1. رویدادها

نوع مطلب: خبر

31 خرداد 1394 ساعت 10:31

گزارش نشست کالبدشکافی انتخابات بریتانیا و بررسی تاثیرات آن بر ایران و منطقه

گزارش نشست کالبدشکافی انتخابات بریتانیا و بررسی تاثیرات آن بر ایران و منطقه

نشست هم اندیشی پیرامون انتخابات اخیر بریتانیا با عنوان «کالبدشکافی انتخابات بریتانیا و بررسی تاثیرات آن بر ایران و منطقه» با سخنرانی دکتر مجید تفرشی روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۴ درسالن همایش های مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری برگزار شد.


مینا علی‌اسلام- نشست هم اندیشی پیرامون انتخابات اخیر بریتانیا با عنوان «کالبدشکافی انتخابات بریتانیا و بررسی تاثیرات آن بر ایران و منطقه» با سخنرانی دکتر مجید تفرشی روز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۴ درسالن همایش های مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری برگزار شد.

در این نشست که چهره‌های متخصص مسائل بریتانیا حاضر بودند علل پیروزی محافظه کاران، آینده روابط تهران و لندن، نگاه دولت جدید به اتحادیه اروپا و وضعیت اقتصادی این اتحادیه، تجربه ناکامی نظرسنجی‌ها و تبعات تغییرات ناشی از این انتخابات بر تصمیم‌گیران در لندن مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

ساختار انتخابات، احزاب و نظرسنجی‌ها

در بخش اول سخنرانی، دکتر تفرشی به سازوکار انتخابات بریتانیا و تجربه‌های شکست نظرسنجی‌ها در تاریخ انتخابات بریتانیا پرداخت و گفت: در بریتانیا تفکیک قوا به معنایی که در ایران وجود دارد، موجود نیست و انتخابات سراسری در این کشور ، رهبری بریتانیا را تعیین می‌کند. از 1990 که در یک کودتای درون‌حزبی در حزب محافظه‌کار، "مارگارت تاچر" کنار گذاشته می‌شود و "جان میجر" نخست‌وزیر شد، بازی‌های سیاسی انتخابات در بریتانیا تغییر کرد. تصور عمومی این بود که میجر بعد از دو سال کنار می‌رود و سازوکارهای انتخابات دوباره تغییر می‌کند. اما برخلاف تصور عمومی و نظرسنجی‌ها جان میجر انتخابات بعدی را هم برد و این اولین بار بود که نتایج نظرسنجی‌ها درست از آب درنیامد. اما تجربه شکست نظرسنجی‌ها در انتخابات اخیر بریتانیا شکفت انگیز بود و برای اولین بار در تاریخ معاصر بریتانیا و دوران نظرسنجی‌های نوین در اروپا بود که هیچ نظرسنجی‌ای از جمله نظرسنجی‌های حزب محافظه کار نتوانست نتایج را درست پیش‌بینی کند. این برای بازنگری در سازوکار مراکز نظرسنجی در کل اروپا حادثه مهمی است.

در فاصله دولت حزب کارگر(دوره 13 ساله) دور بار آقای "تونی بلر" انتخابات را برد و زمانی کنار رفت که مطمئن بود حزب در انتخابات بازنده خواهد شد. حزب کارگر به دنبال همسویی با امریکا و حمله به عراق تا حد زیادی از آرمان‌های خود فاصله گرفت و نتیجتاً در سال 2010 با شکست تاریخی مواجه شد. در انتخابات این سال اتفاقات مهمی رخ داد که بر سیاست منطقه‌ای بریتانیا تأثیر گذاشت و مهم‌ترین آن تغییر سنت دیرینه‌ای بود که نخست‌وزیر اختیار داشت بین چهار تا پنج سال در مواقع عادی و در موارد خاص قبل از 5 سال انتخابات را برگزار کند. اکنون نخست‌وزیر موظف است درست در پایان دوره پنج‌ساله انتخابات را برگزار کند. بر همین اساس احزاب محلی و ملی در حال برنامه‌ریزی برای انتخابات 2020 هستند.

در سال 2010 رهبری حزب "لیبرال دموکرات" به دست روزنامه‌نگار جوانی به نام "نیک کلی" می‌افتد که ایده‌های بلندپروازانه و جدیدی داشت؛ انتخاب تاریخی او، انتخابی میان اصرار بر ایده‌ها و آرمان‌های حزب یا کوتاه آمدن از آرمان‌ها و مشارکت در حکومت بود. این یک انتخاب تاریخی برای حزب بود و در عمل این حزب در دولت وارد شد اما در حکومت تأثیر ماندگار نداشت. این لطمه بزرگی به احترام در حال رشد حزب لیبرال- دموکرات زد و نهایتاً اقبال حزب را از 52 رأی در انتخابات اخیر به 8 رأی تقلیل داد. البته این حزب از میان نرفته و همچنان در شوراهای محلی نمایندگانی دارد اما به نظر می رسد از سلامت لازم برخوردار نیست و در مسیر فراز قرار ندارد.

در مقابل این حزب، "حزب ملی اسکاتلند" با دو تجربه متفاوت وارد انتخابات شد؛ اول جدایی تاریخی از ائتلاف سنتی با حزب کارگر و دوم شکست تلخ در همه پرسی. این شکست می‌توانست به افول جدی این حزب منجرشود اما سیاستی که در یک سال و نیم گذشته اتخاذ کرد، از تغییر ساختار رأی دادن تا تغییر ساختار دموکراتیک مشارکت هواداران و نوعی اعتمادسازی میان طرفداران، باعث شد با صداقتی که از خود نشان داد، به‌طور تاریخی به جز یک کرسی تمامی کرسی‌های اسکاتلند را در اختیار گیرد. در ولز و ایرلند شمالی وضعیت تغییر خاصی نکرد.

پدیده دیگری که در انتخابات اخیر ظاهر شد و در آینده تأثیرگذار خواهد بود، رشد دو حزب جدید راست و چپ در بریتانیاست. اتفاق دیگر این بود که برای اولین بار به طور صریح و عریان، دعواهای انتخاباتی، سمت‌وسوی خصومت‌های شخصی و خصوصی پیدا کرد. این در بریتانیا بسیار نادر است اما تأثیر خود را بر افکار عمومی گذاشت و لطمه سنگینی به وزنه حزب کارگر زد.

مسئله دیگر که در رسانه‌های بریتانیا هیچ وقت به طور صریح مطرح نمی‌شود این بود که "اد­میلیبند" آرزو داشت اولین نخست‌وزیر یهودی تاریخ بریتانیا شود. این آرزو توانست بخشی از آراء یهودیان را به سود او جلب کرد اما باعث از دست دادن بخشی از آرای او نیز شد. کلیت جامعه بریتانیا بدون ارزش داوری، آمادگی انتخاب یک رهبر یهودی را ندارند. واقعیت امر این است که میلیبند به‌هیچ‌وجه شخصیت یک رهبر کاریزماتیک را نداشت. بیشتر نظرسنجی‌ها فکر می‌کردند حزب محافظه‌کار با حدود سی تا چهل درصد آراء با کمک راست میانه دولت تشکیل دهد.

انتخابات و اتحادیه اروپا

تفرشی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع آقای بریتانیا در اتحادیه اروپا و تصمیمات دولت پیروز اشاره کرد و گفت: در مجموع چند نکته در این انتخابات قابل توجه بود؛ اول درصد تأثیرگذاری آراء تاکتیکی در این انتخابات بسیار کمتر بود. دوم، رأی اقلیت‌های قومی و دینی و نژادی در انتخابات اخیر تأثیرگذار بود. سوم، تأثیرات منطقه‌ای انتخابات اخیر بر اتحادیه اروپا هم قابل توجه بود. آقای "کامرون" در زمان‌بندی همه‌پرسی‌های وعده داده بسیار هنرمندانه عمل کرده است. او در رفراندوم اتحادیه اروپا هم بدین گونه عمل کرد؛ کامرون قلبا برخلاف ادعاهایی که در رسانه‌های شرقی می‌شود مخالف خروج بریتانیا از اتحادیه اروپاست. اقدامی که دولت او تاکنون انجام داده در وهله اول خرید زمان برای جلب نظر افکار عمومی با هدف ماندن در اتحادیه اروپاست و دوم امتیازگیری بیشتر در سایه اعلام این مسئله که مردم کشورش دوست ندارند در اتحادیه بمانند. او با این روند تلاش دارد رهبری بلامنازع فرانسه و آلمان بر اتحادیه را شکسته و به نوعی قدرت سابق بریتانیا در اتحادیه را احیا کند. به همین دلیل حاضر نشد در دوره اول در این زمینه اقدامی انجام دهد و هرگونه تصمیم‌گیری در این زمینه را به پیروزی احتمالی بعدی موکول کرد. به نظر من تا سال 2017 دولت کامرون مردم را ترغیب خواهد کرد که به خروج از اتحادیه رأی منفی دهند چراکه زیان‌های این خروج بسیار بیشتر از مزایای آن است و به زیان بریتانیاست که از اتحادیه خارج شود. افکار عمومی و عوام فکر می‌کنند که اتحادیه کلوپی برای فرانسوی‌ها و آلمانی‌ها و کشورهای ناکارآمدی مثل پرتغال و ... است و بریتانیا در حال باج دادن به این کشورهاست. درحالی‌که مجموعاً به سود بریتانیاست که در منطقه تنها نشود و در اتحادیه باقی بماند.

مناسبات لندن و واشنگتن و سیاست خاورمیانه‌ای دولت کامرون

وی در بخش دیگری از سخنرانی خود به مناسبات بریتانیا و امریکا و تأثیر انتخابات اخیر بر این مناسبات پرداخت. تفرشی در این ارتباط گفت: در حال حاضر روابط حزب دست راستی محافظه‌کار با حزب میانه دموکرات امریکا بسیار خوب است. مناسبات لندن و امریکا بسیار مناسب است البته اختلافاتی در مسئله خاورمیانه وجود دارد. به‌تدریج سیاست بریتانیا مانند امریکا از حمایت مطلق و بی‌قیدوشرط از اسرائیل در روند صلح اعراب و اسرائیل فاصله گرفته است.

در مورد سیاست خاورمیانه‌ای دولت جدید هم باید گفت که همچنان بریتانیا و اسرائیل روابط راهبردی دارند اما این روابط همچون گذشته محکم نیست. غلط درآمدن پیش‌بینی‌ها در سوریه، تبعات ماجرای غزه و تضعیف شدید وجهه اسرائیل در اذهان و قلوب مردم اروپا و ... از جمله دلایل سست شدن روابط راهبردی لندن و اسرائیل است. به نظر می‌رسد در مسئله صلح اعراب و اسرائیل و همکاری با اعراب، ضمن نیاز راهبردی لندن به کشورهایی چون سعودی و قطر و امارات، اختلاف‌نظرهای جدی وجود دارد که بخشی به مذاکرات هسته‌ای و سیاست‌های دو سال گذشته تنش‌زدایی ایران در منطقه برمی‌گردد.

انتخابات و مناسبات تهران و لندن

در دو سال گذشته به استثناء چند نمونه، سیاست بریتانیا در مورد ایران تعدیل شده است. البته بریتانیا در بسیاری از تحریم‌های اعمالی بر ایران پیش‌گام بوده است مانند تحریم دادن سوخت به هواپیماهای غیرنظامی ایران و ...

به نظر می‌رسد بدنه مدیران میانه و تأثیرگذاران اصلی در ساختار تصمیم‌گیری بریتانیا به‌طور آشکار به این نتیجه رسیده‌اند که سیاست تضعیف و فشار و دور زدن و نادیده گرفتن در برابر ایران جوابگو نیست و امروز نوعی تعقل دو طرفه میان تهران و لندن ایجاد شده است که البته خوشایند عربستان و اسرائیل نخواهد بود.

همچنین به نظر می‌رسد سفارت بریتانیا در تهران به‌زودی باز خواهد شد. تاکنون بحث حمله به سفارت بریتانیا در تهران، تجهیزات سفارت که به ناحق لندن اصرار داشت بدون نظارت جمهوری اسلامی ایران نصب شود و ... از موانع پیش روی بازگشایی و فعال شدن سفارتخانه در تهران بود و نهایتاً تصمیم در دولت بریتانیا بر آن شد که دولت جدید اقدام رسمی را انجام دهد. بر این اساس به نظر می‌رسد تا ماه جولای این سفارتخانه فعال شود. البته سفارتخانه‌ها تا حدودی فعال هستند. در مورد سفارت ایران در لندن که کلیه امور به جز اعطای روادید، برقرار است و سفیر به صورت ترددی در لندن حضور دارد. فعالیت سفارت بریتانیا بسیار کمتر است و مسئله روادید مهم‌ترین مسئله است. درعین‌حال شورای فرهنگی بریتانیا برای حضور فیزیکی و فعالیت در تهران اصرار زیادی داشته و پروپوزالی را هم در این رابطه در اختیار ایران گذاشته که هنوز مورد قبول واقع نشده و حتی حاضر است خط و مسیر خود را از وزارت خارجه بریتانیا جدا کند است. ایران این امکان را در قالب یک پکیج و در چارچوب بهبود روابط می‌بیند و حاضر نیست با شورای فرهنگی بریتانیا روابط جداگانه‌ای داشته باشد.

پیامی که انتخابات اخیر بریتانیا برای ایران داشت این بود که مردم بریتانیا با انتخابشان نشان دادند که تغییرات تدریجی و ملموس را بر تغییرات ناگهانی و وعده‌های موهوم ترجیح می‌دهند. در هر حال دولت کامرون در راستای برون کشور از بحران اقتصادی کاملاً موفق نبود اما در مسیر موفقیت در حال حرکت است. به نظر می‌رسد پیام انتخابات بریتانیا این بود که مردم ترجیح می‌دهند مسیر کند بهبودهای سیاسی و اقتصادی را با چشم خود ببینند اما سراغ مسیرهای تند زود بازدهی که ممکن است موهوم باشد، نروند. این برای مردم و دولت ایران در آستانه انتخابات مجلس و انتخابات ریاست جمهوری بعدی می‌تواند مفید باشد.

نظرات کارشناسان حاضر

  • هرمیداس باوند: در بریتانیا سه مسئله مهم اقتصادی، مهاجرت و اتحادیه اروپا از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و نحوه برخورد کامرون نیز تاکتیکی است برای امتیاز گیری. انگلستان اگر از اتحادیه اروپا خارج شود دیگر نمی‌تواند به شرایط بهبودبخش برگردد اما رابطه‌اش با امریکا نیز قوی‌تر خواهد شد.

  • سعید خالوزاده: حزب محافظه‌کار طی پنج سال گذشته موفقیت‌های نسبتاً خوبی داشته است و ازآنجاکه مردم بریتانیا محافظه‌کار هستند، محافظه‌کاران را مطلوب‌ترین حزب در ارتباط با اتحادیه اروپا می‌دانند. نکته دیگر این است که دوره ارتباط ویژه بریتانیا با امریکا به پایان رسیده است. امریکا ترجیح می‌دهد با بریتانیایی روبه‌رو باشد که در چارچوب اتحادیه اروپا باشد. خروج بریتانیا یک ضرر بزرگ برای آن خواهد بود.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.