1. رویدادها

نوع مطلب: خبر

7 مهر 1393 ساعت 13:01 شماره مسلسل: نگاهی به تحرکات دیپلماتیک ایران در آمریکا

دیپلماسی پوینده تهران؛ درک فرصت‌های نیویورک

 دیپلماسی پوینده تهران؛ درک فرصت‌های نیویورک

مینا علی اسلام؛ سفر حجت‌الاسلام‌والمسلمین حسن روحانی به نیویورک به منظور سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، کانون فعالیت‌های گسترده دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت و طرح مباحث مهمی همچون مبارزه با تروریسم و مسئله هسته‌ای، از جمله مواردی بود که در ملاقات‌های متعدد با سران کشورهای دنیا به آن‌ها اشاره شد.

مبارزه با افراطی‌گری، محور کلیدی سخنان رییس‌جمهور

نگاهی به محتوای سخنان رییس‌جمهور در ملاقات‌ها و همچنین سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد بیانگر این است که مبارزه با افراطی‌گری و خشونت از اساسی‌ترین مباحثی است که وی به آن‌ها اشاره کرده است. روحانی در سخنرانی خود در مجمع عمومی گفت که افراطی‌گری و خشونت هدف واحدی دارند: «نابودی تمدن، اسلام‌ هراسی و ایجاد زمینه برای مداخله مجدد بیگانگان در منطقه.

وی همچنین در بخش دیگری از سخنانش گفت: برای مقابله اصولی با تروریسم، باید ریشه‌های آن را شناخت و چشمه‌های آن را خشکاند. تروریسم در بستر فقر، بیکاری، تبعیض، تحقیر و بی‌عدالتی می‌‌روید و با فرهنگ خشونت رشد می‌کند. برای ریشه‌کن کردن تروریسم باید عدالت و توسعه را گستراند و از تحریف ادیان الهی برای توجیه قساوت و بی‌رحمی جلوگیری کرد.

روحانی البته اشتباهات راهبردی غرب در مسائل منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی و قفقاز را عامل ایجاد خشونت در منطقه دانست و گفت: تجاوز نظامی به افغانستان و عراق و مداخلات نادرست در تحولات سوریه نمونه‌های روشنی از این راهبرد غلط در منطقه خاورمیانه است.

بیان مواضع شفاف ایران در خصوص افراطی‌گری و رواج خشونت در منطقه از سوی رییس‌جمهور، در حالی بود که تهران و واشنگتن بارها تأکید کردند که در عراق با یکدیگر همکاری نظامی ندارند، اما مقامات ایران و آمریکا در هفته‌های اخیر در مورد تهدید داعش رایزنی کردند.

روحانی بارها در سخنان خود در نیویورک هشدار داد اگر آمریکا و هم‌پیمانانش از حملات هوایی برای ادامه نفوذ خود در منطقه استفاده کنند، مرتکب یک اشتباه استراتژیک می‌شوند.

اشاره به روند مذاکرات هسته‌ای

حضور همزمان تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران در نیویورک با حضور رییس‌جمهور در سازمان ملل متحد، فرصتی را برای فعالیت‌های گسترده دیپلماتیک ایران در خصوص رفع ابهامات هسته‌ای فراهم کرد تا مسیر ادامه مذاکرات هموارتر شود. از سوی دیگر، اشاره به تلاش‌های ایران در راستای اعتمادسازی و همچنین آمادگی برای ادامه مذاکرات، در تمام دیدارهای رییس‌جمهور با مقامات و سران کشورها و سازمان‌های بین‌المللی مورد تأکید قرار گرفت تا ذهنیتی شفاف از فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران برای سایر کشورها شکل بگیرد.

اشاره به فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران در سخنان رییس‌جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، نشان داد که ایران در عالی‌ترین سطوح آمادگی دارد تا مذاکرات را به نتیجه برساند، به‌طوری‌که روحانی در سخنان خود به این نکته اشاره کرد که دستیابی به توافق جامع هسته‌ای با ایران،‌ فرصتی تاریخی برای غرب است که نشان دهد با پیشرفت و توسعه دیگران مخالف نیست و تبعیض در مقررات بین‌المللی را دنبال نمی‌کند؛ این توافق می‌تواند پیامی جهانی برای صلح و امنیت نیز داشته باشد که راه‌حل اختلافات، مذاکره و تکریم است نه منازعه و تحریم.

بااین‌حال حسن روحانی با اشاره به تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا علیه ایران در سال‌های گذشته، یادآور شد که ایرانی‌ها نمی‌توانند به همکاری امنیتی با کسانی که علیه آن‌ها تحریم صادر و موانعی را برای تأمین نیازهای اولیه‌شان شامل غذا و دارو ایجاد کرده‌اند اعتماد کنند.

وی همچنین تأکید کرد با توجه به رویکرد اعتمادساز و شفاف جمهوری اسلامی ایران در این زمینه و تداوم آن، درصورتی‌که طرف‌های مذاکره‌کننده نیز متقابلاً از عزم و انعطاف کافی برخوردار باشند و ظرف مهلت تعیین‌شده، بتوانیم در حل این مسئله به موفقیت کامل دست یابیم، فضای کاملاً متفاوتی به لحاظ همکاری‌های منطقه‌ای و جهانی به وجود خواهد آمد که در سایه آن، امکان تمرکز بر حل مسائل مهم منطقه از جمله مسئله بسیار مهم مبارزه با خشونت و افراطی‌گری در منطقه، فراهم خواهد شد.

مطالب مطرح‌شده در دیدار با رییس‌جمهور فرانسه و نخست‌وزیر انگلیس نیز تأکید بر دو نکته اساسی مبارزه با افراطی‌گری و مسئله هسته‌ای بود. رییس‌جمهور ایران در دیدار با فرانسوا اولاند ابراز امیدواری کرد که پرونده هسته‌ای ایران به شکلی متوازن حل‌وفصل و نتیجه برد - برد برای طرفین حاصل شود.

وی همچنین در دیدار با نخست‌وزیر انگلیس گفت: امیدواریم با اراده کشورهای مذاکره‌کننده دستیابی به توافق جامع محقق شود زیرا هیچ راهی برای حل‌وفصل مسئله جز تفاهم وجود ندارد. راه تحریم نه تنها ثمری نداشت بلکه به ضرر همه طرفین بود. پایان تحریم و آغاز توافق می‌تواند به روابط گسترده و پایدار میان طرفین کمک کند.

رایزنی‌های هسته‌ای در نیویورک

نیویورک جدا از اینکه میزبان مجمع عمومی سازمان ملل متحد بود، نشست دیپلماتیک مهم دیگری را هم میزبانی می‌کرد و آن، حضور تیم‌های مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران و گروه موسوم به 1 + 5 بود. این مذاکرات ازاین‌جهت که اولین نشست گروه یاد شده با ایران پس از تمدید مهلت 6 ماهه توافق ژنو بود، از اهمیت خاصی برخوردار شد ضمن اینکه حضور سران کشورها در کنار تیم‌های مذاکره‌کننده بر اهمیت این نشست افزود. این در حالی بود که تا پیش از برگزاری این نشست، پیشرفت محسوسی در روند مذاکرات رخ نداده بود و بنا به گفته دیپلمات‌ها و مسئولان تیم‌های مذاکره‌کننده، اختلافات اساسی همچنان پابرجا مانده و راه‌حل مشخصی که دو طرف بر سر آن توافق داشته باشند پیشنهاد نشده بود. تحرکات دیپلماتیک ایران در نیویورک این فرصت را فراهم آورد که مباحث مورد اختلاف طرفین بیشتر مورد بحث قرار گیرد به‌طوری‌که وزرای خارجه ایران و آمریکا و مسئول بخش سیاست خارجی اتحادیه اروپا در دیدارهای جداگانه و گروهی به بحث و بررسی درباره مسائل اختلافی پرداختند.

سخنرانی در اندیشکده شورای روابط خارجی نیویورک، ملاقات با بان‌کی‌مون، وزیران امور خارجه نروژ، مکزیک، انگلیس، آمریکا، عربستان، ایسلند، اوکراین، امارات، پاکستان، ترکمنستان، قبرس و اسپانیا، نماینده ویژه سازمان ملل در عراق و دبیر کل سازمان کنفرانس اسلامی از مهم‌ترین دیدارهای ظریف در نیویورک بود که علاوه بر گفت‌وگو درباره مسائل دوجانبه و بین‌المللی، رایزنی‌های هسته‌ای را هم در برنامه کاری خود قرار داده بود. بااین‌وجود،‌ پس از برگزاری جلسه‌ای طولانی بین ظریف، اشتون و کری، نتیجه مشخصی از نشست گروه 1 + 5 در نیویورک حاصل نشد تا تیم‌های کارشناسی به مشورت‌ها و رایزنی‌های خود برای یافتن راه‌حل مشخصی برای رفع موارد اختلافی ادامه دهند.

به‌هرحال حضور تیم دیپلماسی ایران در نیویورک در کنار رییس‌جمهور و برنامه فشرده مذاکرات و سخنرانی‌ها، همگی حاکی از این واقعیت بود که ایران عزم و برنامه‌ای جدی برای تنش‌زدایی در عرصه بین‌المللی دارد. تأکید بر از بین بردن زمینه‌های افراطی‌گری و خشونت بجای برخورد نظامی و همچنین صلح‌آمیز بودن فعالیت‌های هسته‌ای زمینه‌ای را برای کنشگران عرصه دیپلماسی فراهم کرد تا از فرصت به‌دست‌آمده برای بهبود روابط استفاده کنند و راه گفت‌وگو را برای تعامل سازنده با همه کشورها باز نگه دارند.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.