1. رویدادها

نوع مطلب: خبر

31 شهریور 1393 ساعت 15:32

نگاهی جامع به سخنان مقامات ارشد اجرایی کشور در مجمع عمومی سازمان ملل

نگاهی جامع به سخنان مقامات ارشد اجرایی کشور در مجمع عمومی سازمان ملل

مینا علی اسلام؛ شهریور ماه هر سال زمان تصمیم‌گیری در مورد حضور یا عدم حضور در نشست سالیانه مجمع عمومی از سوی روسای جمهور کلیه کشورهای عضو سازمان ملل متحد است. دکتر روحانی در سال اول ریاست جمهوری خود این حضور را انجام دادند و این بار برای دومین بار رئیس‌جمهور کشورمان در اجلاس سالیانه مجمع عمومی سازمان ملل حضور خواهند یافت. جا دارد نگاهی هرچند کوتاه به میهمانان نیویورک از جمهوری اسلامی ایران در طول سی و پنج سال گذشته بیندازیم تا شاید نور افکندن به زویای حضور روسای جمهور ایران طی این سال‌ها و بیان دستاوردهای حضورشان، بستری برای درک ضعف‌ها و کمکی به تقویت نقاط قوت حضور جمهوری اسلامی ایران در این اجلاس سالیانه باشد.

اولین مهمان نیویورک

محمدعلی رجائی اولین نخست‌وزیری بود که به عنوان مقام ارشد اجرایی کشور راهی نیویورک شد و در مجمع عمومی سخنرانی داشت. متن این سخنرانی را بهزاد نبوی تهیه و تنظیم کرده بود.

این سفر کمتر از یک ماه بعد از تجاوز عراق به ایران صورت گرفت. رجائی در ۲۶ مهرماه سال ۵۹ به همراه یک همراه یک هیأت بلندپایه مرکب از بهزاد نبوی، وزیر مشاور در امور اجرایی، گودرز افتخار جهرمی از حقوقدانان مطرح کشور، چهار خبرنگار و فیلم‌بردار از صداوسیما و خبرگزاری پارس عازم نیویورک شد و اصلی‌ترین محور سخنرانی او بحران آن روز ایران یعنی حمله عراق به کشورمان بود. در آن مقطع بحران گروگان‌گیری و ماجرای تسخیر سفارت لانه جاسوسی هم به اوج خود رسیده بود. رجایی پس از دیدار با کورت والدهایم دبیرکل وقت سازمان ملل، و بیان اعتراض‌هایش درباره تجاوز نظامی عراق به خاک ایران، درباره گروگان‌ها ترجیح داد که صحبتی نکند تا مجلس به دستور امام خمینی(ره) تکلیف این ماجرا را روشن سازد. آنچه ذهن هیأت ایرانی را در نیویورک مشغول کرده و اساساً هدف سفر بود، مسئله تجاوز عراق به ایران و تلاش برای رایزنی با کشورهای عضو مجمع عمومی و طرح موضوع در شورای امنیت بود.

* محورهای سخنرانی محمدعلی رجائی :

1. انتقاد از سکوت جهانی در برابر تجاوز عراق به ایران و بازخوانی قرارداد الجزیره

2. انتقاد از حمایت آمریکا از نظام پهلوی و محمدرضا شاه

3. هشدار نسبت به تلاش آمریکا برای خلق اسرائیلی جدید در منطقه آن هم توسط رژیم بعث عراق

4. آرزوی آزادی برای مردم عراق و محاکمه صدام

دومین مهمان نیویورک

۳1 شهریور سال ۱۳۶۶ آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان اولین رئیس‌جمهوری ایران در چهل و دومین مجمع عمومی سازمان ملل حاضر شد و سخنرانی کرد و به تبع شرایط حاکم بر ایران محور عمده این سخنرانی درباره تجاوز عراق به خاک ایران بود. این سفر هفت سال بعد از حضور محمدعلی رجائی صورت گرفت. در فاصله این سال‌ها آقای ولایتی به عنوان وزیر امور خارجه نماینده ایران برای حضور در اجلاس‌های سالیانه مجمع عمومی سازمان ملل بودند. حضور آیت‌الله خامنه‌ای در اجلاس مجمع عمومی در مقطعی انجام گرفت که جنگ نفت‌کش‌ها به اوج خود رسیده بود. هیأت همراه ایشان را میرسلیم، مشاور عالی ریاست جمهوری،علیرضا معیری، معاون سیاسی نخست‌وزیر وقت، علی‌اکبر ولایتی، وزیر امور خارجه تشکیل می‌دادند.

*محورهای سخنرانی آیت‌الله خامنه‌ای:

1. هشدار نسبت به حضور نظامی آمریکا در خلیج‌فارس و خطرات آن

2. یادآوری اقدامات آمریکا علیه ملت ایران

3. درخواست برچیده شدن دو تبعیض بزرگ در سازمان ملل: حق وتو وعضویت دائم در شورای امنیت

4. درخواست اتحاد میان کشورهای جهان سوم برای مقابله با نظام سلطه

سومین مهمان نیویورک

سومین مهمان نیویورک سید محمد خاتمی بود. لازم به یادآوری است که رئیس دو دولت قبل از او یعنی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در هیچ یک از اجلاس‌های سالیانه مجمع عمومی سازمان ملل شرکت نکردند. هیأت همراه سیدمحمد خاتمی در دو سفری که ایشان به نیویورک داشتند متشکل از مشاور رئیس‌جمهور، وزیر خارجه، کارشناسان مربوطه در وزارت خارجه، چند نفر از نمایندگان عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، معاونت تشریفات ریاست‌جمهوری، معاونت ارتباطات، مترجمان و معاونان دفتر رئیس‌جمهور بود و هیچ یک از اعضای خانواده خاتمی وی را در این سفرها همراهی نکردند.

خاتمی در قامت پیام‌رسان صلح راهی نیویورک شد و در شرایطی که طی 12 سال هیچ مقام ارشد اجرایی از ایران در مجمع عمومی سازمان ملل حضور نداشت، طرح گفت‌وگوی تمدن‌ها به جای جنگ تمدن‌ها را عنوان کرد که سال 2001 با همین عنوان نام‌گذاری شد.

در پنجاه و سومین اجلاس سازمان ملل خاتمی دومین سخنران اجلاس بعد از بیل کلینتون رئیس‌جمهور وقت ایالات‌متحده امریکا بود. زمانی خاتمی این پیام صلح و دوستی را به جهانیان رساند که در مرزهای شرقی ایران طالبان صف‌آرایی کرده بودند و حتی حضورشان موجب شهادت چند دیپلمات ایرانی در مزار شریف شده بود.

دومین سفر او به نیویورک در ۱۹ آبان سال ۸۰ انجام گرفت.

*محورهای سخنرانی سیدمحمد خاتمی طی دو بار حضور در مجمع عمومی:

1. طرح گفتگوی تمدن‌ها

2. لزوم بازنگری قوانین سازمان ملل

3. اعلام اعتمادزایی و تنش‌زدایی به عنوان سیاست خارجی ایران

4. هشدار نسبت به فجایعی که حکومت مطلق عقل ابزاری به وجود می‌آورد

5. اعتراض نسبت به سیاست اسلام هراسی که از سوی غرب در پیش‌گرفته شده است

6. تأکید بر لزوم ایجاد صلح و آرامش در منطقه با به رسمیت شناخته شدن حق فلسطینی‌ها

چهارمین مهمان نیویورک

محمود احمدی‌نژاد مهمان هشت سال متمادی نیویورک بود و تنها مقام ارشد جمهوری اسلامی ایران بود که حتی یک سال هم از این حضور در جمع اعضای سازمان ملل غافل نماند. همراهان احمدی‌نژاد در طی هشت سال حضور پی‌درپی وی در اجلاس‌های سالیانه مجمع عمومی همواره یکی از موضوعات خبرساز سفر به نیویورک بود. در اولین حضور ایشان علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، منوچهر متکی، وزیر امور خارجه، سعید جلیلی، معاون اروپا و آمریکای وزارت امور خارجه، مسعود زری‌بافان، دبیر و سخنگوی دولت، هاشمی ثمره، مشاور ارشد رئیس‌جمهور، حمیدرضا رازقی، مشاور عمرانی رئیس‌جمهور، علی‌اکبر جوانفکر، مشاور رسانه‌ای رئیس‌جمهور، احمد خادم المله، مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران و مظفری، مدیرکل تشریفات ریاست جمهوری حضور داشتند. گرچه در کیفیت این کادر همراه طی هفت سال بعدی تغییر محسوسی ایجاد نشد اما کمیت همراهان رئیس‌جمهور هر سال افزایش یافت بطوریکه در سال آخر تعداد نفرات هیأت همراه به 160 نفر رسید.

اولین سفر محمود احمدی‌نژاد به نیویورک در شهریورماه سال ۸۴ چند ماه بعد از پیروزی در انتخابات انجام گرفت. این دوران همزمان با گرمای بحث مسئله هسته‌ای ایران در سطح بین‌المللی بود و بر همین اساس احمدی‌نژاد در سخنرانی اولین حضورش به تبیین ماهیت نظام جمهوری اسلامی و هدف ایران از استفاده از انرژی صلح‌آمیز هسته‌ای پرداخت. اما نوع نگاه هیأت دیپلماتیک همراه و کلیت رویکرد سیاست خارجی دولت نهم و دهم "تهاجمی" بود و همین امر اساس تعامل دو سویه ایران و جهان پیرامون را سست کرده بود.

دومین سفر احمدی‌نژاد ۲۸ شهریور سال ۸۵ انجام گرفت. او این بار مشخصاً سیاست تهاجمی خود را در قالب زیر سؤال بردن هلوکاست ابراز داشت و سنگ بنای مخالفت با منافع ایران در مجامع بین‌المللی را گذاشت.

در سال 86 سومین سفر احمدی‌نژاد به نیویورک انجام شد و به پرحاشیه ترین و خبرسازترین حضور او در مدت هشت سال ریاست جمهوری بدل گشت گرچه در مقایسه با حضور سایر روسای جمهور قبل از او نیز بی‌سابقه بود. او این‌بار به دانشگاه کلمبیا رفت و سخنرانی‌اش در این دانشگاه تا مدت‌ها در صدر خبرها و تحلیل‌های رسانه‌های غربی قرار داشت.

سال 87 چهارمین سفر احمدی‌نژاد به نیویورک و چهارمین حضور و سخنرانی او در مجمع عمومی سازمان ملل رقم خورد. تأکید بر حق مسلم ایران در برخورداری از انرژی هسته‌ای از محورهای سخنان احمدی‌نژاد در شصت و سومین نشست عمومی سازمان ملل در تاریخ ۲ مهر سال ۸۷ بود. وجه قابل‌توجه این سفر، گفت‌و‌گوهای متعددی بود که وی با رسانه‌های آمریکایی انجام داد.

سال 88 اما سالی متفاوت برای حضور مقام ارشد اجرایی کشور در مجمع عمومی بود؛ این سفر در فضایی انجام شد که از سو جو سیاسی داخل ایران ملتهب بود و از سوی دیگر تمرکز سخنرانی‌های احمدی‌نژاد در سالیان قبل بر لزوم بازنگری در مسئله هلوکاست، بروت پیوستن رژیم صهیونیستی به پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و دفاع از ملت فلسطین و ضرورت برخورداری از حقوق هسته‌ای برای ایران، لابی‌های مخالف جمهوری اسلامی ایران را در سازمان ملل فعال کرده و جهت‌گیری جامعه بین‌المللی برخلاف خواست تهران را سبب شده بود. در چنینی فضایی شاهد بودیم که 145 کشور در زمان سخنرانی احمدی‌نژاد در صحن مجمع عمومی سازمان ملل حاضر نشدند.

سال 89 اما احمدی‌نژاد دو بار راهی نیویورک شد؛ بار اول اردیبهشت‌ماه برای شرکت در کنفرانس خلع سلاح و بار دوم مهرماه برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل. او در ششمین حضورش در مجمع عمومی پیشنهاد نام‌گذاری سال ۲۰۱۱ سال به‌عنوان سال "خلع سلاح اتمی و انرژی هسته‌ای برای همه و سلاح هسته‌ای برای هیچ‌کس " را اعلام کرد.

هفتمین حضور احمدی‌نژاد در مجمع عمومی سازمان ملل در سال 90 انجام گرفت و در سطح بین‌المللی سخنرانی هفتم او در مجمع عمومی جنجال‌آفرین نشد. البته این پیشنهاد او که "اگر آمریکا و غرب سوخت لازم برای رآکتور تحقیقاتی تهران که کار رادیو دارو را انجام می‌دهد، به ایران تحویل دهند، ایران از غنی‌سازی بیشتر اورانیوم با غنای ۲۰ درصد خودداری خواهد کرد" در نوبه واکنش برانگیز و خبرساز بود. بالعکس در داخل سفر هفتم رئیس‌جمهور از زاویه تعدد همراهان خبرساز، جنجالی و اعتراض آفرین شد. رسانه بر سر تعداد همراهان رئیس‌جمهور بحث‌های فراوانی را به راه انداختند و مجلسی‌ها نیز نطق‌ها و تذکرات فراوانی را متوجه هیأت پرحجم همراه رئیس‌جمهور کردند.

و اما سفر آخرین احمدی‌نژاد به نیویورک در سال 91 در کنار 160 نفر هیأت همراه انجام گرفت. او در شصت و هفتمین نشست مجمع عمومی از مسئله سوریه و بیداری اسلامی صحبتی نکرد اما وعده داد که حضرت مهدی به همراه حضرت مسیح و دیگر صالحان خواهند آمد.

*محورهای سخنرانی محمود احمدی‌نژاد در هشت دوره حضور:

1. درخواست مبارزه جهانی با تروریست و سلاح‌های کشتارجمعی

2. تأکید بر حقوق ملت فلسطین

3. تبیین اصول جمهوری اسلامی درزمینهٔ مسائل هسته‌ای

4. انتقاد از عملکرد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

5. تأکید بر لزوم بازنگری و تغییر در قوانین سازمان ملل

6. دعوت از همه دولت‌ها و ملت‌ها برای بازگشت به راه خدا و انبیاء الهی

7. تأکید بر پرداخت خسارت به کشورهایی که در جنگ‌های جهانی متضرر شده‌اند

8. تشکیل کمیته حقیقت‌یاب در مورد واقعه 11 سپتامبر

9. طرح مدیریت مشترک جهانی

پنجمین مهمان نیویورک

در سال 92 حجت‌الاسلام حسن روحانی برای شرکت و سخنرانی در شصت و هشتمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل راهی نیویورک شد و بار دیگر سخنرانی روسای جمهور ایران و امریکا در یک روز مقرر شده بود. شناختی که جهانیان از وی به عنوان یک سیاستمدار کارکشته داشتند جلوه ویژه‌ای به این حضور داده بود و گوش جامعه بین‌المللی در انتظار سخنانی بود که نوید تغییر در رویکرد تهاجمی ایران در سیاست خارجی را دهد. این حضور در شرایطی انجام شد که همچنان موضوع هسته‌ای ایران از حساسیت ویژه در صحنه بین‌المللی برخوردار و تحولات جدید منطقه خاورمیانه بعد تازه‌ای به نقش‌آفرینی ایران در سطح منطقه‌ای بخشیده بود.

*محورهای سخنرانی حجت‌الاسلام حسن روحانی

1. هشدار نسبت به تداوم مناسبات خصومت‌آمیز منطقه‌ای و جهانی و نهادینه شدن خشونت و افراطی‌گری و نابودی کرامت انسانی

2. تأکید بر امیدها برای صلح و نه برای جنگ"، و امید به ترجیح گفتگو بر ستیز، و اعتدال بر افراط

3. تأکید بر عزم ایران برای تعامل سازنده بر اساس احترام و منافع مشترک با سایر کشورها و خودداری از افزایش تنش با امریکا

4.معرفی ایران به عنوان منادی صلح عادلانه و امنیت همه‌جانبه

5.محکوم دانستن استفاده از هرگونه سلاح شیمیایی و استقبال از پیوستن سوریه به کنوانسیون منع سلاح‌های شیمیایی

6. تأکید بر ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران و جای نداشتن سلاح هسته‌ای و سلاح‌های کشتارجمعی در دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران

7. اعلام ضرورت پذیرش حق غنی‌سازی و سایر حقوق هسته‌ای در خاک ایران

8. اعلام آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای انجام گفت‌وگوهای بدون تأخیر باهدف اعتمادسازی متقابل و رفع دوسویه ابهامات

9. تأکید بر آینده‌ای روشن در سایه همبستگی جهانی علیه خشونت و افراط

حال با این گذر اجمالی بر محورهای سخنان مقام‌های ارشد اجرایی کشور طی سی‌وپنج سال اخیر و اشاره به شرایط زمانی هر دوره در بسترهای داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی، می‌توان اهمیت درک متغیرهای بین‌المللی، تنظیم سخنرانی‌ها و مصاحبه‌ها بر اساس واقعیت‌های منطقه‌ای و جهانی و فهم دیپلماتیک امور در چگونگی تنظیم تک‌تک سخنان و ملاقات‌های دو یا چندجانبه در حاشیه اجلاس سالیانه مجمع عمومی و ایراد سخنرانی در برابر کلیه اعضای سازمان ملل را دریافت. بی‌تردید حضور رئیس‌جمهور ایران در اجلاس سالیانه مجمع عمومی فرصتی مغتنم و امکانی تعامل آفرین است که می‌تواند به همراه جدیت در دفاع از منافع ملی و پیگیری منشی مصلحانه و غیرتهاجمی، چشم اندازه‌ای روشن‌تری را بروی اهداف سیاست خارجی کشورمان در عرصه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی بگشاید.

نظرات

  • مخاطبان گرامی، برای انتشار نظرات لطفا نکات زیر را رعایت فرمایید:
  • 1- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • 2- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
  • 3- نظرات پس از ویرایش ارسال می‌شود.
با تشکر، نظر شما پس از تایید در سایت نمایش داده می‌شود.