1. اولویت‌های سیاستی
  2. >
  3. مدیریت آب

نوع مطلب: خبر

10 آبان 1393 ساعت 16:05

آب باید تبدیل به گفتمانی اجتماعی شود!

آب باید تبدیل به گفتمانی اجتماعی شود!

بحران آب، خشکسالی، پایین آمدن سطح سدها، ضرورت صرفه‌جویی در مصرف آب و .... این‌ها واژه‌هایی هستند که طی ماه‌های اخیر، بارها از سوی مسئولان و کارشناسان در راستای اشاره به شرایطی که کشور ازنظر آبی در آن قرار دارد، مورد استفاده قرارگرفته‌اند. گفته می‌شود کشور ما وارد یکی از خشک‌ترین دوره‌های تاریخ خود شده است و در صورت مدیریت نشدن این بحران بصورت صحیح، در آینده‌ای نزدیک با مشکل‌هایی به‌مراتب وخیم‌تر روبرو خواهد شد. از زمان جدی شدن این بحران تاکنون، اقدام‌های بسیاری در راستای افزایش آگاهی عمومی و همچنین دستیابی به راهکارهایی در راستای تسهیل گذر از این بحران آبی صورت گرفته است. ولی به گفتة بسیاری از کارشناسان، این اقدام‌ها کافی و مؤثر نبوده است و حتی در شرایط بحرانی‌ای که در تابستان گذشته تجربه کردیم، مورم را تشویق به‌صرفه جویی خودآگاهانة آب نکرد. یکی از مهم‌ترین اقدام‌هایی که طی هفته‌های گذشته و در راستای آگاهی بخشی در خصوص بحران آب صورت گرفته، همایش‌هایی است که با عنوان «آب، فرهنگ و جامعه» برگزار می‌شود.

نشست‌های «آب، فرهنگ، جامعه»، که با شعار «باید دربارة آب گفتگو کنیم» و به همت چهار نهاد مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری، انجمن جامعه‌شناسی ایران، انجمن مطالعات فرهنگی و ارتباطات و اندیشکدة تدبیر آب ایران طراحی‌شده است، قرار است در چهارده جلسه تا پایان سال 93 برگزار شود و در جریان آن، جنبه‌های مختلف بحران آب، عوامل بروز و راه‌های برون‌رفت از آن موردبررسی قرار گیرد. در نخستین جلسه از این نشست که 16 مهرماه برگزار شد، دکتر «محمدجواد قانعی راد» رییس انجمن جامعه‌شناسی ایران و از بانیان برگزاری این نشست، اصلی‌ترین هدف برگزاری آن را تبدیل مسئلة آب، به بحث و گفتگویی اجتماعی عنوان کرد.

در همین راستا، چهارشنبه گذشته، سالن مطهری دانشکدة علوم اجتماعی دانشگاه تهران، شاهد حضور جمع قابل‌توجهی از افرادی بود که برای شرکت در دومین جلسة این نشست در این مکان حضور یافته بودند. در این نشست، مدیریت جلسه بر عهدة دکتر «محمد فاضلی» معاون پژوهشی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری بود و سخنرانان آن نیز «مهندس انوش نوری اسفندیاری»، فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد رشتة اقتصاد کشاورزی از دانشگاه فرد وی آمریکا، مشاور مهندسان شرکت مهاب قدس، مؤلف سه کتاب و ترجمه در حوزة آب و از اعضای اندیشکدة تدبیر آب ایران، «مهندس عباسقلی جهانی»، دارای مدرک کارشناسی ارشد منابع آب از دانشگاه تهران، مدرس حوزة آب‌شناسی، مدیر بخش منابع آب و امور سدسازی شرکت مهندسی مهاب قدس، عضو سابق دفتر بررسی‌های منابع آب وزارت نیرو، «محمدحسین شریعتمدار»، کارشناس زراعت و دارای سابقة فعالیت در وزارت جهاد کشاورزی، «جعفر غفاری شیروان»، کارشناس ارشد مهندسی آب و کارشناس استاندارد حوزة آب و دارای سابقة فعالیت در سازمان برنامه‌وبودجه و «مهرداد محمد پور»، کارشناس مهندسی عمران آب و دارای سابقة فعالیت به عنوان مدیرعامل شرکت‌های بهره‌برداری از شبکه‌های آبیاری و زه کشی و همچنین مدیرعامل شرکت آب منطقه 9 بودند و در حال حاضر مشاور معاون آب و آبفای وزارت نیرو و عضو دبیرخانة شورای عالی آب بودند.

اصلاح مدیریت در کنار حرکت اجتماعی، راه برون‌رفت از بحران آب

نخستین سخنران این نشست، انوش اسفندیاری بود. او که خود از اعضای اندیشکده ی تدبیر آب ایران و از بانیان برگزاری این نشست‌های چهارده‌گانه است، سخنان خود را با تأکید بر سیاست‌های مدیریت آب در ایران آغاز کرد. اسفندیاری گفت: : ما در سال آخر برنامة پنجم توسعه هستیم و تدارک برنامة ششم نیز در دست انجام است. ما در این نشست در تلاش هستیم نگرش و رویکردی جدید را مطرح کنیم و سیاست‌هایی را که ممکن است در برنامة ششم نیز جای داشته باشد نقد سازنده کنیم.

او با ذکر اینکه سخنانش بر چند محور اصلیِ آب، جامعه و توسعه، بحران آب در کشور، اسناد چاره‌اندیشی آب و سیاست‌ها و نتیجه‌گیری استوار خواهند بود ادامه داد: رابطة چرخة آب با جامعة بشری را می‌توان در سه دستة انواع بهره‌برداری‌ها، انواع مخاطرات و سوانح طبیعی و خدمات زیست‌محیطی جای داد. جوامع انسانی در راستای مدیریت این سه نوع جنبه، ساختارهای مختلفی را طراحی و ایجاد می‌کنند. از همین رو مدیریت آب نقشی بسیار کلیدی در اجرایی شدن سیاست‌های آب نظیر سلامت بهداشت، کشاورزی و امنیت غذایی، تولید انرژی، فقرزدایی و سرمایه‌های عمومی دارد. این مدیریت را می‌توان هم فرصت و هم تهدید دانست. نحوة اجرایی شدن این مدیریت بسیار مهم است و بنا به چگونگی آن، می‌توان به مدیریت آب به چشم فرصت و تهدید نگاه کرد.

به گفتة اسفندیاری، بروز مشکل‌های زیست‌محیطی در قرن بیستم که بیش از هر چیز ناشی از برداشت نادرست این منابع است، ضرورت توجه هرچه بیشتر به مدیریت مصرف آب را مشخص کرد و کشورهای مختلف را به فکر چاره‌اندیشی در این خصوص انداخت. تلاش کشورهای مختلف در راستای مدیریت منابع آبی که با عنوان‌هایی نظیر مدیریت یکپارچة آب نیز شناخته می‌شود دستاوردهای متفاوتی را در بر داشته است و نهاد GWP (نهاد مشارکت جهانی آب)، این تلاش‌ها و نتایج مثبت یا منفی آن‌ها را در طیفی گسترده دسته‌بندی کرده است. در این دسته‌بندی، کشورها در سه دستة قرمز(شرایط بحرانی)، زرد و نارنجی(در حال خروج از محدودة خطر) و آبی(سالم و مناسب) جای داده‌ شده‌اند. کشورهای منطقة قرمز از سال 2000 در به فکر توسعة پایدار منابع آب افتاده و به چاره‌اندیشی در این خصوص پرداخته اند. پیش‌بینی می‌شود این کشورها که در ردة کشورهایی با درآمد متوسط جای دارند تا سال 2025 با اتکا به برنامه‌های خود به منطقة نارنجی برسند. کشورهای با درآمد متوسط که در طیف نارنجی قرار دارند تا سال 2025 وارد طیف زرد و به مرور از آن خارج خواهند شد. دستة سوم کشورهای عضو سازمان همکاری توسعه هستند که برنامه ریزی آن‌ها برای خروج از بحران از سال 1950 آغاز شده است و در سال 1975 به نقطة زرد رسیده‌اند و تا سال 2000 به منطقة آبی رسیده‌اند.

به گفتة اسفندیاری، این نمودار بیانگر جدی بودن بحران آب برای کشورهای کم‌درآمد و لزوم برنامه‌ریزی قوی در این خصوص است؛ چراکه خروج از این شرایط ممکن است دهه‌ها زمان ببرد.

لزوم اجتماعی شدن مسئلة آب و بهره‌برداری از مردم به‌عنوان یکی از سه رکن اصلی حکمرانی در عرصه‌های مختلف، از دیگر مواردی بود که اسفندیاری به آن اشاره کرد. این امر در نخستین جلسة نشست نیز بسیار موردتوجه بود و همة سخنرانان نشست بر آن تأکید داشتند. اسفندیاری در این خصوص گفت: درک عوامل مؤثر بر چرخه و مدیریت آب طی دهه‌های گذشته بسیار موردتوجه بوده است و بررسی آن نشان داده است که سیستم‌های اجتماعی و سازوکارهای مؤثر بر چرخة آب فراتر از مدیریت آب است و ضروری است که سیاست‌های این حوزه از بُعد اجتماعی مورد بررسی قرار گیرند. این سیستم ها که با عنوان نظام حکمرانی آب شناخته می‌شوند، بخش‌های متعددی در بدنة اجرایی کشور را شامل می‌شود.

لو در بخش بعدی سخنان خود به چگونگی بروز بحران آب و راه‌های برون‌رفت از آن اشاره داشت. او گفت: طی دو سال گذشته ما صحبت‌های متعددی را از زبان مقامات رسمی شنیده‌ایم و آن‌ها صراحتاً به وجود بحران و خطر در حوزة آب اشاره‌کرده‌اند. صحبت‌های مقامات برگرفته از شاخصی است که سارمان ملل آن را با عنوان نسبت بحران آب می‌شناسد و این شاخص از نسبت میزان آب برداشت‌شده به آب تجدید پذیر ضرب در 100 به دست می‌آید. کشور ما در گزارش‌های سازمان ملل در منطقة قرمز قرار دارد؛ به این معنی که در کشور ما بیش از 40 درصد منابع آب تجدید پذیر در آن برداشت می‌شود و در شرایط خطر قرار دارد. کشور ماسال‌ها است که در این منطقه قرار داشته است.

اسفندیاری با اشاره به اهمیت برنامه‌های پنج‌سالة توسعه به‌عنوان سندهایی مهم در مدیریت اجرایی کشور در حوزه‌های مختلف گفت: تنها یک سال دیگر از برنامة پنجم باقی‌مانده است. در این برنامه، سازمان‌دهی به‌طور مشخص بر روی حوزة آبریز متمرکز بوده است. ولی با نزدیک شدن به پایان این برنامه شاهد هستیم که اقدام قابل‌توجهی در این خصوص صورت نگرفته است. هدف‌هایی نظیر شامل ارزش آب، بهره‌وری آب و تعادل بخشی که در این برنامه‌ها در دستور کار قرار داشته‌اند نیز به سرانجام نرسیده‌اند. علاوه بر این جای خالی هدف‌گذاری در حوزه‌هایی نظیر جنبه‌های معیشتی و اجتماعی آب، توجه به خطرات و سوانح طبیعی آب، توجه به جنبه‌های زیست‌محیطی.

او بخش پایانی سخنان خود را به نتیجه‌گیری اختصاص داد و گفت: ما سیاست‌گذاری‌ها و هدف‌های خوبی در این زمینه داشته‌ایم. ولی متأسفانه موفق به اجرای آن نشده‌ایم. دلیل اصلی آن این است که مسئلة آب تبدیل به گفتمانی اجتماعی نشده است.

او در خصوص بررسی چرایی عدم موفقیت در تبدیل آب به گفتگو و دغدغه‌ای اجتماعی گفت: دلایل احتمالی را می‌توان از چند زاویه موردبررسی قرارداد. برخی افراد اعتقاددارند که از اصول برنامه‌ریزی به‌خوبی استفاده‌نشده است و ما باید با مجموعه‌ای متمرکزتر و با بهره‌گیری از مدیران شایسته و سیاست و زمان‌بندی و برنامه‌ریزی دقیق به این هدف می‌رسیدیم. عده‌ای نیز می‌گویند وجود هدف‌هایی پنهان و سهل‌الوصول نظیر استحصال حداکثری از منابع آب و انتقال آب از دوردست برای متعادل کردن سرانة آب‌های تجدید پذیر تر، باعث شد تا این هدف در حاشیه قرار بگیرد.

به گفتة او، همچنین بی‌تفاوتی عمومی و نبود باور به این هدف‌ها و نبود هنجارهای پشتیبانی‌کننده نیز در اجتماعی نشدن این مقوله تأثیرگذار هستند. علاوه بر این، هدف‌گذاری‌ها تنها از مکانیزم دستور و بخشنامه‌ای پیروی کرده‌اند و هدف‌گذاری‌های این حوزه همواره در پشت درهای بسته اتفاق افتاده‌اند.

لزوم اصلاح رویکردهای گذشته در کنار نگاه سازنده به آینده

سخنران بعدی نشست، مهندس عباسقلی جهانی بود. او نیز با تأکید بر اینکه صحبت‌های مطرح‌شده در نشست، تنها به آسیب‌شناسی بحران آب اختصاص دارد و هدف به‌هیچ‌وجه زیر سؤال بردن شخص یا نهادی خاص نیست، صحبت‌های خود را در چهار محور اصلی دسته‌بندی کرد:

- مروری بر اسناد بالادستی در سطح ملی و عملکرد بخش آب در رابطه با این اسناد

- مروری بر اسناد بالادستی در بخش بین‌المللی و عملکرد بخش آب در رابطه با این اسناد

- نگاهی به برخی از کمیت‌ها در خصوص عملکرد بخش آب به‌طور نقادانه

جهانی در توضیح بخش نخست گفت: در خصوص اسناد بالادستی من به 3 سند اشاره خواهم کرد. اصلی‌ترین این اسناد، قانون توزیع عادلانة آب است. این قانون که در راستای مدیریت و تمشیت آب در کشور وضع شده، ضررهای بسیاری را به مدیریت آب کشور وارد کرده است. اسناد بعدی، سیاست‌های درازمدت مصوب دولت در سال 1382 و سیاست‌های مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام است.

جهانی ادامه داد: در خصوص قانون توزیع عادلانة آب، تنها می‌توان به دو جمله اکتفا کرد. این قانون تمرکز کامل کلیة امور آب کشور را در دستان دولت قرار داد. همچنین این قانون، سرمایه های اجتماعی و نحوة استفاده از آن‌ها در راستای تمشیت امور آب کشور را به‌کلی نادیده گرفته است. نتیجة چنین قانونی وضعیتی است که امروز در حوزة مدیریت آب شاهد آن هستیم. این قانون به عنوان یک سند بالادستی شرایطی را ایجاد کرده که ما سرمایه‌های اجتماعی را از دست بدهیم و با حاکم کردن برنامه‌ریزی متمرکز دولتی، باعث شده ارتباط منطقی‌ای نیز میان این دو گروه حاکم نشود.

جهانی همچنین در خصوص مصوبات مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: ما عادت داریم سیاست‌ها را تصویب کنیم، ولی در خصوص تحلیل و نحوة تبدیل آن‌ها به برنامه‌های قابل‌اجرا، هیچ چاره‌اندیشی‌ای نداریم. در یکی از فرازهای این مصوبه گفته شده: ایجاد نظام جامع مدیریت در کل چرخة آب بر اساس اصول توسعة پایدار و آمایش سرزمین در حوزه‌های آبریز کشور. این جمله بسیار زیبا و کامل است ولی عملکرد نظام جامع مدیریت آب در خصوص اجرای این هدف، به‌هیچ‌وجه درست نبوده است. هر یک از این کلمات نهفته در دل این جمله اگر عملی می‌شوند، به بحران آب نمی‌رسیدیم.

او ادامه داد: از دیگر موارد مندرج در این سند می‌توان به ارتقای بهره‌وری و توجه به ارزش‌های اقصادی، امنیتی و سیاسی آب اشاره کرد. نگاهی به عملکردهای مدیریتی در حوزة آب بیانگر آن است که در این خصوص 80 درصد ضعف و فقدان وجود دارد. در سند سوم نیز راهبردهای توسعة منابع آب ذکر شده است. در این سند به مواردی نظیر رعایت ظرفیت تحمل حوزه‌های آبریز در برنامه‌های توسعه، کاهش سهم بخش کشاورزی از 92 به 87 درصد و دو برابر نمودن بازدهی هر مترمکعب آب در کشاورزی اشاره شده است؛ وای هیچ‌یک از این هدف‌ها محقق نشده‌اند.

جهانی در ادامه با ابراز تأسف از اینکه حتی طرح‌های خوب و مثبت ما نیز در مرحلة کلمات زیبا باقی‌مانده‌اند و اجرایی نمی‌شوند گفت: هیئت دولت بارها راهکارهای مثبتی را در این حوزه ارائه داده است. ولی باز هم اگر ما به آن راهکارها بپردازیم خواهیم دید که ما تنها در مرحلة کلمات زیبا مانده‌ایم و وارد عمل نشده‌ایم. به‌طور مثال یکی این راهکارها بر محورهایی نظیر تقویت مبانی تصمیم‌گیری بر اساس مشارکت ذی‌نفعان در حوزه‌های آبریز، تدوین لایحة جامع آب کشور یا مدیریت جامع و توأمان عرضه و تقاضا تأکید دارند؛ این در حالی است که ما هیچ‌یک از این حرکت‌ها را اجرایی نکرده‌ایم و لایحة جامع آبی که اکنون ارائه شده نیز در قالب پیش‌نویس و دارای نواقص و اشکالات بسیار زیادی است.

او در بخش بعدی به ارائة توضیح در خصوص اسناد بالادستی بین‌المللی پرداخت و سند ریو+20 (که در سال 2012 و باگذشت 20 سال از کنفرانس ریو نوشته شد) و خود بیانیة ریو (که در سال 1992 تنظیم شد) را به عنوان دو نمونه از مهم‌ترین این اسناد ذکر کرد. جهانی گفت: هر دوی این اسناد به امضای مقامات رسمی و عالی رتبة کشورمان رسیده است و بنابراین اجرای آن‌ها نوعی تعهد بین‌المللی محسوب می‌شود.

جهانی ادامه داد: ما در عمل به کنفرانس ریو نیز ناموفق عمل کرده‌ایم. کشورهای امضا کنندة این سند متعهد هستند به دستور کارهای ذکر شده در فصل مربوط به آب(فصل 18) عمل کنند. از میان این دستور کارها می‌توان به موردهایی نظیر توسعه و مدیریت یکپارچه، ارزیابی منابع آب، حفاظت از منابع آب و اکوسیستم‌های آبی، تأمین آب شرب سالم و سامانه‌های دفع بهداشتی، آب و توسعة شهری، اثرات تغییر اقلیم در مدیریت بحران و ... اشاره کرد. نگاهی به سیاست‌های ما نشان می‌دهد ما متأسفانه در این موارد نیز قوی عمل‌نکرده‌ایم.

جهانی در این بخش از سخنان خود، به برداشت ناصحیح از دورة مدیریت عرضه و نگاه تزئینی به محیط زیست به عنوان دو اشتباه استراتژیک که در صورت اصلاح آن‌ها می‌توان به آیندة آب در کشور امیدوار بود اشاره کرد. او توضیح داد: ما تصور کرده‌ایم همة مشکلات آبی کشور از طریق عرضة آب قابل‌رفع است. علاوه بر این، نگاه حاکم بر این بخش که مبتنی بر مثبت بودن مدیریت عرضة آب بوده است، سبب شده تا هیچ تدارکی در خصوص تبعات منفی مدیریت اتخاذ نشود؛ عاملی که گذر از مدیریت عرضه به تقاضا را نیز با مشکلات متعددی روبرو کرده است.

او در پایان به ارائة راهکارهایی در این خصوص پرداخته و گفت: پارادایم‌های حاکم بر مدیرت آب درگذشته شامل بخشی نگری، تک تخصصی، تصمیم‌گیری متمرکز، برنامه‌ریز نقطه‌ای و ... بوده است. در صورتی که بخواهیم از شرایطی که تحت تأثیر عمل به چنین سیاست‌هایی بروز کرده خارج شویم باید اقدامات مقابل آن‌ها نظیر نگرش و یکپارچه سیستماتیک، چندتخصصی گرایی، ملاحظة ارزش‌های اجتماعی و زیست‌محیطی، تعامل دوسویه، برنامه‌ریزی حوزه‌ای و یکپارچگی منابع طبیعی و لحاظ اثرات متقابل آن‌ها را در دستور کار قرار دهیم.

اسفندیاری و جهانی سخنرانان اصلی این نشست بودند و قرار بود سایر سخنرانان با استناد به مبحث‌های مطرح‌شده در بخش نخست، سخنان خود را محوربندی کنند.

در همین راستا، «جعفر غفاری شیروان» که خود بیش از ده سال در سازمان برنامه‌وبودجه فعالیت داشته، به اسناد برنامة توسعه و طرح‌های پیش‌بینی‌شده در این برنامه‌ها در خصوص آب اشاره کرد و گفت: بسیاری از اهداف مذکور در این اسناد محقق نشده است و ما هنوز در این حوزه نیاز به سندهای مشترک اجرایی داریم؛ ولی مشکل اصلی در این خصوص این است که ذی‌نفعان و نهادهای مردمی و نقشی که قادر هستند ایفا کنند، هرگز در این سندها موردتوجه نبوده‌اند. طبیعی است که در سایة عدم مشارکت این دو گروه، اسناد بالادستی هرچقدر هم متعالی و درست، اجرایی نخواهند شد.

او ادامه داد: ما حتی شاهد هستیم در سیر تحولات قانونی و در قانون توزیع عادلانة آب، قوانین به شکلی عمل می‌کنند که نتیجه‌ای عکس در بردارند. اقداماتی نظیر مجاز کردن چاه‌های آب غیرمجاز که بیانگر وجود به‌هم‌ریختگی و نبود ارزیابی درست از عرضه و مصرف است. نکتة دیگر این است که ما در حوزة آمار و اطلاعات نیز با نقص‌های بسیاری روبرو هستیم و همچنین کارهای تحقیقاتی درستی در این خصوص صورت نگرفته است.

لزوم اجتماعی شدن مقولة آب و مشارکت مردمی در این حوزه، در سخنان شیروان نیز جزو محورهای اصلی بود. او گفت: باید دید چگونه می‌توان ذی‌نفعان و نهادهای مردمی را در این حوزه مشارکت داد. ما از مسائل اجتماعی غافل هستیم. برای مثال خود چاه داران می‌توانند در مدیریت دشت‌ها همکاری داشته باشند. حکمرانی آب باید مشارکتی باشد و در غیر این صورت قادر به موفقیت در این راه نخواهیم بود. ولی متأسفانه ما هرگز در این خصوص موفق نبوده‌ایم.

به گفتة شیروان، اگر بتوانیم در حکمرانی آب تحول ایجاد کرده و مدیریت آب را جامعه‌محور کنیم، ممکن است موفق شویم. علاوه بر این، قوای سه‌گانه باید به اجماعی درست در این خصوص برسند. ما شاهد بوده‌ایم که طرح جامع بارها به‌روز شده است ولی تاکنون اجرایی نشده است. به‌علاوه، مصرف ما چیزی نزدیک به 3 برابر منابع زیستی کشور است. یعنی ما علاوه بر استفاده از ذخایر زیستی تجدیدشونده، اقدام به واردکردن منابع بیشتر از سایر قسمت‌های کرة زمین نیز می‌کنیم. ما باید با تجارت صحیح آب مجازی و ساماندهی منابع زیستی، به پایداری منابع برای سایر نسل‌ها بیندیشیم.

حسین شریعتمدار و مهرداد محمدپور نیز محورهای مشابهی را در سخنان خود موردتوجه قراردادند.

شریعتمدار که خود سابقة فعالیت در وزارت کشاورزی را در کارنامه دارد و از نزدیک به مسئله‌های و دغدغه‌های این حوزه آشنا است، بر این نکته که کمک گرفتن از خود مردم در حوزة مدیریت آب می‌توان بسیار مفید بوده و بسیاری از مشکل‌ها را رفع کند تأکید کرد.

او گفت: سیاست عدم مداخلة مردم در تصمیم‌گیری‌هایی که متعلق به آن‌ها بوده از جمله آب، از دهة 40 اجرایی شده است. حالا بعد از نیم قرن ما می‌خواهیم آن‌ها برگردند. بدون شک این کار ساده‌ای نیست. پیکرة جامعه و دولت، یکی از موانع این کار است و دولت و حکومت تصور می‌کنند مردم ناتوان هستند. متأسفانه حتی در میان نخبگان کشور این تصور وجود دارد که مردم و حتی کشاورزان چیزی از مسائل مربوط به آب نمی‌دانند. این در حالی است که بسیاری از کشاورزان ما ازلحاظ دانش علمی در سطح بسیار بالایی قرار دارند. مشکل اصلی این است که ما راهکار حضور مردم و ذی‌نفعان در عرصه‌هایی که مربوط به خود آن‌ها است را پیدا نکرده‌ایم. همین آب قنوات که تا پیش از سال 44 در دست مردم بود توسط خود آن‌ها مدیریت می‌شد و آن‌ها اجازة مخدوش شدن حریم چاه‌ها و قنوات را نمی‌دادند.

رویکرد تازة وزارت نیرو در برنامة ششم توسعه

محمدپور نیز که به عنوان نمایندة وزارت نیرو در این نشست حضور داشت، ضمن اذعان به کم‌کاری‌های صورت گرفته از سوی این وزارتخانه در خصوص بهره‌برداری از مشارکت مردم و ذی‌نفعان در مدیریت آب، به رویه‌های جدید پیش‌بینی‌شده در برنامة ششم توسعه اشاره کرد و گفت: همزمان با تنظیم سند برنامة ششم توسعه، امروز در وزارت نیرو با تغییر رویکردی اساسی در مدیریت منابع آب روبرو هستیم که بر چند تحول اساسی استوار است:

- نگاه غیر سازه‌ای و تمرکز بر مدیریت مصرف

- بازنگری در منابع تجدید شوندة آب کشور و برنامه‌ریزی بر اساس آمارهای جدید بدست آمده از آن

- بازنگری در طرح‌های در دست مطالعه و اجرا در وزارت نیرو

بعد از پایان صحبت‌های سخنرانان، برخی حاضران در نشست به ارائة نظرات خود در خصوص چگونگی برگزاری این نشست و نشست‌های آتی پرداختند. در میان مهم‌ترین نظرات و انتقادات مطرح‌شده از سوی این افراد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد؛ لزوم دعوت از کارشناسان مسائل اجتماعی بجای شخصیت‌های دولتی، لزوم گفتگوی دوسویه و بهره‌مندی بیشتر از نظرات حضار، ، اعتراف به وجود کاستی‌ها و مشکلات، ضرورت بحث در خصوص چگونگی اجتماعی شدن آب بجای اشارة صرف به آن و ارائة راهکار.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.