1. شمس
  2. >
  3. اتاق فکر استانی
  4. >
  5. فارس

نوع مطلب: اتاق فکر استانی - قدیم

فارس 16 اسفند 1393 ساعت 09:06

بررسی موضوع اشتغال و بیکاری در استان فارس(نشست نخست)

بررسی موضوع اشتغال و بیکاری در استان فارس(نشست نخست)

هشتمین جلسه اتاق فکر استان فارس با موضوع اشتغال و بیکاری روز پنج‌شنبه 14 اسفند 93، ساعت 15:30، در محل ساختمان جدید اتاق فکر استان فارس برگزار شد. در این نشست که با حضور جمعی از نخبگان دانشگاهی و مدیران استانی برگزار شد، موضوع اشتغال و بیکاری در استان فارس به بحث و تبادل‌نظر گذاشته شد.

شرکت‌کنندگان در جلسه

دکتر سعید رحیمیان مدیر اتاق فکر استان، مهندس فریبرز رضازاده معاون امور صنایع سازمان صنعت، معدن و تجارت، دکتر عباس عباسی مدیر گروه مدیریت دانشگاه شیراز، انوشیروان کاظمی معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی سازمان جهاد کشاورزی، ابراهیم زارع رییس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس، حمزه عابدی معاون مدیرکل امور اجتماعی استانداری فارس، مرتضی مبرایی مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای فارس، حسین بی‌پروا کارشناس ارشد مالی بانک ملی ایران، محمدرضا استدلال کارشناس بازنشسته شرکت برق منطقه‌ای فارس، دکتر علی یاراحمدی مدیر گروه جمعیت دانشگاه شیراز، دکتر محمدتقی عباسی شوازی مدیر گروه جامعه‌شناسی دانشگاه شیراز، دکتر عباس امینی فرد استاد گروه اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی شیراز، حجت‌الاسلام صمدی اهری مدیر گروه فرهنگ اتاق فکر، دکتر مسعود حسینچاری معاون فرهنگی دانشگاه شیراز، پروفسور عزت‌الله رییسی مدیر گروه سلامت و محیط‌زیست، مهندس سهراب مختاری مدیرکل اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سعید بباری معاون اشتغال اداره کار، علیرضا نظری رییس گروه امور اجتماعی و فرهنگی استانداری فارس، دکتر سید مجتبی واعظی عضو هیئت‌علمی دانشکده حقوق دانشگاه شیراز، دکتر کریم اسلام لوییان مدیر گروه اقتصاد اتاق فکر و سید علی‌اصغر تقویان سادات دبیر اتاق فکر استان.

.

طرح مسئله

بیکاری یک مسئله صرفاً اقتصادی نیست و ابعاد زیادی دارد، حتی گاهی به‌عنوان یک مسئله سیاسی- اجتماعی بروز می‌کند و گاهی به‌عنوان یکی از عوامل بحران‌زا در جهان شناخته می‌شود و هزینه‌هایی که ایجادمی کند فقط ازلحاظ کاهش درآمد فردی نیست و استانداردهای زندگی خانواده‌ها هم کاهش پیدا می‌کند و تبعاتی برای خانواده و فرزندان دارد. از طرفی ابتلا به بیماری‌های روحی- روانی و افسردگی را هم زیاد می‌کند و فرد کم‌کم مهارت‌هایش را هم از دست می‌دهد و شروع به کار مجددش سخت‌تر می‌شود و این بعدی است که مغفول می‌ماند و دولت هم غیر از ابعاد اجتماعی- سیاسی ضررهای دیگری هم متحمل می‌شود و باید هزینه‌هایی مثل مقرری‌های بیکاری پرداخت کند. به‌عنوان‌مثال در سال 91 مقدار مقرری بیکاری در استان فارس 55 میلیارد ریال بوده است.وقتی بیکاری باشد، درآمدها کم می‌شود و به‌تبع آن مالیات‌ها نیز کاهش می‌یابد. درآمد بر ارزش‌افزوده کم می‌شود و درآمدهای دولت هم کاهش می‌یابد و بر تولید ملی هم اثر می‌گذارد و نابرابری و فقر را هم افزایش می‌دهد.

.

اهم مباحث جلسه

1. بیکاری چهارمین عامل مؤثر بر طلاق است. در سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال‌های 45-55 کسی که 8 ساعت کارکرده بود شاغل محسوب می‌شد و کمتر از آن بیکار اما در سرشماری 65-75 بر اساس 2 روز کار شاغل محسوب می‌شد و جدیدترین تعریف 1 روز در هفته هست. آمار مربوط به پاییز 93 -آخرین آمار موجود است که جایگاه استان و بیکاری در میان جوانان و فارغ‌التحصیلان آن را در وضعی بسیار نگران‌کننده نشان می‌دهد- طبق آمار پاییز 93 بیکاری بین جوانان 15 تا 24 سال نسبت به تابستان 8/ 2 دهم درصد و نسبت به پاییز پارسال 4/1 دهم درصد افزایش‌یافته است.
2. در ده سال گذشته در استان فارس متوسط نرخ بیکاری بیشتر از دیگر استان‌ها بوده است، البته با توجه به آخرین آمار بیکاری کمی کاهش پیداکرده است. استان فارس در سال‌های 84 تا 92 بالاترین درصد آمار بیکاری را داشته است. این آمار در سال 84 تا 90 بیشتر بوده و به 20 درصد هم رسیده اما در سال 93 کمتر شده است. نسبت به استان‌های همسایه مثل یزد و کرمان و اصفهان هم یک مقایسه صورت گرفته است. در سال 92 مثلاً اصفهان 9/10 دهم بوده، یزد 30/6 که خیلی پایین است، کرمان 1/6 درصد، بوشهر 7 درصد و فارس 3/13 درصد بوده است. در سال‌های دیگر هم بیشترین آمار مربوط به استان فارس بوده است. در پاییز 93 آخرین آماری که داده‌شده استان فارس نسبت به آمار متوسط کشوری کمی بهتر شده است- حدود 10 درصد شده - این اولین باراست که این وضعیت اتفاق افتاده است. مسئله مهم‌تر بیکاری تحصیل‌کردگان است که یک مسئله جدید است، علاوه بر بیکاری این‌ها با مسائل روحی، روانی، سیاسی و اجتماعی نیز مواجه‌اند. جالب است نرخ متوسط بیکاری کاهش‌یافته اما این آمار در میان جوانان افزایش‌یافته است و مقایسه آمارهای دیگر هم نشان‌دهنده رشد شاخص‌های بیکاری در میان جوانان است.
3. خیلی از کارها در سطح استان یا نیمه تعطیل و یا تعطیل هستند، آمار غیررسمی از یکی از شهرک‌های صنعتی نگران‌کننده است و غیر از آمار رسمی است که به ما داده‌اند. حدود 30 درصد از واحدها عملاً کارنمی کنند و باقی هم با ظرفیت واقعی خودکار نمی‌کنند بلکه با ظرفیت‌های پایین کار می‌کنند. این به هر دلیلی که باشد آسیب‌شناسی دارد. استان فارس در کشور رتبه اول تعطیلی واحدهای صنعتی را داراست و این یعنی بیکاری.
4. در گزارشی که با دادن پرسشنامه به مراجعه‌کنندگان برای تعطیلی واحدها به آن‌ها داده‌شده و جمع‌آوری آمار (علل تعطیلی) به ترتیب اولویت آمده است:

1.4.عدم فروش در بازارهای داخلی حدود 20 درصد

2.4. عدم تأمین مواد اولیه به دلایلی غیر از کمبود نقدینگی (عدم دسترسی به مواد اولیه) حدود 19 درصد

3.4. واردات بی‌رویه

4.4 مشکلات اداری

5.4. بروکراسی فضای کسب‌وکار که هزینه تولید در استان را بالا می‌برد

6.4. رکود صنعتی موجود

7.4. عدم رقابت وعدم فروش در بازارهای خارجی و صادرات

4. 8. مطالباتی که از سایر دستگاه‌ها داشته‌اند.

5. این مشکلات برون کارگاهی هستند اما مشکلاتی نیز وجود دارد که درون کارگاهی‌اند که عبارت‌اند از:

1.5. مدیریتی

2.5. کمبود نقدینگی و سرمایه در گردش

3.5. بدهی

4.5. مطالبات کارگری

5.5. انباشت محصول که نتوانسته‌اند فروش داشته باشند

6.5. تورم و مازاد نیروی انسانی، پایین بودن سطح فنّاوری که باعث عدم رقابت است

7.5. فرسودگی ماشین‌آلات و...

(خیلی‌ها مشکلات را مربوط به شبکه بانکی و سرانه تسهیلات پرداختی بانک‌ها دانسته‌اند. در اینجا از سال 84 تا 94 که تقسیم‌بر جمعیت شده و به شهرستان‌ها تعلق‌گرفته را نشان می‌دهد که طبیعتاً اگر همیشه شیراز اول بوده اینجا به لحاظ سرانه اول نیست، خرم بید اول بوده و پاسارگاد و بعد سپیدان که این‌ها پایین‌ترین نرخ‌های بیکاری راهم دارند.)

6. مقایسه سهم اشتغال در بخش کشاورز:

در همه جای دنیا کمترین سهم اشتغال از آن کشاورزی است و این تنها مربوط به استان فارس نیست. در استان فارس سهم اشتغال در کشاورزی زیر 20 درصد، صنعت حدود 40 درصد و خدمات 48 درصداست. البته در کشاورزی لزوم اشتغال و سهم تولید رابطه مستقیمی باهم ندارند.

2.6. اشتغال کارخانه‌های صنعتی در استان فارس در سال‌های 75 تا 90 که البته بر اساس کوچکی و بزرگی کارخانه‌ها است، کارخانه‌هایی که سایزشان بین 10 تا 49 نفر، 50 تا 99 نفر، بیش از 100 نفراست و میزان به‌کارگیری نیروهایشان ملاک است، البته اگر توجه کنیم از 30 هزار رسیده به 45 هزار یعنی 15 هزارتا رسیده که با توجه به نرخ عرضه کار خیلی نرخ پایینی است که اگر به نرخ رشد بیکاران واردشده اضافه کنیم رشد بسیار ناچیزی است. منظور این است که اگردرطی 15 سال فقط 15 هزار باشد، خیلی پایین است.

7. اولویت‌های 6 گانه برای حل یا کم کردن معضل بیکاری عبارتند از:

1.7. بهبود فضای کسب‌وکار

2.7. جذب اعتبارات برای مواردی که در سند توسعه اشتغال وجود دارد

3.7. بازنگری، تصحیح و به‌روز شدن سند توسعه اشتغال

4.7. تکمیل طرح آمایش استان برای فهم اولویت سرمایه‌گذاری‌ها

5.7. حفظ فرصت‌های شغلی موجود

6.7. ساماندهی شغلی اتباع خارجی ما حدود 300 هزار تبعه خارجی داریم که فقط 100 هزارتا دارای مجوز است.

8. مسئله بعد فارغ‌التحصیلان بیکار ما هستند که از دانشگاه خارج می‌شوند و فاقد مهارت مدنظر هستند (صنعت‌گر مهارت می‌خواهد نه مدرک)، در این خصوص یک طرحی با نهضت مهارت‌آموزی تصویب کردیم که اگر اجرا شود باعث می‌شود که بسیاری از فارغ‌التحصیلان به مهارت دست یابند و واحدهای عملی را در واحدهای صنعتی بگذرانند. نکته دوم استفاده از فارغ‌التحصیلان بیکار برای کاریابی‌های بین‌المللی و فرستادن به خارج از کشوراست. در این جا باید سیاست خارجی ما فعال شود، ما حدود 14 طرح ازاین‌دست که اشتغال‌زا هستند و توزیع مناسب ثروت دارد و رفع انحصار می‌کند، مشاوره و خدمات می‌دهد و واجد مهارت دهی به فارغ‌التحصیلان است تهیه‌کرده‌ایم.

9. مطلب آخر ارتقاء فرهنگ کار، نظم، وقت‌شناسی، تعهد و...این‌ها چیزهایی است که باید در دانشگاه در کنار واحدهای درسی آموزش داده شود، پشتکار، خلاقیت، فرهنگ کار باید ارتقاء یابد. تغییر روش مزدی در دستور کار ماست، کارگر نان کارش را بخورد، نه این‌که چه در محل کار باشد چه نباشد دستمزد دریافت کند؛ و یا در محل کار به چیزهای دیگر سرگرم باشد.

.

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.

متون سیاستی منتشرشده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوماً نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.