1. شمس
  2. >
  3. اتاق فکر استانی
  4. >
  5. فارس

نوع مطلب: اتاق فکر استانی - قدیم

فارس 20 دی 1393 ساعت 10:42

بررسی مشکلات و معضلات خانواده در اتاق فکر استان فارس

بررسی مشکلات و معضلات خانواده در اتاق فکر استان فارس

پنجمین جلسه اتاق فکر استان فارس با موضوع مشکلات و معضلات خانواده روز پنج‌شنبه مورخ 18 دی ماه 1393 در دفتر معاونت فرهنگی دانشگاه شیراز تشکیل شد.

شرکت‌کنندگان در جلسه

دکترعلی یاراحمدی (جمعیت شناس)، دکتر محمد تقی عباسی (جمعیت شناس)، دکتر بهرام جوکار (روان شناس)، دکترسید مجتبی واعظی (حقوقدان)، دکتر عزت ا...رئیسی (استاد دانشگاه)، دکتر بابک شمشیری (روان شناس)، دکتر محمد مهدی مرادی خلج (استاد دانشگاه)، دکتر حلیمه عنایت (جامعه شناس)، دکتر فریبا خوشبخت و حجت الاسلام رضا صمدی اهری (فعال فرهنگی و مذهبی)، دکتر سعید رحیمیان (مدیر اتاق فکر استان فارس)

.

طرح مسئله

یکی از اولویت های اتاق فکر استان مقوله ازدواج وطلاق است و درحال حاضر این موضوع نه تنها به عنوان یک امر مهم در کشور ما چالش برانگیز شده که در سطح جهان نیز نگرانی صاحب نظران را به همراه دارد. آمار مربوط به سال 83 تا 92 در کشور شاهد تغییراتی است بدین نحو که تا سال 88 روند افزایشی در امر ازدواج داشته ایم اما از سال 88 به بعد سیر نزولی را مشاهده می کنیم. استان فارس در زمینه ازدواج رتبه 20 کشور را داراست اما در زمینه طلاق در کشور رتبه 14 را به خود اختصاص داده است. وضعیت ازدواج در شهرستان های استان در شهرستانهای لامرد وخنج وممسنی بیشترین آمار ازدواج را به خود اختصاص داده اند. میانگین سن ازدواج هم در سالهای اخیر تغییراتی داشته است: میانگین کشوری سن ازدواج آقایان 8/27 وبرای خانم ها8/23 ودر استان فارس میانگین سن ازدواج برای آقایان3/28 وبرای خانم ها 6/23 درصد است. در خصوص طول مدت ازدواج، بالاترین درصد متعلق به کسانی است که طول مدت ازدواجشان 1 سال بوده ودر مجموع بالاترین درصد مربوط به کسانی است که بیشتر از 5 سال از زندگیشان گذشته است. علل اصلی طلاق به تربیت شامل مواردی از جمله تعارضات خانوادگی و فقر مهارت ارتباطی، مشکلات جنسی، خیانت، تاثیر رسانه، تحصیلات زنان، اشتغال زنان، اعتیاد مردان و بیکاری می باشند. در طلاق نمی توانیم همه چیز را گردن زن یا مرد بیندازیم، یک جریانی است که نقطه شروعش مربوط به آشنایی دختر وپسر نیست، بلکه از کودکی شروع شده واین نوع جریان نیاز به آگاهی بخشی دارد.

.

اهم مباحث جلسه

1. موضوع ازدواج و طلاق موضوع مهمی است و عوامل و ریشه هایی به این مبحث دامن می زند از جمله این که نوع نگرش ها به ازدواج به دو شکل سنتی و مدرن مطرح است. در نگرش مدرن، حقوق برای زن و مرد برابر است، اما در نگرش سنتی به شکل دیگری موضوع واکاوی می شود.
2. بحث مهارت های ازدواج در سه سطح دانشی، گرایشی، توانشی از دیگر عوامل و ریشه های ازدواج است. آمادگی نسل جوان به لحاظ ویژگی های شخصیتی و بلوغ اجتماعی و عاطفی فردی است. به طوری که افراد 30 ساله در حد 17 ساله ها هستند. تعارضاتی که در نسل جدید دیده می شود، درخانم ها بیشتر است، چون وضعیتشان خطیر بوده و تغییر وتحولات در دهه های اخیر بیشتر شده است.
3. ارائه راه کارهای سنتی و فقدان الگوهای مدرن و سالم از دیگر مواردی است که باید ر یشه یابی شود. عدم خودآگاهی نیز موردی است که در حال حاضر خودش را نشان می دهد؛ مثلا فردی که به سن ازدواج می رسد باید حدی از خودآگاهی را داشته باشد. گاه نوع دینداری و نگاه دینی ما نیز نه تنها کمک کننده نبوده بلکه مانع هم می شود.
4. برخلاف تصور، آمار طلاق در جوامع سنتی پایین است. ازدواج های سنتی دوام بیشتری دارد. در ازدواج سنتی انتخاب با فرد نیست بلکه با خانواده است.
5. در خصوص نگرانی از آمار طلاق در جامعه، این نکته قابل تامل است که در جامعه ی فعلی ما طلاق را به عنوان یک راه حل به آسانی پذیرفته می شود، در صورتی که قبلا از آن به عنوان یک بلای خانمان سوز نام برده می شد. در روان شناسی هم به طلاق به عنوان آسیب نگاه نمی شود بلکه یک راه حل است و لزوما به این معنی نیست که راهکار بدی باشد برعکس گاهی بهترین راه حل است. بزرگترین اولویت ما واقعا اولویت جنسی است. راه حل ها برای این موضوع به ازدواج آسان تعبیر شده است. هر چقدر آمار سن ازدواج را پایین بیاوریم، آمار مراجعه مردها به زنان خیابانی 70 درصد افزایش داشته است که سهم بیشتر آن را مردان متاهل دارند (نه مجرد). تا زمانی که پارادایم هایمان را برای ازدواج عوض نکنیم چیزی درست نمی شود باید متناسب با نیازها راه حل ها را عوض کنیم.

6. امروزه پدیده ای به نام ازدواج سفید در کشور رواج پیدا کرده، همین پدیده چندین دهه در غرب وجود داشته است و شانه به شانه خانواده های هسته ای پیش می رود. باید طلاق را بپذیریم و به دنبال بستر سازی برای ازدواج های مجدد باشیم. ما در جامعه شناسی به دنبال بسترهای اجتماعی، فرهنگی و تاریخی جامعه هستیم، برخی راه حل ها به درد سطوحی از جامعه می خورد. اگر بخواهیم به خانواده و ازدواج نگاه آرمانی داشته باشیم که همه ازدواج دائم کنند و کسی طلاق نگیرد، شکست خورده ایم. باید بپذیریم خانواده و ازدواج تنوع پیدا کند و باید این مهم را مدیریت کنیم.
7. هر پدیده ای در جوامع مختلف می تواند وجود داشته باشد مثل طلاق؛ اما اگر از حد خودش بگذرد وآمارش بالا برود بحران اجتماعی به وجود می آید و باعث نگرانی می شود اما بعد از مدتی عادی می شود. در فرهنگ ما طلاق راه حل آخر است. دین ما با توجه به این که به روز است آن را به عنوان یک راه حل پذیرفته است. در جامعه ما اصل ازدواج است و موضوع طلاق در دنیای جدید هم باعث نگرانی شده است. ما در یک جامعه در حال گذار هستیم. با جهانی شدن، ارزش های مدرن وارد ایران شده وعمومی شده است. البته برخی هنوز با این مسائل کنار نیامده اند. مردان در تاریخ مانده اند و زنان جهش یافته اند. زن تحصیل کرده دیگر زن برای مرد نیست، هر دو برای هم می شوند. البته بخش های سنتی جامعه تغییرات را نپذیرفته اند و راه حل های ارائه شده را قبول ندارند. نمی توانیم راه حل های شهر هارا به روستا ها بدهیم و بالعکس. ما یک جامعه چند تکه دارای ارزش های مختلف هستیم. با استفاده از تجربیات دیگر کشورها و انطباق آن با جامعه خود واستفاده از راه حل های پیشین در سنت اسلامی می توانیم راه حل هایی عرضه کنیم.

.

جمعبندی دکتر رحیمیان از جلسه

در اتاق فکر طلاق و ازدواج در استان به عنوان یک معضل تلقی شده و با توجه به رویکرد دینی ما، لذا نمی شود گفت؛ قضیه را به جای این که حل کنی منحل کن و این که طلاق معضل نیست و به صرف این که جامعه در حال گذار است این را یک پدیده طبیعی (البته مواجه شده با مدرنیته) تلقی نمی کنیم، بلکه این آمارها در جامعه تنش ایحاد می کنند وحاکی از عدم توازن و بحران بین بینش های دو قشر از جامعه است. درآخرین مرحله، روند صعودی طلاق خلاف عرف جامعه ماست، اما گاهی گفته می شود این معضل نیست بگذارید جامعه خودش به تعادل برسد ولو پای ارزش های ما در میان باشد. چون حس می کنیم امری که هرچند براساس برخورد تمدن ها و فرهنگ ها طبیعی باشد با قرائت ما از اسلام مطابقت ندارد، پس بحث قرائت مهم است؛ مثلا وقتی می خواهند ثواب را ذکر کنند زن خوب جزء سعادت هاست، اگر این خوب تبیین می شد، این توهم پیش نمی آمد که دین ما دین مرد محور است. دلیل این توهم غفلت از تاثیر گذاری عرف و یا لغت ومانند آن است. ما باید ذاتی وعرضی دین را از هم جدا کنیم و این رویکرد مهمی در باز تعریف دین است. در باز تعریف دین ازدواج امر مقدسی است برای بقای انسان و تکامل و آرامش روانی وتعالی است ومرد و زن هردو لباس یکدیگر ومکمل هم تلقی می شوند. از این حیث طلاق نیز خلاف فطرت تلقی می شود. لذا مناسب است مباحث آینده معطوف به راه حل های مواجهه با ازدیاد نابه جای آمار طلاق واحیانا ساماندهی ازدواج های مناسب جهت پیشگیری از طلاق به عنوان مکروه ترین حلال نزد خداوند باشد.

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.