monitor, October 24, 2016.

18. Gearan , Anne and Ruth Eglash, “U.S. Official: Trump Will Not Press ‘Two-State’ Peace Track in First Talks with Israel’sNetanyahu,” The Washington Post, February 15, 2017.

19 . Borshchevskaya , Anna , “Russia in the Middle East: Motives, Consequences, Prospects,” Washington Institute for Near East Policy, February 2016; pp. 43-44.

20 .Eglash , Ruth , “Israel and Russia: BFFs? Netanyahu’s Budding ‘Bromance’ with Putin,” The Washington Post, June 8,2016.

21. Dergham , Raghida , “Egypt Bets on Strategic Relations with Trump and Putin,” AlArabiya, December 4, 2016.

22. Angela E. Stent, The Limits of Partnership: U.S.-Russian Relations in the Twenty-First Century (Princeton: Princeton University Press, 2014), 247-49.

23 . Stewart , Phil , Idrees Ali, and Liz Noueihed, “Russia Appears to Deploy Forces in Egypt, Eyes on Libya role—Sources,” Reuters, March 14, 2017.

24. Bibbo , Barbara , “Can Russia Resolve the Conflict in Libya?” Al Jazeera, March 16, 2017.

25. Borshchevskaya , Anna , “Russia in the Middle East: Motives Consequences, Prospects,” Washington Institute for Near East Policy, February 2016, pp. 31-35.

26 .Katz , Mark N. , “Russia Maneuvers Between Opposing Forces in Yemen,” Arab Gulf States Institute in Washington, January 25, 2017.

27.Katz , Mark N. , “Convergent Hopes, Divergent Realities: Russia and the Gulf in a Time of Troubles,” Arab Gulf States Institute in Washington, November 6, 2015.

28. Mazneva , Elena and Ilya Arkhipov, “Russia Sells $11 Billion Stake in Rosneft to Glencore, Qatar,” Bloomberg, December 7, 2016.

29 . Solomon , Jay , “Trump Administration Looks at Driving Wedge Between Russia and Iran,” The Wall Street Journal, February 5, 2017.

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.