1. شمس
  2. >
  3. اتاق فکر استانی
  4. >
  5. قزوين

نوع مطلب: اتاق فکر استانی - قدیم

قزوين 21 بهمن 1393 ساعت 13:53

شناسایی و اولویت‌بندی مسائل زیست‌محیطی استان قزوین

شناسایی و اولویت‌بندی مسائل زیست‌محیطی استان قزوین

در ادامه برگزاری سلسله نشست‌های اتاق فکر استان قزوین، اولین نشست تخصصی در خصوص «شناسایی و اولویت‌بندی مسائل زیست‌محیطی استان قزوین» چهاردهم بهمن‌ماه 1393 با حضور صاحب‌نظران، کنشگران و فعالان محیط‌زیست در دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) برگزار شد.

این نشست با حضور افراد زیر برگزار شد:

دکتر منوچهر دبیرسیاقی (فعال زیست‌محیطی)، دکتر اینانلو (هیئت علمی دانشگاه آزاد و فعال محیط‌زیست)، دکتر درویشی (هیئت‌علمی دانشگاه و عضو شورای اتاق فکر)، دکتر گلجانی (هیئت ‌علمی دانشگاه و عضو شورای اتاق فکر)، دکتر صفر فضلی (هیئت علمی دانشگاه و مدیر اتاق فکر)، مهندس محمود کمالی (شهردار اسبق قزوین)، مهندس میثم کمالی (فعال محیط‌زیست)، مهندس رحمان کاکاوند (کارشناس پاک‌سازی محیط‌زیست)، مهندس رضا شکوری (فعال محیط‌زیست)، آقای انصاریان (رئیس خانه مشارکت مردم و سلامت در استان)، مهندس کیان‌پور (فعال محیط‌زیست)، خانم مهندس صدری (کارشناس محیط‌زیست آب‌وخاک) و خانم مهندس حقیقت‌خواه (کارشناس آلودگی محیط‌زیست و مدیریت پسماندها) و خانم کشاورزیان (دبیر اتاق فکر استان).

در آغاز جلسه دکتر صفر فضلی مدیر اتاق فکر استان قزوین توضیحات مختصری در رابطه با اهداف و ساختار اتاق‌های فکر استانی داد و با توجه به صنعتی و کشاورزی بودن استان قزوین بر ضرورت پرداختن به مسائل زیست‌محیطی و اولویت‌بندی آن‌ها تأکید کرد.

در ادامه جلسه، حاضرین نظرات خود را درباره وضعیت زیست‌محیطی استان قزوین ارائه کرده و ضمن مسئله‌شناسی محیط‌زیست استان، با توجه به وضعیت بحرانی آن‌ها، مسائل مهم را جهت بررسی تخصصی‌تر اولویت‌بندی کردند، از موضوعات مطرح‌شده، سه موضوع شامل: آلاینده‌ها و پسماندهای صنعتی و شهری، بحران آب و تخریب منابع طبیعی و باغستان­‌ها جهت بررسی تخصصی در جلسات آتی انتخاب شدند.

این نشست با توجه به اهمیت مشکلات زیست‌محیطی و تأثیر روزافزون آن بر سلامتی روحی و روانی مردم برگزار شد و در آن اعضای حاضر در جلسه به بحث و بررسی پیرامون تهدیدهای راهبردی در حوزه محیط‌زیست استان به شرح ذیل پرداختند:

1. آلودگی هوا و خاک استان از منظر زیست‌محیطی

2. بحران پسماندهای صنعتی و شهری

3. تخریب منابع طبیعی و باغستان‌ها

4. عدم مدیریت مستقل شهری

5. بحران خاک و سیلاب

6. نیروگاه شهید رجایی

7. بحران آب

.

عوامل مؤثر در بحرانی شدن وضعیت آب‌، خاک و هوای استان

وضعیت استان از حیث منابع آب، خاک و هوا بحرانی است و مدیریت ناکارآمد در سال‌های گذشته، عدم توجه به‌موقع، نگرش غلط و اقدامات نابجا باعث بروز ضایعات اجتماعی و بهداشتی و اقتصادی در استان شده است. به اعتقاد حاضران نشست مهم‌ترین دلایل موثر در وضعیت بحرانی آب، خاک و هوای استان موارد زیر است:

.

1. آلاینده‌ها و پسماندهای صنعتی و شهری

پنج هزار هکتار شهرک صنعتی در قزوین وجود دارد که در این مقیاس سه هزار و پانصد کارخانه صنعتی در حال فعالیت هستند عمده این کارخانه‌ها در شهر صنعتی لیا و شهر صنعتی البرز مستقر هستند. بین اعضاء در این خصوص اتفاق نظر وجود داشت که آلاینده‌ها و پسماندهای صنعتی و عدم مدیریت در خصوص بی‌خطرسازی فعالیت این شهرک‌ها، یکی از مشکلات اصلی زیست‌محیطی استان است که امکان تبدیل شدن به بحران را دارند.

آلاینده‌ها و پسماندهای صنعتی در دو بخش آب‌وهوای استان تأثیرات منفی داشته‌اند. نفوذ آب شیره‌های حاصل از پسماند شهر صنعتی لیا به آب‌های زیرزمینی و آب‌های سطحی مورد استفاده در کشاورزی بسیار جدی است.

پسماندهای شهر صنعتی البرز علی‌رغم داشتن تصفیه‌خانه صنعتی و به دلیل ظرفیت پایین آن باعث آلودگی آب شرب و آب‌های کشاورزی منطقه شده است. آلودگی هوا ناشی از آلاینده‌های صنعتی نیز هوای استان را تحت تأثیر قرار داده است. به نظر برخی از کارشناسان آلاینده‌های این دو شهرک تشدیدکننده شیوع سرطان در استان هستند که نیاز به بررسی کارشناسانه‌تر دارد.

ریزگردهای ناشی از فعالیت سیمان آبیک، که ساکنین شهر آبیک و شهرهای مجاور را با مشکل مواجه ساخته است.

نیروگاه شهید رجایی قزوین نیز با مصرف سالانه 450 هزار تن مازوت، نقش جدی در آلودگی هوای استان داشته و از نظر برخی کارشناسان فعالیت این نیروگاه بر کشاورزی و تغییر اقلیم استان و برخی استان‌های همجوار تأثیر منفی دارد. آلودگی ناشی از پسماندهای بهداشتی و مدیریت چندگانه با این موضوعات هم مورد تایید اعضا بود.

.

2. بحران آب

بحران آب در قزوین به دو شکل آلودگی و کمبود آب مطرح است که آلودگی‌های ناشی از آلاینده‌های صنعتی در بند قبلی اشاره شد.

دشت قزوین با وسعت 443 هزار هکتار به دلیل داشتن زمین‌های وسیع و حاصلخیز به عنوان قطب کشاورزی کشور مطرح است. دو سوم از خاک این دشت حاصلخیز مناسب فعالیت کشاورزی است و بیشتر خاک آن از نوع درجه 1 و 2 است. بحران آب جدی است و مدیریت ناکارآمد این مسئله را تشدید کرده است. استفاده بی‌رویه و نادرست از آب‌های زیرزمینی با احداث چاه‌های غیرمجاز و مجاز در سال‌های گذشته منابع آب‌های زیرزمینی را به مرز بحرانی تقلیل داده است. کاهش نزولات جوی بحران آب را تشدید کرده است. با توجه به اینکه آب مورد نیاز بخش قابل توجهی از اراضی کشاورزی استان (بیش از 60 هزار هکتار با 30 هزار بهره‌بردار)، از طریق آب سد طالقان تأمین می‌شود، کاهش ذخیره این سد در سال جاری و انتقال بخشی از آب آن به تهران، نگرانی جدی کشاورزان را در پی داشته و به نظر برخی از کارشناسان حاضر، بخش قابل توجهی از اراضی کشاورزی استان در این خصوص مشکل جدی خواهند داشت. به نظر برخی از کارشناسان در پی عدم واکنش و توجه مناسب به کمبود آب در دشت قزوین نابودی این دشت دور از واقعیت نیست.

.

3. تخریب منابع طبیعی و باغستان‌ها

از دیگر مسائل زیست محیطی استان قزوین عدم توجه به محیط‌زیست و تخریب منابع طبیعی از جمله باغستان‌های قزوین و تغییر کاربری آن‌ها با اجرای پروژه‌های ضعیف و بدون کارشناسی است که باعث تشدید آلودگی‌های زیست محیطی شده است.

.

جمع‌بندی

با توجه به نظرات ارائه شده در جلسه، به نظر می‌رسد سومدیریت در برنامه‌ریزی و عدم آینده‌نگری در نحوه بهره‌برداری از سرمایه‌های طبیعی و خدادادی در مناطق مختلف کشور از جمله استان قزوین حوزه‌هایی چون آب، خاک و هوا را تبدیل به «مسئله» کرده است و اگر برای حل این مسائل و معضلات راهکار تخصصی در گستره کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت اندیشیده نشود، این «مسائل» تبدیل به «بحران» و در آینده‌ای نه‌چندان دور «تهدیدی» برای سیستم مدیریتی خواهد شد. بدین منظور اتاق فکر بر خود فرض می‌داند تا با دعوت از صاحب‌نظران در جلسات تخصصی، به ارائه راهکار بپردازد.

ج

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.