1. حوزه‌های سیاستی
  2. >
  3. سیاست بهداشت و سلامت

نوع مطلب: خلاصه سیاستی

9 بهمن 1393 ساعت 12:04 شماره مسلسل: 5500052

سزارین و سیاست‌های جمعیتی جدید در ایران

سزارین و سیاست‌های جمعیتی جدید در ایران

در ایران، میانگین نرخ سزارین کل 35% می‌باشد که برای مناطق شهری و روستایی به ترتیب 41% و 25% است و برای 9 استان کشور بالای 45% می‌باشد که در بعضی از این استان ها به 56.8% نیز می‌رسد. این در حالی است که بیشتر جمعیت کشور حدود 60% آن در شهرها هستند و از این جمعیت شهری حدود 70% آن در کلان شهرها متمرکز شده است. بنابراین نرخ سزارین در ایران بسیار بالاتر از استاندارد پیشنهادی سازمان جهانی بهداشت (15 درصد در سال 2010) و نرخ آن در کشورهای توسعه یافته است.



در سه دهه اخیر نرخ رشد، جمعیت ایران از 3.9 به 1.3 درصد و نرخ باروری از 6.5 به 1.6 درصد رسیده است؛ در حالی که طبق برنامه پیش‌بینی‌شده برای سال 2012، باید نرخ باروری به 2.2 درصد می‌رسید. لذا سیاست‌های جمعیتی در چند سال اخیر با تأکید رهبر ایران، به سمت افزایش میزان نرخ باروری با شعار حداقل دو فرزند تغییر یافته است.
در ایران، میانگین نرخ سزارین کل 35% می‌باشد که برای مناطق شهری و روستایی به ترتیب 41% و 25% است و برای 9 استان کشور بالای 45% می‌باشد که در بعضی از این استان ها به 56.8% نیز می‌رسد. این در حالی است که بیشتر جمعیت کشور حدود 60% آن در شهرها هستند و از این جمعیت شهری حدود 70% آن در کلان شهرها متمرکز شده است(1). بنابراین نرخ سزارین در ایران بسیار بالاتر از استاندارد پیشنهادی سازمان جهانی بهداشت (15 درصد در سال 2010) و نرخ آن در کشورهای توسعه یافته است (2، 3).
تکرار سزارین، دارای عوارض و خطرات زیاد و بسیار جدی می‌باشد(4). نرخ مرگ و میر در سزارین 3 برابر زایمان طبیعی است. لذا عموماً بیش از 2 سزارین مکرر برای خانمها مطلوب نیست و پزشکان تمایلی برای انجام بیش از 2 بار سزارین برای یک نفر ندارند، به همین دلیل بسیاری از سزارین‌ها در فرزند دوم و نهایتاً سوم به توبکتومی (عقیم سازی زنان) منجر می‌شود(5، 6). ناهنجاری‌های جفتی، پارگی رحم، افزایش خونریزی و عفونت و یا حتی مرگ مادر از جمله سایر پیامدهای تهدیدکننده سزارین است که نیاز به مراقبت مادر را دو چندان می‌کند(7). به هر حال بالا بودن نرخ سزارین ضایعات زیادی را برای جمعیت کشور به دنبال دارد و تهدیدی جدی برای سلامت مادر و نوزاد محسوب می‌شود(8).
سزارین، یکی از علل کاهش نرخ باروری (فرزند‌آوری) در کشور است و تأثیر مستقیمی بر کاهش تعداد فرزندان دارد(9). از سوی دیگر، شاخص توسعه یافتگی روی سزارین تاثیر دارد؛ به نحوی که زنانی که در مرکز استان متولد می‌شوند نسبت به زنان شهری و زنان شهری نسبت به زنان روستایی تمایل بیشتری به انجام سزارین دارند(7) و در استان‌های کمتر توسعه یافته نرخ سزارین کمترین میزان را دارد(10). براساس مطالعات و گزارشات، نرخ بالای سزارین در سال های اخیر، به دلیل اندیکاسیون‌های درمانی نبوده، بلکه بیشتر جنبه انتخابی به خود گرفته است(11، 12، 3). دلایلی همچون ترس از درد زایمان طبیعی، توصیه پزشک و یا سطح بالای اقتصادی خانواده مواردی از این جمله می‌باشند(17، 14، 13). البته در این میان، نباید افزایش بار اقتصادی تحمیل شده بر خانواده و جامعه (8، 9) را نادیده گرفت. لازم به توضیح است که میزان توسعه ‌افتگی بر کاهش میزان نرخ رشد و باروری نیز تأثیر دارد(10) لذا تعیین‌کننده‌های توسعه اجتماعی و اقتصادی موجب افزایش سزارین و کاهش نرخ باروری می‌شود و افزایش سزارین خود موجب تشدید کاهش باروری می‌گردد.Shape 738

با توجه به مطالب ذکر شده سوال این است که با تغییر سیاست‌های جمعیتی کشور ایران جهت افزایش تعداد موالید به خصوص در شهرهای بزرگ که نرخ سزارین خیلی بالاست، چگونه باید درخصوص سزارین رفتار نمود؟ به نظر می‌رسد در این راستا یکی از مؤلفه‌های برنامه سلامت خانواده و اصلاح مدیریت جمعیت ایران تعدیل مؤثر نرخ سزارین می‌باشد؛ در غیر اینصورت احتمالاً تحقق اهداف برنامه و سیاست‌های جمعیتی جدید مبنی بر افزایش باروری در ایران از 1.6 به 2.2 درصد ممکن نخواهد بود.
مطالب گفته شده نشان می‌دهد افزایش نرخ سزارین با کاهش میزان فرزند آوری همراه است که هر دوی آنها تحت تأثیر شاخص‌های توسعه یافتگی، میزان تحصیلات، اشتغال بانوان و سایر موارد اقتصادی و اجتماعی می‌باشد. بنابراین اگر قرار است در راستای سیاست‌های جمعیتی جدید در ایران، نرخ سزارین کاهش یابد؛ علاوه بر انجام مداخلات درمانی و نظام تعرفه‌گذاری مناسب، پوشش هرچه بهتر بیمه‌ها و کاهش تقاضای القایی از طریق رایگان کردن زایمان طبیعی، انجام اقداماتی همچون افزایش آگاهی و دانش سلامت بانوان در این زمینه و مداخله در نظام ارزشی و ساختاری پیرامون نقش مادری یا فرزندپروری لازم به نظر می‌رسد. البته در این راستا، توجه به خدمات سلامت باروری در مراکز ارائه دهنده این خدمات، همچون برنامه‌ریزی مناسبی جهت افزایش آگاهی زنان باردار درخصوص انتخاب نوع زایمان در مشاوره های قبل از زایمان، ارائه تسهیلات زایمانی مناسب، آموزش فاصله‌گذاری‌ مطلوب برای بارداری در راستای بهبود مدیریت برنامه سلامت باروری و فرزندآوری نباید مورد غفلت قرار گیرد.

منابع
1. www.amar.org.ir
2. World Health Organization. Appropriate technology for birth. Lancet 1985; 2: Page 436–437.
3. Ghooshchian S, Dehghani M, Khorsandi M, Farzad V, The role of fear of pain and related psychological variables in prediction of cesarean labor, Arak Medical University Journal (AMUJ), 2011; 14(56): Page 45-54.
4. perinatal mortality, women's satisfaction, to normal delivery methods. Guilan Uni of Med Sci J, 12(46): 69-75.instrumental vaginal birth, uterine rupture, postpartum haemorrhage, abnormal cardiotocography, women's pyrexia, dystocia and neonatal neurological morbidity.
5. http://www.tabnak.ir/fa/news/422773
6. http://kayhan.ir/fa/news/20258
7. Movahed M , Enayat H, Ghaffarinasab E, Alborzi S, Mozafari R, Related Factors to Choose Cesarean Rather than Normal Delivery among Shirazian Pregnant Women, Journal of Fasa University of Medical Sciences, Aug 2012, Vol.2, No.2, Page 78-83.
8. Naseh N, Khazaie T, Kianfar S, Dehghan R, Yoosefi S, Prevalence of Cesarean and its complications in women referring to Vali-e-Asr hospital, Modern Care Journal, Volume 7, Number 1 and 2, 2010, Page 12-18.
9. Karamouzian M, Sharifi H, Haghdoost A.A, Iran’s shift in family planning policies: concerns and challenges, Int J Health Policy Manag 2014, 3(5), 231–233.
10. Amiri Farahani L, Abbasi Shavazi M.J, Caesarean Section Change Trends in Iran and Some Demographic Factors Associated with them in the Past Three Decades, Journal of Fasa University of Medical Sciences l Autum 2012, Vol.2, Issue.3, Page 127-134.
11. Sharifizad M, Khodakaram N, Jannesari Sh, Akbarzadeh A, The Outcomes of Natural Childbirth and C-Section on the Mother and Infant's Health in Selected Hospitals in Tehran, Ofogh-e-Danesh. GMUHS Journal. 2012, Vol. 18, No.2, Page 5-12.
12. Bolbol Haghighi N, Ebrahimi H, Ajami M.E, The comparison of plenty of Natural Vaginal Delivery and Caesarean and it’s reasons in Shahrood (2001), Journal Reproduction & Infertility, 2002, 3(10), Page 50-58.
13. The Imagine of Natural Vaginal Delivery and Caesarean’ pain and tendency to Natural Vaginal Delivery in Pregnant women Referred to Kerman university of medical sciences clinics, The Iranian journal of obstetrics, gynecology and infertility, Volume 7, Issue 14, 2011, Page 44-50.
14. Dehghani L, Mehrolhasani N, Rastad H, Ebrahimi M, Motamed Jahromi M, Factors Influencing Cesarean Delivery in Women Referring to the Women's Pregnancy Clinic in Bam, Iran, Journal of health and development, Kerman university of medical sciences, Vol 1, No 3, 2012, Page 237-243.
15. Mohammaditabar S, Kiani A, Heydari M (2009). The survey on tendencies of Primiparous women for selecting the mode of delivery. Ba-bol Uni of Med Sci J, 11(50): 54-59.
16. Faraji Dor Khaneh R, Zahiri S, Farjad B (2003). Knowledge and Attitudes of pregnant women to normal delivery methods. Guilan Uni of Med Sci J, 12(46): 69-75.
17. Azami-aghdash S, Ghojazadeh M, Dehdilani N, Mohammadi M, Asl amin abad R, Prevalence and Causes of Cesarean Section in Iran: Systematic Review and Meta-Analysis, Iranian J Publ Health, Vol. 43, No.5, May 2014, pp.545-555.

استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.
متون سیاستی منتشر شده در شمس، بیانگر دیدگاه نویسندگان بوده و لزوما نظر این شبکه نیست.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.
حامد جعفری

22 بهمن 1393 ساعت 23:58

سلام سوال : طبق نظر کارشناسان ایران ظرفیت بیست و پنج میلیون نفر از نظر منابع آبی ( اب کشاورزی ،آب شرب ، آب مورد نیاز جهت فضای سبز ) دارد، کشور پهناوری مثل استرالیا هم حدود بیست و پنج میلیون جمعیت دارد حال سوالی که برای تمام اقشار جامعه مطرح است این همه اصرار جهت افزایش جمعیت به چه دلیل است ؟