1. اتاق فکر استان‌ها

نوع مطلب: مرور سیاست

24 اردیبهشت 1396 ساعت 14:32

سوال از کاندیدهای دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در حوزه محیط زیست

سوال از کاندیدهای دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در حوزه محیط زیست

به یاری خداوند متعال و کمک نخبگان کارگروه «محیط زیست، آب، کشاورزی و منابع طبیعی» اتاق فکر استان خراسان لیستی از سوالات و مسائل مربوط به محیط زیست و منابع طبیعی تهیه شده است. هدف از تهیه این لیست ارزیابی بینش و نگرش کاندیدهای، دواردهمین دوره ریاست جمهوری درباره موضوعات «محیط زیست»، «آب»، «کشاورزی» و «منابع طبیعی» می­باشد. به نظر خبرگان اتاق فکر این استان کسی صلاحیت ریاست جمهوری را دارد که دغدغه­های محیط خود را درک کرده و نسبت به حل و رفع دغدغه­ها آن چاره­ای اندیشیده باشد. بر همین مبنی اتاق فکر استان خراسان رضوی در بحث­های مربوط به «محیط زیست، آب، کشاورزی و منابع طبیعی» اقدام به تهیه لیستی از سوالات بر اساس مسئله­شناسی کشور نموده است و امید دارد کاندیدهای محترم به این سوالات پاسخ دهند تا جامعه محیط زیست دوست نسبت به انتخاب نماینده اصلح خود گام­های منطقی­تری بردارند. این سوالات به همراه توضیحاتشان به شرح ذیل هستند:

1. ضرورت‏های سه گانه «حفظ کمیت و کیفیت منابع آب» به عنوان یکی از ارکان پایداری توسعه، «حفظ جمعیت روستایی در عرصه پهناور کشور» به منظور حفظ امنیت ملی و «تامین امنیت غذایی» (حداقل بخشی از آن) از طریق کشاورزی بر هیچکس پوشیده نیست. متاسفانه سیاست‏های خودکفایی برای «تامین امنیت غذایی» موجب اضمحلال منابع آب گردیده که متعاقباً منجر به مهاجرت روستائیان به شهرها (پدیده حاشیه نشینی) و کاهش جمعیت روستایی گشته است.

پرسش:

  • راه‌­حل پیشنهادی شما برای دستیابی به هر سه ضرورت، در عین کنترل تزاحم میان آنها با یکدیگر چیست؟

2. در ایران دخالت سیاستگذاران در امور کارشناسی بسیار رایج شده است. چنین دخالت‏هایی که معمولا بدون جامع نگری است، موجب بر هم خوردن برنامه­ها و بی­اثر شدن برنامه­های بلند مدت می­شود. این در حالی است که عدم وجود نگرش سیستمی و راهبردی، به ویژه در مباحث مربوط به محیط زیست و منابع آب، می­تواند موجب عواقب برگشت­ناپذیر گردد.

پرسش:

  • جهت جلوگیری از تداخل حوزه «سیاست­گذاری» در مسائل «کارشناسی» چه تدابیری اندیشیده‏‌اید؟

3. در کشورهای پیشرفته، توسعه پایدار (اقتصاد پویا، جامعه با نشاط، محیط زیست سالم) تا حد زیادی ناشی از تعامل تنگاتنگ دستگاه­های اجرایی و دانشگاه­ها می­باشد. امروزه در ایران، اندرکنش دستگاه­های اجرایی و دانشگاه­ها به ویژه در مباحث مربوط به محیط زیست و منابع آب بسیار ضعیف می­باشد.

پرسش:

  • با توجه به وضعیت امروزین دانشگاه­ها در حوزه فناوری و عمل، آیا اندرکنش میان دستگاهای اجرایی را کارگشا ارزیابی می­­نمایید؟
  • اگر پاسخ شما مثبت است، چه پیشنهادی برای اجبار این دو نهاد به همکاری با یکدیگر دارید؟

4. بخش بزرگی از صدمه­های که به محیط زیست و منابع آب وارد می­شود می­تواند با دخالت جدی دستگاه­های نظارتی در مسائل محیط زیست، منابع طبیعی، آب و کشاورزی قابل پیشگیری است. متاسفانه سطح دخالت این دستگاه­ها ناکافی و ناکارآمد است. بی­شک، اِعمال قانون به موقع و با جدیت، نقش بزرگی در کاهش تخلفات دارد.

پرسش

  • عمده ترین مسائلی که موجب عدم ورود دستگاه­های نظارتی در مسائل محیط زیست، منابع طبیعی، آب و کشاورزی می‏شوند (در بخش‏های ساختاری، حقوقی و قانونی) کدامند؟ (لطفا چند مصداق ذکر کنید)

5. مقدمه ورود و دخالت مردم (به ویژه نخبگان و خبرگان) در حمایت از قانون و مقابله با قانون­شکنان در حوزه محیط زیست، منابع طبیعی، آب و کشاورزی، آگاهی ایشان از وضعیت (داده و اطلاعات) محیط زیست و منابع آب می­باشد. هم چنین، قانون دسترسی آزاد به اطلاعات در سال 1388 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است، در حالیکه متاسفانه تاکنون داده­ها و اطلاعات در معرض دسترسی عموم قرار نگرفته است.

پرسش

  • به نظر شما چرا داده‏ها و اطلاعات در دسترس عموم قرار نمی­گیرد؟ ایراد از چیست (غیر قابل اعتماد بودن داده­ها، عدم وجود بانک داده و اطلاعات، سلیقه شخصی، ...)؟ آیا برای رفع این معضل پیشنهادی دارید؟

6. یکی از راه­های مدیریت تقاضا، قیمت­گذاری است. از طرف دیگر ارزش هر کالا تابع عوامل متعددی از جمله هزینه فرصت و کمیابی آن است. منابع طبیعی تجدیدپذیر (شامل آب) سرمایه هر سرزمینی به حساب می‏آیند. از نظر شرعی مصرف این منابع در بخش تجدیدپذیر در زمره مباحات است. اما، پس از گذر از حد تجدیدپذیری، مصرف این منابع از طرفی موجب افت منبع شده و لذا حکم اضرار به غیر دارد؛ از طرفی دیگر این نوع مصرف در نهایت موجب از بین رفتن سرمایه طبیعی خواهد شد؛ و لذا دیگر حکم مباحات ندارد.

پرسش

  • به نظر شما هزینه تولید (اعم از خدماتی، صنعتی و کشاورزی) به ازای برداشت از بخش غیرقابل تجدید این منابع را چگونه باید برآورد و دریافت نمود؟

7. همچنان که مستحضرید، برای حل و فصل و مواجهه با معضلات گسترده و پیچیده آبی و محیط زیستی در کشور، برنامه های متعددی، طراحی، تصویب و اجرایی می­شود و متناسبا همراه با پیشرفت آنها، گزارشاتی توسط مدیران استانی و ملی مربوطه ارائه می شود منتهی به نظر می رسد در این رابطه، با یک انحراف بنیادین مواجه هستیم و آن این که فرهنگ حاکم بر ارائه گزارشات، آن است که مدیران به لیست اقداماتی که انجام داده­اند می­پردازند و عمدتا صحبتی از نتایج بدست آمده به صورت فنی و صحیح، و میزان نزدیک شدن نتایج به اهداف مورد نظر آن برنامه­ها، نمی­شود. در واقع ما بتدریج گرفتار و مشغول به اقدامات می­شوند و هدف و غایت همه این اقدامات را از یاد می برند.

پرسش

  • راهکار عملی شدن برای تغییر این فرهنگ مضر چیست؟ آیا سازو کاری مد نظر دولت مد نظر شما هست که بشود با درگیر کردن واقعی و نه شعاری سازمان های مردم نهاد، به بهبود این امر کمک کرد؟

8. یک سوال کلی راجع به بحث آب های زیرزمینی مطرح کنیم با چنین مضمونی: آن چنان که آمار بیان می کند، متناسب با اقلیم کشور ما، عمده نیازهای آبی کشور در بخش های کشاورزی، شرب و صنعت توسط منابع آب زیرزمینی تامین می شود (55% در سال های عادی و نزدیک به 70% در دوره های خشکی/خشکسالی). متاسفانه وضعیت منابع آب زیرزمینی در بسیار از نقاط کشور، در شرایط بحرانی است.

پرسش

  • در صورت پیروزی شما در دور جدید انتخابات ریاست جمهوری، برای حل نجات آب های زیرزمینی، چه راهبردها و رویکردهایی را در پیش می گیرید و چگونه از انحراف این سیاست ها در عمل، جلوگیری خواهید کرد؟

حمید عمرانیان خراسانی، دبیر اتاق فکر استان خراسان رضوی

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.